રામાયણ · અધ્યાય 2.089

અથ શૈલાદ્ વિનિષ્ક્રમ્ય મૈથિલીં કોસલેશ્વરઃ
અદર્શયચ્ છુભજલાં રમ્યાં મન્દાકિનીં નદીમ્

અબ્રવીચ્ ચ વરારોહાં ચારુચન્દ્રનિભાનનામ્
વિદેહરાજસ્ય સુતાં રામો રાજીવલોચનઃ

વિચિત્રપુલિનાં રમ્યાં હંસસારસસેવિતામ્
કુસુમૈર્ ઉપસંપન્નાં પશ્ય મન્દાકિનીં નદીમ્

નાનાવિધૈસ્ તીરરુહૈર્ વૃતાં પુષ્પફલદ્રુમૈઃ
રાજન્તીં રાજરાજસ્ય નલિનીમ્ ઇવ સર્વતઃ

મૃગયૂથનિપીતાનિ કલુષામ્ભાંસિ સામ્પ્રતમ્
તીર્થાનિ રમણીયાનિ રતિં સંજનયન્તિ મે

જટાજિનધરાઃ કાલે વલ્કલોત્તરવાસસઃ
ઋષયસ્ ત્વ્ અવગાહન્તે નદીં મન્દાકિનીં પ્રિયે

આદિત્યમ્ ઉપતિષ્ઠન્તે નિયમાદ્ ઊર્ધ્વબાહવઃ
એતે ઽપરે વિશાલાક્ષિ મુનયઃ સંશિતવ્રતાઃ

મારુતોદ્ધૂત શિખરૈઃ પ્રનૃત્ત ઇવ પર્વતઃ
પાદપૈઃ પત્રપુષ્પાણિ સૃજદ્ભિર્ અભિતો નદીમ્

કચ્ચિન્ મણિનિકાશોદાં કચ્ચિત્ પુલિનશાલિનીમ્
કચ્ચિત્ સિદ્ધજનાકીર્ણાં પશ્ય મન્દાકિનીં નદીમ્

નિર્ધૂતાન્ વાયુના પશ્ય વિતતાન્ પુષ્પસંચયાન્
પોપ્લૂયમાનાન્ અપરાન્ પશ્ય ત્વં જલમધ્યગાન્

તાંશ્ ચાતિવલ્ગુ વચસો રથાઙ્ગાહ્વયના દ્વિજાઃ
અધિરોહન્તિ કલ્યાણિ નિષ્કૂજન્તઃ શુભા ગિરઃ

દર્શનં ચિત્રકૂટસ્ય મન્દાકિન્યાશ્ ચ શોભને
અધિકં પુરવાસાચ્ ચ મન્યે ચ તવ દર્શનાત્

વિધૂતકલુષૈઃ સિદ્ધૈસ્ તપોદમશમાન્વિતૈઃ
નિત્યવિક્ષોભિત જલાં વિહાહસ્વ મયા સહ

સખીવચ્ ચ વિગાહસ્વ સીતે મન્દકિનીમ્ ઇમામ્
કમલાન્ય્ અવમજ્જન્તી પુષ્કરાણિ ચ ભામિનિ

ત્વં પૌરજનવદ્ વ્યાલાન્ અયોધ્યામ્ ઇવ પર્વતમ્
મન્યસ્વ વનિતે નિત્યં સરયૂવદ્ ઇમાં નદીમ્

લક્ષ્મણશ્ ચૈવ ધર્માત્મા મન્નિદેશે વ્યવસ્થિતઃ
ત્વં ચાનુકૂલા વૈદેહિ પ્રીતિં જનયથો મમ

ઉપસ્પૃશંસ્ ત્રિષવણં મધુમૂલફલાશનઃ
નાયોધ્યાયૈ ન રાજ્યાય સ્પૃહયે ઽદ્ય ત્વયા સહ

ઇમાં હિ રમ્યાં ગજયૂથલોલિતાં નિપીતતોયાં ગજસિંહવાનરૈઃ
સુપુષ્પિતૈઃ પુષ્પધરૈર્ અલંકૃતાં ન સો ઽસ્તિ યઃ સ્યાન્ ન ગતક્રમઃ સુખી

ઇતીવ રામો બહુસંગતં વચઃ પ્રિયા સહાયઃ સરિતં પ્રતિ બ્રુવન્
ચચાર રમ્યં નયનાઞ્જનપ્રભં સ ચિત્રકૂટં રઘુવંશવર્ધનઃ