रामायण · अध्याय 2.083

व्युष्य रात्रिं तु तत्रैव गङ्गाकूले स राघवः
भरतः काल्यम् उत्थाय शत्रुघ्नम् इदम् अब्रवीत्

शत्रुघोत्तिष्ठ किं शेषे निषादाधिपतिं गुहम्
शीघ्रम् आनय भद्रं ते तारयिष्यति वाहिनीम्

जागर्मि नाहं स्वपिमि तथैवार्यं विचिन्तयन्
इत्य् एवम् अब्रवीद् भ्रात्रा शत्रुघ्नो ऽपि प्रचोदितः

इति संवदतोर् एवम् अन्योन्यं नरसिंहयोः
आगम्य प्राञ्जलिः काले गुहो भरतम् अब्रवीत्

कच्चित् सुखं नदीतीरे ऽवात्सीः काकुत्स्थ शर्वरीम्
कच्चिच् च सह सैन्यस्य तव सर्वम् अनामयम्

गुहस्य तत् तु वचनं श्रुत्वा स्नेहाद् उदीरितम्
रामस्यानुवशो वाक्यं भरतो ऽपीदम् अब्रवीत्

सुखा नः शर्वरी राजन् पूजिताश् चापि ते वयम्
गङ्गां तु नौभिर् बह्वीभिर् दाशाः संतारयन्तु नः

ततो गुहः संत्वरितः श्रुत्वा भरतशासनम्
प्रतिप्रविश्य नगरं तं ज्ञातिजनम् अब्रवीत्

उत्तिष्ठत प्रबुध्यध्वं भद्रम् अस्तु हि वः सदा
नावः समनुकर्षध्वं तारयिष्याम वाहिनीम्

ते तथोक्ताः समुत्थाय त्वरिता राजशासनात्
पञ्च नावां शतान्य् एव समानिन्युः समन्ततः

अन्याः स्वस्तिकविज्ञेया महाघण्डा धरा वराः
शोभमानाः पताकिन्यो युक्तवाताः सुसंहताः

ततः स्वस्तिकविज्ञेयां पाण्डुकम्बलसंवृताम्
सनन्दिघोषां कल्याणीं गुहो नावम् उपाहरत्

ताम् आरुरोह भरतः शत्रुघ्नश् च महाबलः
कौसल्या च सुमित्रा च याश् चान्या राजयोषितः

पुरोहितश् च तत् पूर्वं गुरवे ब्राह्मणाश् च ये
अनन्तरं राजदारास् तथैव शकटापणाः

आवासम् आदीपयतां तीर्थं चाप्य् अवगाहताम्
भाण्डानि चाददानानां घोषस् त्रिदिवम् अस्पृशत्

पताकिन्यस् तु ता नावः स्वयं दाशैर् अधिष्ठिताः
वहन्त्यो जनम् आरूढं तदा संपेतुर् आशुगाः

नारीणाम् अभिपूर्णास् तु काश् चित् काश् चित् तु वाजिनाम्
कश् चित् तत्र वहन्ति स्म यानयुग्यं महाधनम्

ताः स्म गत्वा परं तीरम् अवरोप्य च तं जनम्
निवृत्ताः काण्डचित्राणि क्रियन्ते दाशबन्धुभिः

सवैजयन्तास् तु गजा गजारोहैः प्रचोदिताः
तरन्तः स्म प्रकाशन्ते सध्वजा इव पर्वताः

नावश् चारुरुहुस् त्व् अन्ये प्लवैस् तेरुस् तथापरे
अन्ये कुम्भघटैस् तेरुर् अन्ये तेरुश् च बाहुभिः

सा पुण्या ध्वजिनी गङ्गां दाशैः संतारिता स्वयम्
मैत्रे मुहूर्ते प्रययौ प्रयागवनम् उत्तमम्

आश्वासयित्वा च चमूं महात्मा निवेशयित्वा च यथोपजोषम्
द्रष्टुं भरद्वाजम् ऋषिप्रवर्यम् ऋत्विग् वृतः सन् भरतः प्रतस्थे