रामायण · अध्याय 2.045

तं जाग्रतम् अदम्भेन भ्रातुर् अर्थाय लक्ष्मणम्
गुहः संतापसंतप्तो राघवं वाक्यम् अब्रवीत्

इयं तात सुखा शय्या त्वदर्थम् उपकल्पिता
प्रत्याश्वसिहि साध्व् अस्यां राजपुत्र यथासुखम्

उचितो ऽयं जनः सर्वः क्लेशानां त्वं सुखोचितः
गुप्त्यर्थं जागरिष्यामः काकुत्स्थस्य वयं निशाम्

न हि रामात् प्रियतरो ममास्ति भुवि कश् चन
ब्रवीम्य् एतद् अहं सत्यं सत्येनैव च ते शपे

अस्य प्रसादाद् आशंसे लोके ऽस्मिन् सुमहद् यशः
धर्मावाप्तिं च विपुलाम् अर्थावाप्तिं च केवलाम्

सो ऽहं प्रियसखं रामं शयानं सह सीतया
रक्षिष्यामि धनुष्पाणिः सर्वतो ज्ञातिभिः सह

न हि मे ऽविदितं किं चिद् वने ऽस्मिंश् चरतः सदा
चतुरङ्गं ह्य् अपि बलं सुमहत् प्रसहेमहि

लक्ष्मणस् तं तदोवाच रक्ष्यमाणास् त्वयानघ
नात्र भीता वयं सर्वे धर्मम् एवानुपश्यता

कथं दाशरथौ भूमौ शयाने सह सीतया
शक्या निद्रा मया लब्धुं जीवितं वा सुखानि वा

यो न देवासुरैः सर्वैः शक्यः प्रसहितुं युधि
तं पश्य सुखसंविष्टं तृणेषु सह सीतया

यो मन्त्र तपसा लब्धो विविधैश् च परिश्रमैः
एको दशरथस्यैष पुत्रः सदृशलक्षणः

अस्मिन् प्रव्रजितो राजा न चिरं वर्तयिष्यति
विधवा मेदिनी नूनं क्षिप्रम् एव भविष्यति

विनद्य सुमहानादं श्रमेणोपरताः स्त्रियः
निर्घोषोपरतं तात मन्ये राजनिवेशनम्

कौसल्या चैव राजा च तथैव जननी मम
नाशंसे यदि जीवन्ति सर्वे ते शर्वरीम् इमाम्

जीवेद् अपि हि मे माता शत्रुघ्नस्यान्ववेक्षया
तद् दुःखं यत् तु कौसल्या वीरसूर् विनशिष्यति

अनुरक्तजनाकीर्णा सुखालोकप्रियावहा
राजव्यसनसंसृष्टा सा पुरी विनशिष्यति

अतिक्रान्तम् अतिक्रान्तम् अनवाप्य मनोरथम्
राज्ये रामम् अनिक्षिप्य पिता मे विनशिष्यति

सिद्धार्थाः पितरं वृत्तं तस्मिन् काले ह्य् उपस्थिते
प्रेतकार्येषु सर्वेषु संस्करिष्यन्ति भूमिपम्

रम्यचत्वरसंस्थानां सुविभक्तमहापथाम्
हर्म्यप्रासादसंपन्नां गणिकावरशोभिताम्

रथाश्वगजसंबाधां तूर्यनादविनादिताम्
सर्वकल्याणसंपूर्णां हृष्टपुष्टजनाकुलाम्

आरामोद्यानसंपन्नां समाजोत्सवशालिनीम्
सुखिता विचरिष्यन्ति राजधानीं पितुर् मम

अपि सत्यप्रतिज्ञेन सार्धं कुशलिना वयम्
निवृत्ते वनवासे ऽस्मिन्न् अयोध्यां प्रविशेमहि

परिदेवयमानस्य दुःखार्तस्य महात्मनः
तिष्ठतो राजपुत्रस्य शर्वरी सात्यवर्तत

तथा हि सत्यं ब्रुवति प्रजाहिते नरेन्द्रपुत्रे गुरुसौहृदाद् गुहः
मुमोच बाष्पं व्यसनाभिपीडितो ज्वरातुरो नाग इव व्यथातुरः