રામાયણ · અધ્યાય 2.045

તં જાગ્રતમ્ અદમ્ભેન ભ્રાતુર્ અર્થાય લક્ષ્મણમ્
ગુહઃ સંતાપસંતપ્તો રાઘવં વાક્યમ્ અબ્રવીત્

ઇયં તાત સુખા શય્યા ત્વદર્થમ્ ઉપકલ્પિતા
પ્રત્યાશ્વસિહિ સાધ્વ્ અસ્યાં રાજપુત્ર યથાસુખમ્

ઉચિતો ઽયં જનઃ સર્વઃ ક્લેશાનાં ત્વં સુખોચિતઃ
ગુપ્ત્યર્થં જાગરિષ્યામઃ કાકુત્સ્થસ્ય વયં નિશામ્

ન હિ રામાત્ પ્રિયતરો મમાસ્તિ ભુવિ કશ્ ચન
બ્રવીમ્ય્ એતદ્ અહં સત્યં સત્યેનૈવ ચ તે શપે

અસ્ય પ્રસાદાદ્ આશંસે લોકે ઽસ્મિન્ સુમહદ્ યશઃ
ધર્માવાપ્તિં ચ વિપુલામ્ અર્થાવાપ્તિં ચ કેવલામ્

સો ઽહં પ્રિયસખં રામં શયાનં સહ સીતયા
રક્ષિષ્યામિ ધનુષ્પાણિઃ સર્વતો જ્ઞાતિભિઃ સહ

ન હિ મે ઽવિદિતં કિં ચિદ્ વને ઽસ્મિંશ્ ચરતઃ સદા
ચતુરઙ્ગં હ્ય્ અપિ બલં સુમહત્ પ્રસહેમહિ

લક્ષ્મણસ્ તં તદોવાચ રક્ષ્યમાણાસ્ ત્વયાનઘ
નાત્ર ભીતા વયં સર્વે ધર્મમ્ એવાનુપશ્યતા

કથં દાશરથૌ ભૂમૌ શયાને સહ સીતયા
શક્યા નિદ્રા મયા લબ્ધું જીવિતં વા સુખાનિ વા

યો ન દેવાસુરૈઃ સર્વૈઃ શક્યઃ પ્રસહિતું યુધિ
તં પશ્ય સુખસંવિષ્ટં તૃણેષુ સહ સીતયા

યો મન્ત્ર તપસા લબ્ધો વિવિધૈશ્ ચ પરિશ્રમૈઃ
એકો દશરથસ્યૈષ પુત્રઃ સદૃશલક્ષણઃ

અસ્મિન્ પ્રવ્રજિતો રાજા ન ચિરં વર્તયિષ્યતિ
વિધવા મેદિની નૂનં ક્ષિપ્રમ્ એવ ભવિષ્યતિ

વિનદ્ય સુમહાનાદં શ્રમેણોપરતાઃ સ્ત્રિયઃ
નિર્ઘોષોપરતં તાત મન્યે રાજનિવેશનમ્

કૌસલ્યા ચૈવ રાજા ચ તથૈવ જનની મમ
નાશંસે યદિ જીવન્તિ સર્વે તે શર્વરીમ્ ઇમામ્

જીવેદ્ અપિ હિ મે માતા શત્રુઘ્નસ્યાન્વવેક્ષયા
તદ્ દુઃખં યત્ તુ કૌસલ્યા વીરસૂર્ વિનશિષ્યતિ

અનુરક્તજનાકીર્ણા સુખાલોકપ્રિયાવહા
રાજવ્યસનસંસૃષ્ટા સા પુરી વિનશિષ્યતિ

અતિક્રાન્તમ્ અતિક્રાન્તમ્ અનવાપ્ય મનોરથમ્
રાજ્યે રામમ્ અનિક્ષિપ્ય પિતા મે વિનશિષ્યતિ

સિદ્ધાર્થાઃ પિતરં વૃત્તં તસ્મિન્ કાલે હ્ય્ ઉપસ્થિતે
પ્રેતકાર્યેષુ સર્વેષુ સંસ્કરિષ્યન્તિ ભૂમિપમ્

રમ્યચત્વરસંસ્થાનાં સુવિભક્તમહાપથામ્
હર્મ્યપ્રાસાદસંપન્નાં ગણિકાવરશોભિતામ્

રથાશ્વગજસંબાધાં તૂર્યનાદવિનાદિતામ્
સર્વકલ્યાણસંપૂર્ણાં હૃષ્ટપુષ્ટજનાકુલામ્

આરામોદ્યાનસંપન્નાં સમાજોત્સવશાલિનીમ્
સુખિતા વિચરિષ્યન્તિ રાજધાનીં પિતુર્ મમ

અપિ સત્યપ્રતિજ્ઞેન સાર્ધં કુશલિના વયમ્
નિવૃત્તે વનવાસે ઽસ્મિન્ન્ અયોધ્યાં પ્રવિશેમહિ

પરિદેવયમાનસ્ય દુઃખાર્તસ્ય મહાત્મનઃ
તિષ્ઠતો રાજપુત્રસ્ય શર્વરી સાત્યવર્તત

તથા હિ સત્યં બ્રુવતિ પ્રજાહિતે નરેન્દ્રપુત્રે ગુરુસૌહૃદાદ્ ગુહઃ
મુમોચ બાષ્પં વ્યસનાભિપીડિતો જ્વરાતુરો નાગ ઇવ વ્યથાતુરઃ