रामायण · अध्याय 1.071

तम् उक्तवन्तं वैदेहं विश्वामित्रो महामुनिः
उवाच वचनं वीरं वसिष्ठसहितो नृपम्

अचिन्त्यान्य् अप्रमेयानि कुलानि नरपुंगव
इक्ष्वाकूणां विदेहानां नैषां तुल्यो ऽस्ति कश् चन

सदृशो धर्मसंबन्धः सदृशो रूपसंपदा
रामलक्ष्मणयो राजन् सीता चोर्मिलया सह

वक्तव्यं च नरश्रेष्ठ श्रूयतां वचनं मम

भ्राता यवीयान् धर्मज्ञ एष राजा कुशध्वजः
अस्य धर्मात्मनो राजन् रूपेणाप्रतिमं भुवि
सुताद्वयं नरश्रेष्ठ पत्न्यर्थं वरयामहे

भरतस्य कुमारस्य शत्रुघ्नस्य च धीमतः
वरयेम सुते राजंस् तयोर् अर्थे महात्मनोः

पुत्रा दशरथस्येमे रूपयौवनशालिनः
लोकपालोपमाः सर्वे देवतुल्यपराक्रमाः

उभयोर् अपि राजेन्द्र संबन्धेनानुबध्यताम्
इक्ष्वाकुकुलम् अव्यग्रं भवतः पुण्यकर्मणः

विश्वामित्रवचः श्रुत्वा वसिष्ठस्य मते तदा
जनकः प्राञ्जलिर् वाक्यम् उवाच मुनिपुंगवौ

सदृशं कुलसंबन्धं यद् आज्ञापयथः स्वयम्
एवं भवतु भद्रं वः कुशध्वजसुते इमे
पत्न्यौ भजेतां सहितौ शत्रुघ्नभरताव् उभौ

एकाह्ना राजपुत्रीणां चतसृणां महामुने
पाणीन् गृह्णन्तु चत्वारो राजपुत्रा महाबलाः

उत्तरे दिवसे ब्रह्मन् फल्गुनीभ्यां मनीषिणः
वैवाहिकं प्रशंसन्ति भगो यत्र प्रजापतिः

एवम् उक्त्वा वचः सौम्यं प्रत्युत्थाय कृताञ्जलिः
उभौ मुनिवरौ राजा जनको वाक्यम् अब्रवीत्

परो धर्मः कृतो मह्यं शिष्यो ऽस्मि भवतोः सदा
इमान्य् आसनमुख्यानि आसेतां मुनिपुंगवौ

यथा दशरथस्येयं तथायोध्या पुरी मम
प्रभुत्वे नासित् संदेहो यथार्हं कर्तुम् अर्हथः

तथा ब्रुवति वैदेहे जनके रघुनन्दनः
राजा दशरथो हृष्टः प्रत्युवाच महीपतिम्

युवाम् असंख्येय गुणौ भ्रातरौ मिथिलेश्वरौ
ऋषयो राजसंघाश् च भवद्भ्याम् अभिपूजिताः

स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते गमिष्यामि स्वम् आलयम्
श्राद्धकर्माणि सर्वाणि विधास्य इति चाब्रवीत्

तम् आपृष्ट्वा नरपतिं राजा दशरथस् तदा
मुनीन्द्रौ तौ पुरस्कृत्य जगामाशु महायशाः

स गत्वा निलयं राजा श्राद्धं कृत्वा विधानतः
प्रभाते काल्यम् उत्थाय चक्रे गोदानम् उत्तमम्

गवां शतसहस्राणि ब्राह्मणेभ्यो नराधिपः
एकैकशो ददौ राजा पुत्रान् उद्धिश्य धर्मतः

सुवर्णशृङ्गाः संपन्नाः सवत्साः कांस्यदोहनाः
गवां शतसहस्राणि चत्वारि पुरुषर्षभः

वित्तम् अन्यच् च सुबहु द्विजेभ्यो रघुनन्दनः
ददौ गोदानम् उद्दिश्य पुत्राणां पुत्रवत्सलः

स सुतैः कृतगोदानैर् वृतश् च नृपतिस् तदा
लोकपालैर् इवाभाति वृतः सौम्यः प्रजापतिः