रामायण · अध्याय 1.034

उपास्य रात्रिशेषं तु शोणाकूले महर्षिभिः
निशायां सुप्रभातायां विश्वामित्रो ऽभ्यभाषत

सुप्रभाता निशा राम पूर्वा संध्या प्रवर्तते
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते गमनायाभिरोचय

तच् छ्रुत्वा वचनं तस्य कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम्
गमनं रोचयाम् आस वाक्यं चेदम् उवाच ह

अयं शोणः शुभजलो गाधः पुलिनमण्डितः
कतरेण पथा ब्रह्मन् संतरिष्यामहे वयम्

एवम् उक्तस् तु रामेण विश्वामित्रो ऽब्रवीद् इदम्
एष पन्था मयोद्दिष्टो येन यान्ति महर्षयः

ते गत्वा दूरम् अध्वानं गते ऽर्धदिवसे तदा
जाह्नवीं सरितां श्रेष्ठां ददृशुर् मुनिसेविताम्

तां दृष्ट्वा पुण्यसलिलां हंससारससेविताम्
बभूवुर् मुदिताः सर्वे मुनयः सहराघवाः
तस्यास् तीरे ततश् चक्रुस् ते आवासपरिग्रहम्

ततः स्नात्वा यथान्यायं संतर्प्य पितृदेवताः
हुत्वा चैवाग्निहोत्राणि प्राश्य चामृतवद् धविः

विविशुर् जाह्नवीतीरे शुचौ मुदितमानसाः
विश्वामित्रं महात्मानं परिवार्य समन्ततः

संप्रहृष्टमना रामो विश्वामित्रम् अथाब्रवीत्
भगवञ् श्रोतुम् इच्छामि गङ्गां त्रिपथगां नदीम्
त्रैलोक्यं कथम् आक्रम्य गता नदनदीपतिम्

चोदितो राम वाक्येन विश्वामित्रो महामुनिः
वृद्धिं जन्म च गङ्गाया वक्तुम् एवोपचक्रमे

शैलेन्द्रो हिमवान् नाम धातूनाम् आकरो महान्
तस्य कन्या द्वयं राम रूपेणाप्रतिमं भुवि

या मेरुदुहिता राम तयोर् माता सुमध्यमा
नाम्ना मेना मनोज्ञा वै पत्नी हिमवतः प्रिया

तस्यां गङ्गेयम् अभवज् ज्येष्ठा हिमवतः सुता
उमा नाम द्वितीयाभूत् कन्या तस्यैव राघव

अथ ज्येष्ठां सुराः सर्वे देवतार्थचिकीर्षया
शैलेन्द्रं वरयाम् आसुर् गङ्गां त्रिपथगां नदीम्

ददौ धर्मेण हिमवांस् तनयां लोकपावनीम्
स्वच्छन्दपथगां गङ्गां त्रैलोक्यहितकाम्यया

प्रतिगृह्य त्रिलोकार्थं त्रिलोकहितकारिणः
गङ्गाम् आदाय ते ऽगच्छन् कृतार्थेनान्तरात्मना

या चान्या शैलदुहिता कन्यासीद् रघुनन्दन
उग्रं सा व्रतम् आस्थाय तपस् तेपे तपोधना

उग्रेण तपसा युक्तां ददौ शैलवरः सुताम्
रुद्रायाप्रतिरूपाय उमां लोकनमस्कृताम्

एते ते शैल राजस्य सुते लोकनमस्कृते
गङ्गा च सरितां श्रेष्ठा उमा देवी च राघव

एतत् ते धर्मम् आख्यातं यथा त्रिपथगा नदी
खं गता प्रथमं तात गतिं गतिमतां वर