रामायण (दक्षिणी पाठ) · अध्याय 2.43

रामायण, अयोध्याकाण्ड, 43
रामो ऽपि रात्रिशेषेण तेनैव महद् अन्तरम् ।
जगाम पुरुषव्याघ्रः पितुर् आज्ञाम् अनुस्मरन्

तथैव गच्छतस् तस्य व्यपायाद् रजनी शिवा ।
उपास्य स शिवां संध्यां विषयान्तं व्यगाहत

ग्रामान् विकृष्टसीमांस् तान् पुष्पितानि वनानि च ।
पश्यन्न् अतिययौ शीघ्रं शरैर् इव हयोत्तमैः

शृण्वन् वाचो मनुष्याणां ग्रामसंवासवासिनाम् ।
राजानं धिग् दशरथं कामस्य वशम् आगतम्

हा नृशंसाद्य कैकेयी पापा पापानुबन्धिनी ।
तीक्ष्णा संभिन्नमर्यादा तीक्ष्णे कर्मणि वर्तते

या पुत्रम् ईदृशं राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम् ।
वनवासे महाप्राज्ञं सानुक्रोशम् अतन्द्रितम्

एता वाचो मनुष्याणां ग्रामसंवासवासिनाम् ।
शृण्वन्न् अतिययौ वीरः कोसलान् कोसलेश्वरः

ततो वेदश्रुतिं नाम शिववारिवहां नदीम् ।
उत्तीर्याभिमुखः प्रायाद् अगस्त्याध्युषितां दिशम्

गत्वा तु सुचिरं कालं ततः शीतजलां नदीम् ।
गोमतीं गोयुतानूपाम् अतरत् सागरंगमाम्

गोमतीं चाप्य् अतिक्रम्य राघवः शीघ्रगैर् हयैः ।
मयूरहंसाभिरुतां ततार स्यन्दिकां नदीम्

स महीं मनुना राज्ञा दत्ताम् इक्ष्वाकवे पुरा ।
स्फीतां राष्ट्रावृतां रामो वैदेहीम् अन्वदर्शयत्

सूत इत्य् एव चाभाष्य सारथिं तम् अभीक्ष्णशः ।
हंसमत्तस्वरः श्रीमान् उवाच पुरुषर्षभः

कदाहं पुनर् आगम्य सरय्वाः पुष्पिते वने ।
मृगयां पर्यटिष्यामि मात्रा पित्रा च संगतः

नात्यर्थम् अभिकाङ्क्षामि मृगयां सरयूवने ।
रतिर् ह्य् एषातुला लोके राजर्षिगणसंमता

स तम् अध्वानम् ऐक्ष्वाकः सूतं मधुरया गिरा ।
तं तम् अर्थम् अभिप्रेत्य ययौ वाक्यम् उदीरयन्