રામાયણ (દક્ષિણી પાઠ) · અધ્યાય 2.43

રામાયણ, અયોધ્યાકાણ્ડ, 43
રામો ઽપિ રાત્રિશેષેણ તેનૈવ મહદ્ અન્તરમ્ ।
જગામ પુરુષવ્યાઘ્રઃ પિતુર્ આજ્ઞામ્ અનુસ્મરન્

તથૈવ ગચ્છતસ્ તસ્ય વ્યપાયાદ્ રજની શિવા ।
ઉપાસ્ય સ શિવાં સંધ્યાં વિષયાન્તં વ્યગાહત

ગ્રામાન્ વિકૃષ્ટસીમાંસ્ તાન્ પુષ્પિતાનિ વનાનિ ચ ।
પશ્યન્ન્ અતિયયૌ શીઘ્રં શરૈર્ ઇવ હયોત્તમૈઃ

શૃણ્વન્ વાચો મનુષ્યાણાં ગ્રામસંવાસવાસિનામ્ ।
રાજાનં ધિગ્ દશરથં કામસ્ય વશમ્ આગતમ્

હા નૃશંસાદ્ય કૈકેયી પાપા પાપાનુબન્ધિની ।
તીક્ષ્ણા સંભિન્નમર્યાદા તીક્ષ્ણે કર્મણિ વર્તતે

યા પુત્રમ્ ઈદૃશં રાજ્ઞઃ પ્રવાસયતિ ધાર્મિકમ્ ।
વનવાસે મહાપ્રાજ્ઞં સાનુક્રોશમ્ અતન્દ્રિતમ્

એતા વાચો મનુષ્યાણાં ગ્રામસંવાસવાસિનામ્ ।
શૃણ્વન્ન્ અતિયયૌ વીરઃ કોસલાન્ કોસલેશ્વરઃ

તતો વેદશ્રુતિં નામ શિવવારિવહાં નદીમ્ ।
ઉત્તીર્યાભિમુખઃ પ્રાયાદ્ અગસ્ત્યાધ્યુષિતાં દિશમ્

ગત્વા તુ સુચિરં કાલં તતઃ શીતજલાં નદીમ્ ।
ગોમતીં ગોયુતાનૂપામ્ અતરત્ સાગરંગમામ્

ગોમતીં ચાપ્ય્ અતિક્રમ્ય રાઘવઃ શીઘ્રગૈર્ હયૈઃ ।
મયૂરહંસાભિરુતાં તતાર સ્યન્દિકાં નદીમ્

સ મહીં મનુના રાજ્ઞા દત્તામ્ ઇક્ષ્વાકવે પુરા ।
સ્ફીતાં રાષ્ટ્રાવૃતાં રામો વૈદેહીમ્ અન્વદર્શયત્

સૂત ઇત્ય્ એવ ચાભાષ્ય સારથિં તમ્ અભીક્ષ્ણશઃ ।
હંસમત્તસ્વરઃ શ્રીમાન્ ઉવાચ પુરુષર્ષભઃ

કદાહં પુનર્ આગમ્ય સરય્વાઃ પુષ્પિતે વને ।
મૃગયાં પર્યટિષ્યામિ માત્રા પિત્રા ચ સંગતઃ

નાત્યર્થમ્ અભિકાઙ્ક્ષામિ મૃગયાં સરયૂવને ।
રતિર્ હ્ય્ એષાતુલા લોકે રાજર્ષિગણસંમતા

સ તમ્ અધ્વાનમ્ ઐક્ષ્વાકઃ સૂતં મધુરયા ગિરા ।
તં તમ્ અર્થમ્ અભિપ્રેત્ય યયૌ વાક્યમ્ ઉદીરયન્