रामायण (संशोधित पाठ) · अध्याय 3.47

सीताया वचनं श्रुत्वा दशग्रीवः प्रतापवान्
हस्ते हस्तं समाहत्य चकार सुमहद् वपुः ॥

स मैथिलीं पुनर् वाक्यं बभाषे च ततो भृशम्
नोन्मत्तया श्रुतौ मन्ये मम वीर्यपराक्रमौ ॥

उद्वहेयं भुजाभ्यां तु मेदिनीम् अम्बरे स्थितः
आपिबेयं समुद्रं च मृत्युं हन्यां रणे स्थितः ॥

अर्कं रुन्ध्यां शरैस् तीक्ष्णैर् विभिन्द्यां हि महीतलम्
कामरूपिणम् उन्मत्ते पश्य मां कामदं पतिम् ॥

एवम् उक्तवतस् तस्य रावणस्य शिखिप्रभे
क्रुद्धस्य हरिपर्यन्ते रक्ते नेत्रे बभूवतुः ॥

सद्यः सौम्यं परित्यज्य भिक्षुरूपं स रावणः
स्वं रूपं कालरूपाभं भेजे वैश्रवणानुजः ॥

संरक्तनयनः श्रीमांस् तप्तकाञ्चनकुण्डलः
दशास्यः कार्मुकी बाणी बभूव क्षणदाचरः ॥

स परिव्राजकच्छद्म महाकायो विहाय तत्
प्रतिपेदे स्वकं रूपं रावणो राक्षसाधिपः ॥

संरक्तनयनः क्रोधाज् जीमूतनिचयप्रभः
रक्ताम्बरधरस् तस्थौ स्त्रीरत्नं प्रेक्ष्य मैथिलीम् ॥

स ताम् असितकेशान्तां भास्करस्य प्रभाम् इव
वसनाभरणोपेतां मैथिलीं रावणो ऽब्रवीत् ॥

त्रिषु लोकेषु विख्यातं यदि भर्तारम् इच्छसि
माम् आश्रय वरारोहे तवाहं सदृशः पतिः ॥

मां भजस्व चिराय त्वम् अहं श्लाघ्यस् तव प्रियः
नैव चाहं क्वचिद् भद्रे करिष्ये तव विप्रियम्
त्यज्यतां मानुषो भावो मयि भावः प्रणीयताम् ॥

राज्याच् च्युतम् असिद्धार्थं रामं परिमितायुषम्
कैर् गुणैर् अनुरक्तासि मूढे पण्डितमानिनि ॥

यः स्त्रिया वचनाद् राज्यं विहाय ससुहृज्जनम्
अस्मिन् व्यालानुचरिते वने वसति दुर्मतिः ॥

इत्य् उक्त्वा मैथिलीं वाक्यं प्रियार्हां प्रियवादिनीम्
जग्राह रावणः सीतां बुधः खे रोहिणीम् इव ॥

वामेन सीतां पद्माक्षीं मूर्धजेषु करेण सः
ऊर्वोस् तु दक्षिणेनैव परिजग्राह पाणिना ॥

तं दृष्ट्वा गिरिशृङ्गाभं तीक्ष्णदंष्ट्रं महाभुजम्
प्राद्रवन् मृत्युसंकाशं भयार्ता वनदेवताः ॥

स च मायामयो दिव्यः खरयुक्तः खरस्वनः
प्रत्यदृश्यत हेमाङ्गो रावणस्य महारथः ॥

ततस् तां परुषैर् वाक्यैर् अभितर्ज्य महास्वनः
अङ्केनादाय वैदेहीं रथम् आरोपयत् तदा ॥

सा गृहीतातिचुक्रोश रावणेन यशस्विनी
रामेति सीता दुःखार्ता रामं दूरगतं वने ॥

ताम् अकामां स कामार्तः पन्नगेन्द्रवधूम् इव
विवेष्टमानाम् आदाय उत्पपाताथ रावणः ॥

ततः सा राक्षसेन्द्रेण ह्रियमाणा विहायसा
भृशं चुक्रोश मत्तेव भ्रान्तचित्ता यथातुरा ॥

हा लक्ष्मण महाबाहो गुरुचित्तप्रसादक
ह्रियमाणां न जानीषे रक्षसा कामरूपिणा ॥

जीवितं सुखम् अर्थांश् च धर्महेतोः परित्यजन्
ह्रियमाणाम् अधर्मेण मां राघव न पश्यसि ॥

ननु नामाविनीतानां विनेतासि परंतप
कथम् एवंविधं पापं न त्वं शाधि हि रावणम् ॥

ननु सद्यो ऽविनीतस्य दृश्यते कर्मणः फलम्
कालो ऽप्य् अङ्गी भवत्य् अत्र सस्यानाम् इव पक्तये ॥

स कर्म कृतवान् एतत् कालोपहतचेतनः
जीवितान्तकरं घोरं रामाद् व्यसनम् आप्नुहि ॥

हन्तेदानीं सकामा तु कैकेयी बान्धवैः सह
ह्रियेयं धर्मकामस्य धर्मपत्नी यशस्विनः ॥

आमन्त्रये जनस्थानं कर्णिकारांश् च पुष्पितान्
क्षिप्रं रामाय शंसध्वं सीतां हरति रावणः ॥

माल्यवन्तं शिखरिणं वन्दे प्रस्रवणं गिरिम्
क्षिप्रं रामाय शंसध्वं सीतां हरति रावणः ॥

हंससारससंघुष्टां वन्दे गोदावरीं नदीम्
क्षिप्रं रामाय शंसध्वं सीतां हरति रावणः ॥

दैवतानि च यान्त्य् अस्मिन् वने विविधपादपे
नमस्करोम्य् अहं तेभ्यो भर्तुः शंसत मां हृताम् ॥

यानि कानिचिद् अप्य् अत्र सत्त्वानि निवसन्त्य् उत
सर्वाणि शरणं यामि मृगपक्षिगणान् अपि ॥

ह्रियमाणां प्रियां भर्तुः प्राणेभ्यो ऽपि गरीयसीम्
विवशापहृता सीता रावणेनेति शंसत ॥

विदित्वा मां महाबाहुर् अमुत्रापि महाबलः
आनेष्यति पराक्रम्य वैवस्वतहृताम् अपि ॥

रामाय तु यथातत्त्वं जटायो हरणं मम
लक्ष्मणाय च तत् सर्वम् आख्यातव्यम् अशेषतः ॥