रामायण (संशोधित पाठ) · अध्याय 2.89

अथ शैलाद् विनिष्क्रम्य मैथिलीं कोसलेश्वरः
अदर्शयच् छुभजलां रम्यां मन्दाकिनीं नदीम् ॥

अब्रवीच् च वरारोहां चारुचन्द्रनिभाननाम्
विदेहराजस्य सुतां रामो राजीवलोचनः ॥

विचित्रपुलिनां रम्यां हंससारससेविताम्
कुसुमैर् उपसंपन्नां पश्य मन्दाकिनीं नदीम् ॥

नानाविधैस् तीररुहैर् वृतां पुष्पफलद्रुमैः
राजन्तीं राजराजस्य नलिनीम् इव सर्वतः ॥

मृगयूथनिपीतानि कलुषाम्भांसि साम्प्रतम्
तीर्थानि रमणीयानि रतिं संजनयन्ति मे ॥

जटाजिनधराः काले वल्कलोत्तरवाससः
ऋषयस् त्व् अवगाहन्ते नदीं मन्दाकिनीं प्रिये ॥

आदित्यम् उपतिष्ठन्ते नियमाद् ऊर्ध्वबाहवः
एते ऽपरे विशालाक्षि मुनयः संशितव्रताः ॥

मारुतोद्धूतशिखरैः प्रनृत्त इव पर्वतः
पादपैः पत्त्रपुष्पाणि सृजद्भिर् अभितो नदीम् ॥

कच्चिन् मणिनिकाशोदां कच्चित् पुलिनशालिनीम्
कच्चित् सिद्धजनाकीर्णां पश्य मन्दाकिनीं नदीम् ॥

निर्धूतान् वायुना पश्य विततान् पुष्पसंचयान्
पोप्लूयमानान् अपरान् पश्य त्वं जलमध्यगान् ॥

तांश् चातिवल्गुवचसो रथाङ्गाह्वयना द्विजाः
अधिरोहन्ति कल्याणि निष्कूजन्तः शुभा गिरः ॥

दर्शनं चित्रकूटस्य मन्दाकिन्याश् च शोभने
अधिकं पुरवासाच् च मन्ये च तव दर्शनात् ॥

विधूतकलुषैः सिद्धैस् तपोदमशमान्वितैः
नित्यविक्षोभितजलां विगाहस्व मया सह ॥

सखीवच् च विगाहस्व सीते मन्दाकिनीम् इमाम्
कमलान्य् अवमज्जन्ती पुष्कराणि च भामिनि ॥

त्वं पौरजनवद् व्यालान् अयोध्याम् इव पर्वतम्
मन्यस्व वनिते नित्यं सरयूवद् इमां नदीम् ॥

लक्ष्मणश् चैव धर्मात्मा मन्निदेशे व्यवस्थितः
त्वं चानुकूला वैदेहि प्रीतिं जनयथो मम ॥

उपस्पृशंस् त्रिषवणं मधुमूलफलाशनः
नायोध्यायै न राज्याय स्पृहये ऽद्य त्वया सह ॥

इमां हि रम्यां गजयूथलोलितां निपीततोयां गजसिंहवानरैः
सुपुष्पितैः पुष्पधरैर् अलंकृतां न सो ऽस्ति यः स्यान् न गतक्रमः सुखी ॥

इतीव रामो बहुसंगतं वचः प्रियासहायः सरितं प्रति ब्रुवन्
चचार रम्यं नयनाञ्जनप्रभं स चित्रकूटं रघुवंशवर्धनः ॥