रामायण (संशोधित पाठ) · अध्याय 2.6

गते पुरोहिते रामः स्नातो नियतमानसः
सह पत्न्या विशालाक्ष्या नारायणम् उपागमत् ॥

प्रगृह्य शिरसा पात्रीं हविषो विधिवत् तदा
महते दैवतायाज्यं जुहाव ज्वलिते ऽनले ॥

शेषं च हविषस् तस्य प्राश्याशास्यात्मनः प्रियम्
ध्यायन् नारायणं देवं स्वास्तीर्णे कुशसंस्तरे ॥

वाग्यतः सह वैदेह्या भूत्वा नियतमानसः
श्रीमत्य् आयतने विष्णोः शिश्ये नरवरात्मजः ॥

एकयामावशिष्टायां रात्र्यां प्रतिविबुध्य सः
अलंकारविधिं कृत्स्नं कारयामास वेश्मनः ॥

तत्र शृण्वन् सुखा वाचः सूतमागधबन्दिनाम्
पूर्वां संध्याम् उपासीनो जजाप यतमानसः ॥

तुष्टाव प्रणतश् चैव शिरसा मधुसूदनम्
विमलक्षौमसंवीतो वाचयामास च द्विजान् ॥

तेषां पुण्याहघोषो ऽथ गम्भीरमधुरस् तदा
अयोध्यां पूरयामास तूर्यघोषानुनादितः ॥

कृतोपवासं तु तदा वैदेह्या सह राघवम्
अयोध्यानिलयः श्रुत्वा सर्वः प्रमुदितो जनः ॥

ततः पौरजनः सर्वः श्रुत्वा रामाभिषेचनम्
प्रभातां रजनीं दृष्ट्वा चक्रे शोभां परां पुनः ॥

सिताभ्रशिखराभेषु देवतायतनेषु च
चतुष्पथेषु रथ्यासु चैत्येष्व् अट्टालकेषु च ॥

नानापण्यसमृद्धेषु वणिजाम् आपणेषु च
कुटुम्बिनां समृद्धेषु श्रीमत्सु भवनेषु च ॥

सभासु चैव सर्वासु वृक्षेष्व् आलक्षितेषु च
ध्वजाः समुच्छ्रिताश् चित्राः पताकाश् चाभवंस् तदा ॥

नटनर्तकसंघानां गायकानां च गायताम्
मनःकर्णसुखा वाचः शुश्रुवुश् च ततस् ततः ॥

रामाभिषेकयुक्ताश् च कथाश् चक्रुर् मिथो जनाः
रामाभिषेके सम्प्राप्ते चत्वरेषु गृहेषु च ॥

बाला अपि क्रीडमाना गृहद्वारेषु संघशः
रामाभिषेकसंयुक्ताश् चक्रुर् एव मिथः कथाः ॥

कृतपुष्पोपहारश् च धूपगन्धाधिवासितः
राजमार्गः कृतः श्रीमान् पौरै रामाभिषेचने ॥

प्रकाशकरणार्थं च निशागमनशङ्कया
दीपवृक्षांस् तथा चक्रुर् अनु रथ्यासु सर्वशः ॥

अलंकारं पुरस्यैवं कृत्वा तत्पुरवासिनः
आकाङ्क्षमाणा रामस्य यौवराज्याभिषेचनम् ॥

समेत्य संघशः सर्वे चत्वरेषु सभासु च
कथयन्तो मिथस् तत्र प्रशशंसुर् जनाधिपम् ॥

अहो महात्मा राजायम् इक्ष्वाकुकुलनन्दनः
ज्ञात्वा यो वृद्धम् आत्मानं रामं राज्ये ऽह्बिषेक्ष्यति ॥

सर्वे ह्य् अनुगृहीताः स्म यन् नो रामो महीपतिः
चिराय भविता गोप्ता दृष्टलोकपरावरः ॥

अनुद्धतमना विद्वान् धर्मात्मा भ्रातृवत्सलः
यथा च भ्रातृषु स्निग्धस् तथास्मास्व् अपि राघवः ॥

चिरं जीवतु धर्मात्मा राजा दशरथो ऽनघः
यत्प्रसादेनाभिषिक्तं रामं द्रक्ष्यामहे वयम् ॥

एवंविधं कथयतां पौराणां शुश्रुवुस् तदा
दिग्भ्यो ऽपि श्रुतवृत्तान्ताः प्राप्ता जानपदा जनाः ॥

ते तु दिग्भ्यः पुरीं प्राप्ता द्रष्टुं रामाभिषेचनम्
रामस्य पूरयामासुः पुरीं जानपदा जनाः ॥

जनौघैस् तैर् विसर्पद्भिः शुश्रुवे तत्र निस्वनः
पर्वसूदीर्णवेगस्य सागरस्येव निस्वनः ॥

ततस् तद् इन्द्रक्षयसंनिभं पुरं दिदृक्षुभिर् जानपदैर् उपागतैः
समन्ततः सस्वनम् आकुलं बभौ समुद्रयादोभिर् इवार्णवोदकम् ॥