રામાયણ (સંશોધિત પાઠ) · અધ્યાય 2.6

ગતે પુરોહિતે રામઃ સ્નાતો નિયતમાનસઃ
સહ પત્ન્યા વિશાલાક્ષ્યા નારાયણમ્ ઉપાગમત્ ॥

પ્રગૃહ્ય શિરસા પાત્રીં હવિષો વિધિવત્ તદા
મહતે દૈવતાયાજ્યં જુહાવ જ્વલિતે ઽનલે ॥

શેષં ચ હવિષસ્ તસ્ય પ્રાશ્યાશાસ્યાત્મનઃ પ્રિયમ્
ધ્યાયન્ નારાયણં દેવં સ્વાસ્તીર્ણે કુશસંસ્તરે ॥

વાગ્યતઃ સહ વૈદેહ્યા ભૂત્વા નિયતમાનસઃ
શ્રીમત્ય્ આયતને વિષ્ણોઃ શિશ્યે નરવરાત્મજઃ ॥

એકયામાવશિષ્ટાયાં રાત્ર્યાં પ્રતિવિબુધ્ય સઃ
અલંકારવિધિં કૃત્સ્નં કારયામાસ વેશ્મનઃ ॥

તત્ર શૃણ્વન્ સુખા વાચઃ સૂતમાગધબન્દિનામ્
પૂર્વાં સંધ્યામ્ ઉપાસીનો જજાપ યતમાનસઃ ॥

તુષ્ટાવ પ્રણતશ્ ચૈવ શિરસા મધુસૂદનમ્
વિમલક્ષૌમસંવીતો વાચયામાસ ચ દ્વિજાન્ ॥

તેષાં પુણ્યાહઘોષો ઽથ ગમ્ભીરમધુરસ્ તદા
અયોધ્યાં પૂરયામાસ તૂર્યઘોષાનુનાદિતઃ ॥

કૃતોપવાસં તુ તદા વૈદેહ્યા સહ રાઘવમ્
અયોધ્યાનિલયઃ શ્રુત્વા સર્વઃ પ્રમુદિતો જનઃ ॥

તતઃ પૌરજનઃ સર્વઃ શ્રુત્વા રામાભિષેચનમ્
પ્રભાતાં રજનીં દૃષ્ટ્વા ચક્રે શોભાં પરાં પુનઃ ॥

સિતાભ્રશિખરાભેષુ દેવતાયતનેષુ ચ
ચતુષ્પથેષુ રથ્યાસુ ચૈત્યેષ્વ્ અટ્ટાલકેષુ ચ ॥

નાનાપણ્યસમૃદ્ધેષુ વણિજામ્ આપણેષુ ચ
કુટુમ્બિનાં સમૃદ્ધેષુ શ્રીમત્સુ ભવનેષુ ચ ॥

સભાસુ ચૈવ સર્વાસુ વૃક્ષેષ્વ્ આલક્ષિતેષુ ચ
ધ્વજાઃ સમુચ્છ્રિતાશ્ ચિત્રાઃ પતાકાશ્ ચાભવંસ્ તદા ॥

નટનર્તકસંઘાનાં ગાયકાનાં ચ ગાયતામ્
મનઃકર્ણસુખા વાચઃ શુશ્રુવુશ્ ચ તતસ્ તતઃ ॥

રામાભિષેકયુક્તાશ્ ચ કથાશ્ ચક્રુર્ મિથો જનાઃ
રામાભિષેકે સમ્પ્રાપ્તે ચત્વરેષુ ગૃહેષુ ચ ॥

બાલા અપિ ક્રીડમાના ગૃહદ્વારેષુ સંઘશઃ
રામાભિષેકસંયુક્તાશ્ ચક્રુર્ એવ મિથઃ કથાઃ ॥

કૃતપુષ્પોપહારશ્ ચ ધૂપગન્ધાધિવાસિતઃ
રાજમાર્ગઃ કૃતઃ શ્રીમાન્ પૌરૈ રામાભિષેચને ॥

પ્રકાશકરણાર્થં ચ નિશાગમનશઙ્કયા
દીપવૃક્ષાંસ્ તથા ચક્રુર્ અનુ રથ્યાસુ સર્વશઃ ॥

અલંકારં પુરસ્યૈવં કૃત્વા તત્પુરવાસિનઃ
આકાઙ્ક્ષમાણા રામસ્ય યૌવરાજ્યાભિષેચનમ્ ॥

સમેત્ય સંઘશઃ સર્વે ચત્વરેષુ સભાસુ ચ
કથયન્તો મિથસ્ તત્ર પ્રશશંસુર્ જનાધિપમ્ ॥

અહો મહાત્મા રાજાયમ્ ઇક્ષ્વાકુકુલનન્દનઃ
જ્ઞાત્વા યો વૃદ્ધમ્ આત્માનં રામં રાજ્યે ઽહ્બિષેક્ષ્યતિ ॥

સર્વે હ્ય્ અનુગૃહીતાઃ સ્મ યન્ નો રામો મહીપતિઃ
ચિરાય ભવિતા ગોપ્તા દૃષ્ટલોકપરાવરઃ ॥

અનુદ્ધતમના વિદ્વાન્ ધર્માત્મા ભ્રાતૃવત્સલઃ
યથા ચ ભ્રાતૃષુ સ્નિગ્ધસ્ તથાસ્માસ્વ્ અપિ રાઘવઃ ॥

ચિરં જીવતુ ધર્માત્મા રાજા દશરથો ઽનઘઃ
યત્પ્રસાદેનાભિષિક્તં રામં દ્રક્ષ્યામહે વયમ્ ॥

એવંવિધં કથયતાં પૌરાણાં શુશ્રુવુસ્ તદા
દિગ્ભ્યો ઽપિ શ્રુતવૃત્તાન્તાઃ પ્રાપ્તા જાનપદા જનાઃ ॥

તે તુ દિગ્ભ્યઃ પુરીં પ્રાપ્તા દ્રષ્ટું રામાભિષેચનમ્
રામસ્ય પૂરયામાસુઃ પુરીં જાનપદા જનાઃ ॥

જનૌઘૈસ્ તૈર્ વિસર્પદ્ભિઃ શુશ્રુવે તત્ર નિસ્વનઃ
પર્વસૂદીર્ણવેગસ્ય સાગરસ્યેવ નિસ્વનઃ ॥

તતસ્ તદ્ ઇન્દ્રક્ષયસંનિભં પુરં દિદૃક્ષુભિર્ જાનપદૈર્ ઉપાગતૈઃ
સમન્તતઃ સસ્વનમ્ આકુલં બભૌ સમુદ્રયાદોભિર્ ઇવાર્ણવોદકમ્ ॥