पादार्थधर्मसंग्रह · श्लोक 3-20--4.1-27-

पृथिव्यादीनाम्.नवानाम्.अपि.द्रव्यत्वयोगह्,.स्वात्मन्य्.आरम्भकत्वम्.गुणवत्त्वम्,.कार्यकारणविरोधित्वम्,.अन्त्यविशेषवत्त्वम्.॥

अनाश्रितत्वनित्यत्वे.चान्यत्रावयविद्रव्येभ्यः.॥.

पृथिव्युदकज्वलनपवनात्ममनसाम्.अनेकत्वापरजातिमत्त्वे.॥

क्षितिजलज्योतिर्.अनिलमनसाम्.क्रियावत्त्वमूर्तत्वपरत्वापरत्ववेगवत्त्वानि.॥.

आकाशकालदिगात्मनाम्.सर्वगतत्वम्,.परममहत्त्वम्,.सर्वसम्योगिसमानद्सत्वम्.च.॥

पृथिव्यादीनाम्.पञ्चानाम्.अपि.भूतत्वेन्द्रियप्रकृतित्वबाह्यैकेन्द्रियग्राह्यविशेषगुणवत्त्वानि.॥

चतुर्णाम्.द्रव्यारम्भकत्वस्पर्शवत्त्वे.॥

त्रयाणाम्.प्रत्यक्षत्वरूपवत्त्वद्रवत्वानि.॥

द्वयोर्.गुरुत्वम्.रसवत्त्वम्.च.॥

भूतात्मनाम्.वैशेषिकगुणवत्त्वम्.॥.

क्षित्युदकात्मनाम्.चतुर्दशगुणवत्त्वम्.॥.

आकाशात्मनाम्.क्षणिकैकदेशवृत्तिविशेषगुणवत्त्वम्.॥

दिक्कालयोः.पञ्चगुणवत्त्वम्.सर्वोत्पत्तिमताम्.निमित्तकारणत्वम्.च.॥.

क्षितितेजसोर्.नैमित्तिकद्रवत्वयोगः.॥.

एवम्.सर्वत्र.साधर्म्यम्.विपर्ययाद्.वैधर्म्यम्.च.वाच्यम्.इति.द्रव्यासङ्करः.॥.