પાદાર્થધર્મસંગ્રહ · શ્લોક 3-20--4.1-27-

પૃથિવ્યાદીનામ્.નવાનામ્.અપિ.દ્રવ્યત્વયોગહ્,.સ્વાત્મન્ય્.આરમ્ભકત્વમ્.ગુણવત્ત્વમ્,.કાર્યકારણવિરોધિત્વમ્,.અન્ત્યવિશેષવત્ત્વમ્.॥

અનાશ્રિતત્વનિત્યત્વે.ચાન્યત્રાવયવિદ્રવ્યેભ્યઃ.॥.

પૃથિવ્યુદકજ્વલનપવનાત્મમનસામ્.અનેકત્વાપરજાતિમત્ત્વે.॥

ક્ષિતિજલજ્યોતિર્.અનિલમનસામ્.ક્રિયાવત્ત્વમૂર્તત્વપરત્વાપરત્વવેગવત્ત્વાનિ.॥.

આકાશકાલદિગાત્મનામ્.સર્વગતત્વમ્,.પરમમહત્ત્વમ્,.સર્વસમ્યોગિસમાનદ્સત્વમ્.ચ.॥

પૃથિવ્યાદીનામ્.પઞ્ચાનામ્.અપિ.ભૂતત્વેન્દ્રિયપ્રકૃતિત્વબાહ્યૈકેન્દ્રિયગ્રાહ્યવિશેષગુણવત્ત્વાનિ.॥

ચતુર્ણામ્.દ્રવ્યારમ્ભકત્વસ્પર્શવત્ત્વે.॥

ત્રયાણામ્.પ્રત્યક્ષત્વરૂપવત્ત્વદ્રવત્વાનિ.॥

દ્વયોર્.ગુરુત્વમ્.રસવત્ત્વમ્.ચ.॥

ભૂતાત્મનામ્.વૈશેષિકગુણવત્ત્વમ્.॥.

ક્ષિત્યુદકાત્મનામ્.ચતુર્દશગુણવત્ત્વમ્.॥.

આકાશાત્મનામ્.ક્ષણિકૈકદેશવૃત્તિવિશેષગુણવત્ત્વમ્.॥

દિક્કાલયોઃ.પઞ્ચગુણવત્ત્વમ્.સર્વોત્પત્તિમતામ્.નિમિત્તકારણત્વમ્.ચ.॥.

ક્ષિતિતેજસોર્.નૈમિત્તિકદ્રવત્વયોગઃ.॥.

એવમ્.સર્વત્ર.સાધર્મ્યમ્.વિપર્યયાદ્.વૈધર્મ્યમ્.ચ.વાચ્યમ્.ઇતિ.દ્રવ્યાસઙ્કરઃ.॥.