मोक्षोपाय · अध्याय 6.13

सम्यग्ज्ञानविलासेन वासनाविलयोदये ।
जीवन्मुक्तपदे ब्रह्मन् वद विश्रम्यते कथम् ॥

संसारोत्तरणे युक्तिर् योगशब्देन कथ्यते ।
तां विद्धि द्विप्रकारां त्वं चित्तोपशमधर्मिणीम् ॥

आत्मज्ञानं प्रकारो ऽस्या एकः प्रकथितो भुवि ।
द्वितीयः प्राणसंरोधश् शृणु सो ऽयं मयोच्यते ॥

सुलभत्वाद् अदुःखत्वात् कतरश् शोभनो ऽनयोः ।
येनावगतमात्रेण भूयः क्षोभो न बाधते ॥

प्रकारौ द्वाव् अपि प्रोक्तौ योगशब्देन यद्य् अपि ।
तथापि रूढिम् आयातः प्राणयुक्ताव् असौ भृशम् ॥

एवं योगस् तथा ज्ञानं संसारोत्तरणक्रमे ।
समाव् उपायौ द्वाव् एव प्रोक्ताव् एकफलप्रदौ ॥

असाध्यः कस्यचिद् योगः कस्यचिज् ज्ञाननिश्चयः ।
मम त्व् अभिमतस् साधो सुसाधो ज्ञानजः क्रमः ॥

यज् ज्ञातं न तद् अज्ञातं स्वप्नेष्व् अपि पुनर् भवेत् ।
ज्ञानं सर्वास्व् अवस्थासु नित्यम् एव प्रवर्तते ॥

धारणासनदेशादिसाध्यत्वेन सुसाधतां ।
नायाति योगो ह्य् अथ वा विकल्पो नैष शोभनः ॥

द्वाव् एव किल यत्नोत्थौ ज्ञानयोगौ रघूद्वह ।
तत्रोक्तं भवतो ज्ञानम् अन्तस्स्थज्ञेयनिर्मलम् ॥

प्राणापानरथारूढो गूढदेहगुहाशयः ।
अनन्तसिद्धिदस् साधो योगो ऽयं प्रोच्यते शृणु ॥

मुखानिलस्फुरणनिरोधसम्भवे स्थितिं गते नृपसुत चेतसः क्षये ।
समाहितस्थितिर् इह योगयुक्तितः परे पदे विगलितभीर् निवत्स्यसि ॥