मोक्षोपाय · अध्याय 3.34

अथ राज्ञां युयुत्सूनां भटानां मन्त्रिणाम् अपि ।
रभसप्रेक्षकाणां च तत्रेमाः प्रोदगुर् गिरः ॥

चलत्पद्मं सर इव वहद्विहगम् एव वा ।
नभश् शूरशिरःकीर्णं भाति तारकिताकृति ॥

पश्य रक्तपृषत्पूरसिन्दूरारुणमारुतैः ।
सन्ध्या इव विभान्त्य् एते मध्याह्ने ऽम्बुदभानवः ॥

किम् इदं भगिनि व्योम पलालभरितं स्थितम् ।
नेदं पलालं वीराणाम् एते शरभराम्बुदाः ॥

यावन्तो भुवि शाम्यन्ति रुधिरैर् अणुरेणवः ।
तावन्त्य् अब्दसहस्राणि भटानाम् आस्पदं दिवि ॥

मा भैष्ट नैते निस्त्रिंशा नीलोत्पलदलत्विषः ।
अमी वीरावलोकिन्या लक्ष्म्या नयनविभ्रमाः ॥

वीरालिङ्गनलोलानां नितम्बे सुरयोषिताम् ।
मेखलाश् शिथिलीकर्तुं प्रवृत्तः कुसुमायुधः ॥

ललद्भुजलतालोलरक्तपल्लवपाणयः ।
मञ्जरीमत्तनयना मध्वामोदसुगन्धयः ॥

याचन्त्यो मधुरालापैर् नन्दनोद्यानदेवताः ।
तवागमनम् आशङ्क्य प्रवृत्ताः परिनर्तितुम् ॥

प्रत्यनीकं भिनत्त्य् अन्तः कुठारैः कठिनैर् इयम् ।
सेना ग्राम्येव वनिता दयितं दुष्टचेष्टितैः ॥

हा पितुर् मम भल्लेन शिरो ज्वलितकुण्डलम् ।
सूर्यस्य निकटं नीतं कालेनेवाष्टमो ग्रहः ॥

आपादं शृङ्खलाप्रोतभ्रमत्स्थूलोपलद्वयम् ।
भ्रमयंश् चित्रदण्डाख्यं चक्रम् ऊर्ध्वभुजो जवात् ॥

योधो यम इवायामी याम्याद् आयाति दिक्तटात् ।
सर्वतस् संहरन् सेनाम् एहि यामो यथागतम् ॥

सद्यश्छिन्नशिरश्श्वभ्रमज्जत्कङ्ककुलाकुलाः ।
कबन्धाः पश्य नृत्यन्ति तालोत्ताला रणाङ्गने ॥

गीर्वाणगणगोष्ठीषु प्रवृत्ता सङ्कथा मिथः ।
वद लोकान्तरं वीराः कथं यास्यन्ति के कुतः ॥

निगिरन्त्य् आगतास् सेनास् स्रवन्तीर् इव सागराः ।
समत्स्यमकरव्यूहा अहो नु विषमा भटाः ॥

कटेषु करिणां कीर्णा धारानाराचराशयः ।
पतिता इव सम्पूर्णाश् शृङ्गसङ्घेषु वृष्टयः ॥

हा कुन्तेन शिरो नीतं ममेत्य् एवं विवक्षतः ।
शिर आनीतम् इत्य् एव खे खगेनेव वाशितम् ॥

यन्त्रपाषाणवर्षेण येनास्मान् परिषिञ्चति ।
सेनास्यां शृङ्खलाजालवलना क्रियतां बलात् ॥

सर्वान् समग्रतो मूढान् नयतार्धमृतान् नरान् ।
निजान् पादप्रहारेण मैतान् मारयताधमाः ॥

धम्मिल्लवलनाव्यग्रे घनोत्कण्ठाप्सरोगणे ।
भटो दिव्यशरीरेण पार्श्वं प्राप्तो विलोक्यताम् ॥

फुल्लहेमारविन्दासु च्छायाशीतजलानिलैः ।
स्वर्गनद्यास् तटीष्व् एवं दूरायातं विलोकय ॥

विविधायुधसङ्घट्टखण्डितोग्राद्रिकोटयः ।
खे चरन्त्यो झणत्कारैः प्रमृतास् तारका इव ॥

व्योम्नि शून्यनदीवाहे वहत्सायकवारिणि ।
चक्रावर्तिनि गच्छन्ति गिरयो ऽप्य् अणुपङ्कताम् ॥

भ्रमद्भिर् ग्रहमार्गेषु शिरोभिर् वीरभूभृताम् ।
आयुधांशुलतानाललग्नासिदलकण्टकैः ॥

केतुपट्टमृणालाङ्कतलैर् लग्नशिलीमुखैः ।
वहद्वातललत्पद्मं नभः पद्मसरः कृतम् ॥

मृतमातङ्गसङ्घाते गिराव् इव पिपीलिकाः ।
भीरवः परिलीयन्ते स्त्रियः पुंवक्षसीव वा ॥

अपूर्वोत्तमसौन्दर्यकान्तसङ्गमशंसिनः ।
वान्ति विद्याधरस्त्रीणाम् अलकोल्लासिनो ऽनिलाः ॥

छत्त्रेषूड्डीय यातेषु छिन्नेषु व्योमचन्द्रिकाम् ।
इन्दुनैत्य यशोमूर्त्या कृता शुभ्रातपत्रता ॥

भटो मरणमूर्छान्ते निमेषेणामरं वपुः ।
स्वकल्पशिल्पिरचितं प्राप्तस् स्वप्नपुरं यथा ॥

शूलशक्त्यृष्टिचक्राणां वृष्टयो मुक्तमुष्टयः ।
व्योमाब्धौ मत्स्यमकरकुलीराश् शूरवत् स्थिताः ॥

शरोत्कृत्तपतच्छत्त्रकलहंसैर् नभस्तलम् ।
भाति सञ्चितपूर्णेन्दुबिम्बलक्षैर् इवावृतम् ॥

क्रियते गगनोड्डीनैश् चामरैश् चारुघर्घरैः ।
वातावधूतसारावतरङ्गनिकरद्युतिः ॥

दृश्यन्ते ते ऽतिदलिताश् छत्त्रचामरकेतवः ।
आकाशक्षेत्रनिक्षिप्ता यशश् शालिलवा इव ॥

वहद्भिर् व्योम्न्य् असङ्ख्येयैः पश्य नीता शरैः क्षयं ।
शक्तिवृष्टिर् उपायान्ती सस्यश्रीश् शलभैर् इव ॥

एषा प्रसृतदोर्दण्डभटखड्गच्छनत्कृतिः ।
कठिनात् कङ्कटाज् जाता मृत्योर् एवोग्रहुङ्कृतिः ॥

हेतिकल्पानिलक्षुण्णा दन्तनिर्झरवारयः ।
जनताक्षयकाले ऽस्मिन् भग्ननागा नगा इव ॥

सचक्रनाथसूताश्वं व्यूहरक्तमहाह्रदे ।
हा हा धिग् ब्रुडितं भ्रष्टं विनष्टं रथपत्तनम् ॥

कटुकङ्कटकुट्टाकखड्गसङ्घट्टटाङ्कृतैः ।
कालरात्र्या प्रनृत्यन्त्या रणे वीणेव वाद्यते ॥

नरेभाश्वशवाद्रिभ्यो ये च्युता रक्तनिर्झराः ।
पश्य तद्बिन्दुसिक्तेन वायुनारुणिता दिशः ॥

शस्त्रांशुजलधेर् व्योम्नि कालीचिकुरमेचकी ।
शरकोरकभारस्रग् घेमविद्युद् इवोम्भिता ॥

अनन्तरक्तसंरक्तसेनावनिभिर् आयुधैः ।
भुवनं भात्य् अतिज्वालम् अग्निलोकम् इवाकुलम् ॥

भुसुण्डीशक्तिशूलासिमुसुलप्रासवृष्टयः ।
अन्योऽन्यच्छेदभेदाभ्यां कणप्रकरताम् इताः ॥

अक्षोभैकप्रहरणाद् अबुद्धान्योऽन्यचेष्टितम् ।
संरम्भाण्वेषणप्रज्ञं रणं सुप्तम् इव स्थितम् ॥

अनन्यशब्दाविरतहतहेतिझणझणैः ।
गायतीव क्षयक्षोभमुदितो रणभैरवः ॥

अन्योऽन्यहतहेत्यग्रचूर्णपूर्णो रणार्णवः ।
वालुकामय एवाभूच् छिन्नच्छत्त्रतरङ्गकः ॥

अतिरभसरसद्विदारितूर्य प्रतिरवपूरितलोकपाललोकः ।
रणगिरिर् अयम् उग्रपक्षदक्षः प्रविसृतनृत्त इवाम्बरे युगान्ते ॥

हा हा धिक् प्रविकटकङ्कटाटनोद्यत्प्रोड्डीनप्रकटतडिच्छटाः प्रदीप्ताः ।
क्रेङ्कारस्फुरितगुणेरिता रणन्तो नाराचाश् शिखरिशिलाभिदो वहन्ति ॥

छिन्नेच्छा च्छम् इति न यावद् अङ्गभङ्गं कुर्वन्ति ज्वलदनलोज्ज्वलाः पृषत्काः ।
तावद् द्राग् द्रुतम् इत एहि मित्र यामो यामो ऽयं प्रवहति वासरश् चतुर्थः ॥