लिङ्गपुराण · अध्याय 1.106

नृत्यारम्भः कथं शंभोः किमर्थं वा यथातथम्
वक्तुमर्हसि चास्माकं श्रुतः स्कन्दाग्रजोद्भवः ॥

दारुको ऽसुरसम्भूतस् तपसा लब्धविक्रमः
सूदयामास कालाग्निर् इव देवान्द्विजोत्तमान् ॥

दारुकेण तदा देवास् ताडिताः पीडिता भृशम्
ब्रह्माणं च तथेशानं कुमारं विष्णुमेव च ॥

यममिन्द्रमनुप्राप्य स्त्रीवध्य इति चासुरः
स्त्रीरूपधारिभिः स्तुत्यैर् ब्रह्माद्यैर्युधि संस्थितैः ॥

बाधितास्तेन ते सर्वे ब्रह्माणं प्राप्य वै द्विजाः
विज्ञाप्य तस्मै तत्सर्वं तेन सार्धमुमापतिम् ॥

सम्प्राप्य तुष्टुवुः सर्वे पितामहपुरोगमाः
ब्रह्मा प्राप्य च देवेशं प्रणम्य बहुधा नतः ॥

दारुणो भगवान्दारुः पूर्वं तेन विनिर्जिताः
निहत्य दारुकं दैत्यं स्त्रीवध्यं त्रातुमर्हसि ॥

विज्ञप्तिं ब्रह्मणः श्रुत्वा भगवान् भगनेत्रहा
देवीमुवाच देवेशो गिरिजां प्रहसन्निव ॥

भवतीं प्रार्थयाम्यद्य हिताय जगतां शुभे
वधार्थं दारुकस्यास्य स्त्रीवध्यस्य वरानने ॥

अथ सा तस्य वचनं निशम्य जगतो ऽरणिः
विवेश देहे देवस्य देवेशी जन्मतत्परा ॥

एकेनांशेन देवेशं प्रविष्टा देवसत्तमम्
न विवेद तदा ब्रह्मा देवाश्चेन्द्रपुरोगमाः ॥

गिरिजां पूर्ववच्छंभोर् दृष्ट्वा पार्श्वस्थितां शुभाम्
मायया मोहितस्तस्याः सर्वज्ञो ऽपि चतुर्मुखः ॥

सा प्रविष्टा तनुं तस्य देवदेवस्य पार्वती
कण्ठस्थेन विषेणास्य तनुं चक्रे तदात्मनः ॥

तां च ज्ञात्वा तथाभूतां तृतीयेनेक्षणेन वै
ससर्ज कालीं कामारिः कालकण्ठीं कपर्दिनीम् ॥

जाता यदा कालिमकालकण्ठी जाता तदानीं विपुला जयश्रीः
देवेतराणामजयस्त्वसिद्ध्या तुष्टिर्भवान्याः परमेश्वरस्य ॥

जातां तदानीं सुरसिद्धसंघा दृष्ट्वा भयाद् दुद्रुवुर् अग्निकल्पाम्
कालीं गरालंकृतकालकण्ठीम् उपेन्द्रपद्मोद्भवशक्रमुख्याः ॥

तथैव जातं नयनं ललाटे सितांशुलेखा च शिरस्युदग्रा
कण्ठे करालं निशितं त्रिशूलं करे करालं च विभूषणानि ॥

सार्धं दिव्यांबरा देव्याः सर्वाभरणभूषिताः
सिद्धेन्द्रसिद्धाश् च तथा पिशाचा जज्ञिरे पुनः ॥

आज्ञया दारुकं तस्याः पार्वत्याः परमेश्वरी
दानवं सूदयामास सूदयन्तं सुराधिपान् ॥

संरंभातिप्रसंगाद् वै तस्याः सर्वमिदं जगत्
क्रोधाग्निना च विप्रेन्द्राः संबभूव तदातुरम् ॥

भवो ऽपि बालरूपेण श्मशाने प्रेतसंकुले
रुरोद मायया तस्याः क्रोधाग्निं पातुम् ईश्वरः ॥

तं दृष्ट्वा बालमीशानं मायया तस्य मोहिता
उत्थाप्याघ्राय वक्षोजं स्तनं सा प्रददौ द्विजाः ॥

स्तनजेन तदा सार्धं कोपमस्याः पपौ पुनः
क्रोधेनानेन वै बालः क्षेत्राणां रक्षको ऽभवत् ॥

मूर्तयो ऽष्टौ च तस्यापि क्षेत्रपालस्य धीमतः
एवं वै तेन बालेन कृता सा क्रोधमूर्छिता ॥

कृतमस्याः प्रसादार्थं देवदेवेन ताण्डवम्
संध्यायां सर्वभूतेन्द्रैः प्रेतैः प्रीतेन शूलिना ॥

पीत्वा नृत्यामृतं शंभोर् आकण्ठं परमेश्वरी
ननर्त सा च योगिन्यः प्रेतस्थाने यथासुखम् ॥

तत्र सब्रह्मका देवाः सेन्द्रोपेन्द्राः समन्ततः
प्रणेमुस्तुष्टुवुः कालीं पुनर्देवीं च पार्वतीम् ॥

एवं संक्षेपतः प्रोक्तं ताण्डवं शूलिनः प्रभोः
योगानन्देन च विभोस् ताण्डवं चेति चापरे ॥