लीलावती · श्लोक 48-69

छेदम् गुणम् गुणम् छेदम् वर्गम् मूलम् पदम् कृतिम्।
ऋणम् स्वम् स्वम् ऋणम् @कुर्यात् दृश्ये राशि-प्रसिद्धये॥ [श्लोक]

अथ स्व-अंश-अधिक-ऊने तु लव-आढ्य-ऊनस् हरस् हरस्।
अंशस् तु अविकृतस् तत्र विलोमे शेषम् उक्त-वत्॥ [श्लोक]

यस् %त्रि-घ्नस् %त्रिभिस् अन्वितस् स्व-#चरणैस् भक्तस् ततस् %सप्तभिस् स्व-%त्रि-अंशेन विवर्जितस् स्व-गुणितस् हीनस् %द्विपञ्चाशता।
तद्-मूले %अष्ट-युते हृते च %दशभिस् जातम् %द्वयम् @ब्रूहि तम् राशिम् @वेत्सि हि चञ्चल-अक्षि विमलाम् बाले विलोम-क्रियाम्॥ [शार्दूलविक्रीडित]

उद्देशक-आलाप-वत् इष्ट-राशिस् क्षुण्णस् हृतस् अंशैस् रहितस् युतस् वा।
इष्ट-आहतम् दृष्टम् अनेन भक्तम् राशिस् @भवेत् प्रोक्तम् इति इष्ट-कर्म॥ [इन्द्रवज्रा]

%पञ्च-घ्नस् स्व-%त्रि-भाग-ऊनस् %दश-भक्तस् समन्वितस्।
राशि-%त्रि-अंश-%अर्ध-पादैस् @स्यात् कस् राशिस् %द्वि-ऊन-%सप्ततिस्॥ [श्लोक]

अमल-कमल-राशेस् %त्रि-अंश-%पञ्च-अंश-%षष्ठैस् %त्रि-नयन-हरि-सूर्यास् येन %तुर्येण च आर्या।
गुरु-पदम् अथ %षड्भिस् पूजितम् शेष-पद्मैस् सकल-कमल-संख्याम् क्षिप्रम् @आख्याहि तस्य॥ [मालिनी]

स्व-%अर्धम् @प्रादात् प्रयागे %नव-लव-#युगलम् यस् अवशेषात् च काश्याम् शेष-#अङ्घ्रिम् शुल्क-हेतोस् पथि %दशम-लवान् %षट् च शेषात् गयायाम्।
शिष्टास् निष्क-%त्रिषष्टिस् निज-गृहम् अनया तीर्थ-पान्थस् प्रयातस् तस्य द्रव्य-प्रमाणम् @वद यदि भवता शेष-जातिस् श्रुता @अस्ति॥ [स्रग्धरा]

%पञ्च-अंशस् अलि-कुलात् कदम्बम् @अगमत् %त्रि-अंशस् शिलीन्ध्रम् तयोस् विश्लेषस् %त्रि-गुणस् मृग-अक्षि कुटजम् दोलायमानस् अपरस्।
कान्ते केतक-मालती-परिमल-प्राप्त-%एक-काल-प्रिया-दूत-आहूतस् इतस् ततस् @भ्रमति खे भृङ्गस् अलि-संख्याम् @वद॥ [शार्दूलविक्रीडित]

ययोस् योगस् %शतम् स-%एकम् वियोगस् %पञ्चविंशतिस्।
तौ राशी @वद मे वत्स @वेत्सि संक्रमणम् यदि॥ [श्लोक]

राश्योस् ययोस् वियोगस् %अष्टौ तद्-कृत्योस् च %चतुःशती।
विवरम् @ब्रूहि तौ राशी शीघ्रम् गणित-कोविद॥ [श्लोक]

इष्ट-कृतिस् %अष्ट-गुणिता वि-%एका दलिता विभाजिता इष्टेन।
%एकस् @स्यात् अस्य कृतिस् दलिता स-%एका अपरस् राशिस्॥

#रूपम् %द्वि-गुण-इष्ट-हृतम् स-इष्टम् %प्रथमस् अथ वा अपरस् #रूपम्।
कृति-युति-वियुती वि-%एके वर्गौ @स्याताम् ययोस् राश्योस्॥

राश्योस् ययोस् कृति-वियोग-युती निस्-%एके मूल-प्रदे @प्रवद तौ मम मित्र यत्र।
@क्लिश्यन्ति बीज-गणिते पटवस् अपि मूढास् %षोढा-उक्त-बीज-गणितम् परिभावयन्तस्॥

इष्टस्य वर्ग-वर्गस् घनस् च तौ %अष्ट-संगुणौ %प्रथमस्।
स-%एकस् राशी @स्याताम् एवम् व्यक्ते अथ वा अव्यक्ते॥

पाटी-सूत्र-उपमम् बीजम् गूढम् इति @अवभासते।
न @अस्ति गूढम् अमूढानाम् न एव %षोढा इति अनेकधा॥
@अस्ति त्रैराशिकम् पाटी बीजम् च विमला मतिस्।
किम् अज्ञातम् सु-बुद्धीनाम् अतस् मन्द-अर्थम् @उच्यते॥

गुण-घ्न-मूल-ऊन-युतस्य राशेस् दृष्टस्य युक्तस्य गुण-%अर्ध-कृत्या।
मूलम् गुण-%अर्धेन युतम् विहीनम् वर्गी-कृतम् प्रष्टुर् अभीष्ट-राशिस्॥

यदा लवैस् च ऊन-युतस् सस् राशिस् %एकेन भाग-ऊन-युतेन @भक्त्वा।
दृश्यम् तथा मूल-गुणम् च ताभ्याम् साध्यस् ततस् प्रोक्त-वत् एव राशिस्॥

बाले मराल-कुल-मूल-दलानि %सप्त तीरे विलास-भर-मन्थर-गाणि @अपश्यम्।
कुर्वत् च केलि-कलहम् कलहंस-#युग्मम् शेषम् जले @वद मराल-कुल-प्रमाणम्॥

स्व-पदैस् %नवभिस् युक्तस् @स्यात् %चत्वारिंशता अधिकम्।
%शत-%द्वादशकम् विद्वन् कस् सस् राशिस् @निगद्यताम्॥

यातम् हंस-कुलस्य मूल-%दशकम् मेघ-आगमे मानसम् @प्रोड्डीय स्थल-पद्मिनी-वनम् @अगात् %अष्ट-अंशकस् अम्भस्-तटात्।
बाले बाल-मृणाल-शालिनि जले केलि-क्रिया-लालसम् दृष्टम् हंस-#युग-%त्रयम् च सकलाम् यूथस्य संख्याम् @वद॥