लीलावती · श्लोक 1-22

प्रीतिम् भक्त-जनस्य यस् @जनयते विघ्नम् विनिघ्नन् स्मृतस् तम् वृन्दारक-वृन्द-वन्दित-पदम् @नत्वा मतङ्ग-आननम्।
पाटीम् सत्-गणितस्य @वच्मि चतुर-प्रीति-प्रदाम् प्रस्फुटाम् संक्षिप्त-अक्षर-कोमल-अमल-पदैस् लालित्य-लीलावतीम्॥[शार्दूलविक्रीडित]

वराटकानाम् %दशक-%द्वयम् 20 यद् सा काकिणी तास् च पणस् %चतस्रस्।
ते %षोडश द्रम्मस् इह अवगम्यस् द्रम्मैस् तथा %षोडशभिस् च निष्कस्॥[उपजाति]

तुल्या यवाभ्याम् कथिता अत्र गुञ्जा वल्लस् %त्रि-गुञ्जस् धरणम् च ते %अष्टौ।
गद्याणकस् तद्-%द्वयम् #इन्द्र-14-तुल्यैस् वल्लैस् तथा %एकस् घटकस् प्रदिष्टस्॥[इन्द्रवज्रा]

%दश-%अर्ध-गुञ्जम् @प्रवदन्ति माषम् माष-आह्वयैस् %षोडशभिस् च कर्षम्।
कर्षैस् %चतुर्भिस् च पलम् तुला-ज्ञाः कर्षम् सुवर्णस्य सुवर्ण-संज्ञम्॥[उपजाति]

यव-उदरैस् अङ्गुलम् %अष्ट-संख्यैस् हस्तस् अङ्गुलैस् %षष्-गुणितैस् %चतुर्भिस्।[आपटे: अगुङ्लम् < अङ्गुलम्]
हस्तैस् %चतुर्भिस् @भवति इह दण्डस् क्रोशस् %सहस्र-%द्वितयेन तेषाम्॥[उपजाति]

@स्यात् योजनम् क्रोश-%चतुष्टयेन तथा कराणाम् %दशकेन वंशस्।
निवर्तनम् %विंशति-वंश-संख्यैस् क्षेत्रम् %चतुर्भिस् च भुजैस् निबद्धम्॥[उपजाति]

हस्त-उन्मितैस् विस्तृति-दैर्घ्य-पिण्डैस् यत् %द्वादश-अस्रम् घन-हस्त-संज्ञम्।
धान्य-आदिके यत् घन-हस्त-मानम् शास्त्र-उदिता मागध-खारिका सा॥[इन्द्रवज्रा]

द्रोणस् तु खार्यास् खलु %षोडश-अंशस् @स्यात् आढकस् द्रोण-%चतुर्थ-भागस्।
प्रस्थस् %चतुर्थ-अंशस् इह आढकस्य प्रस्थ-#अङ्घ्रिस् आद्यैस् कुडवस् प्रदिष्टस्॥[इन्द्रवज्रा]
#पाद-ऊन-गद्याणक-तुल्य-टङ्कैस् %द्वि-%सप्त-तुल्यैस् कथितस् अत्र सेरस्।
मण-अभिधानम् #ख-#युगैस् च सेरैस् धान्य-आदि-तौल्येषु तुरुष्क-संज्ञा॥[उपजाति]
शेषा काल-आदि-परिभाषा लोकतस् प्रसिद्धा ज्ञेया। इति परिभाषा॥

लीला-गल-लुलत्-लोल-काल-व्याल-विलासिने।
गणेशाय नमस् नील-कमल-अमल-कान्तये॥[श्लोक]

%एक-%दश-%शत-%सहस्र-%अयुत-%लक्ष-%प्रयुत-%कोटयस् क्रमशस्।
%अर्बुदम् %अब्जम् %खर्व-%निखर्व-%महापद्म-%शङ्कवस् तस्मात्॥[गीति]

%जलधिस् च %अन्त्यम् %मध्यम् %परार्धम् इति %दश-गुण-उत्तरास् संज्ञास्।
संख्यायास् स्थानानाम् व्यवहार-अर्थम् कृतास् पूर्वैस्॥[आर्या]

अये बाले लीलावति मति-मति @ब्रूहि सहितान् %द्वि-%पञ्च-%द्वात्रिंशत्-%त्रिनवति-%शत-%अष्टादश %दश।
%शत-उपेतान् एतान् %अयुत-वियुतान् च अपि @वद मे यदि व्यक्ते युक्ति-व्यवकलन-मार्गे @असि कुशला॥[शिखरिणी]

गुण्य-अन्त्यम् अङ्कम् गुणकेन @हन्यात् उत्सारितेन एवम् उपान्तिम-आदीन्॥[इन्द्रवज्रा-च्द्; अब्=12]
गुण्यस् तु अधस् अधस् गुण-खण्ड-तुल्यस् तैस् खण्डकैस् संगुणितस् युतस् वा।

भक्तस् गुणस् @शुध्यति येन तेन लब्ध्या च गुण्यस् गुणितस् फलम् वा॥[इन्द्रवज्रा]
द्विधा @भवेत् रूप-विभागस् एवम् स्थानैस् पृथक् वा गुणितस् समेतस्।

बाले बाल-कुरङ्ग-लोल-नयने लीलावति @प्रोच्यताम् %पञ्च-%त्रि-%एक-मितास् #दिवाकर-गुणास् अङ्कास् कति @स्युस् यदि।
रूप-स्थान-विभाग-खण्ड-गुणने कल्पा @असि कल्याणिनि छिन्नास् तेन गुणेन ते च गुणितास् जातास् कति @स्युस् @वद॥[शार्दूलविक्रीडित]

भाज्यात् हरस् @शुध्यति यद्-गुणस् @स्यात् अन्त्यात् फलम् तत् खलु भाग-हारे।
समेन केन अपि @अपवर्त्य हार-भाज्यौ @भजेत् वा सति संभवे तु॥[उपजाति]

सम-%द्वि-घातस् कृतिस् @उच्यते अथ स्थाप्यस् अन्त्य-वर्गस् %द्वि-गुण-अन्त्य-निघ्नस्।
स्व-स्व-उपरिष्टात् च तथा अपरे अङ्कास् @त्यक्त्वा अन्त्यम् @उत्सार्य पुनर् च राशिम्॥[उपजाति]

खण्ड-%द्वयस्य अभिहतिस् 5द्वि-निघ्नी तद्-खण्ड-वर्ग-ऐक्य-युता कृतिस् वा।
इष्ट-ऊन-युज्-राशि-वधस् कृतिस् @स्यात् इष्टस्य वर्गेण समन्वितस् वा॥[इन्द्रवज्रा]

सखे %नवानाम् च %चतुर्दशानाम् @ब्रूहि %त्रि-हीनस्य %शत-%त्रयस्य।
%पञ्च-उत्तरस्य अपि %अयुतस्य वर्गम् @जानासि चेद् वर्ग-विधान-मार्गम्॥[उपजाति]

@त्यक्त्वा अन्त्यात् विषमात् कृतिम् @%द्वि-गुणयेत् मूलम् समे तद्-हृते @त्यक्त्वा लब्ध-कृतिम् तद्-आद्य-विषमात् लब्धम् %द्वि-निघ्नम् @न्यसेत्।
पङ्क्त्याम् पङ्क्ति-हृते समे अन्य-विषमात् @त्यक्त्वा आप्त-वर्गम् फलम् पङ्क्त्याम् तत् %द्वि-गुणम् @न्यसेत् इति मुहुस् पङ्क्तेस् #दलम् @स्यात् पदम्॥[शार्दूलविक्रीडित]