हरिवंश · अध्याय 33

ततो भयं विष्णुमयं श्रुत्वा दैतेयदानवाः
उद्योगं विपुलं चक्रुर् युद्धाय युधि दुर्जयाः ॥

मयस् तु काञ्चनमयं त्रिनल्वान्तरम् अव्ययम्
चतुश्चक्रं सुवपुषं सुकल्पितमहायुधम् ॥

किंकिणीजालनिर्घोषं द्वीपिचर्मपरिष्कृतम्
रचितं रत्नजालैश् च हेमजालैश् च शोभितम् ॥

ईहामृगगणाकीर्णं पक्षिभिश् च विराजितम्
दिव्यास्त्रतूणीरधरं पयोधरनिनादितम् ॥

स्वक्षं रथवरोदारं सूपस्थम् अगमोपमम्
गदापरिघसंपूर्णं मूर्तिमन्तम् इवार्णवम् ॥

हेमकेयूरवलयं स्वर्णकुण्डलकूबरम्
सपताकध्वजोदग्रं सादित्यम् इव मन्दरम् ॥

गजेन्द्राम्भोदवपुषं क्वचित् केसरवर्चसम्
युक्तम् ऋक्षसहस्रेण सहस्राम्बुदनादितम् ॥

दीप्तम् आकाशगं दिव्यं रथं पररथारुजम्
अतिष्ठत् समराकाङ्क्षी मेरुं दीप्त इवांशुमान् ॥

तारस् तु क्रोषविस्तारम् आयसं वाहयन् रथम्
शैलोत्करिमसंकाशं नीलाञ्जनचयोपमम् ॥

काललोहाष्टचरणं लोहेषायुगकूबरम्
तिमिरोद्गारिकिरणं गर्जन्तम् इव तोयदम् ॥

लोहजालेन महता सगवाक्षेण दंशितम्
आयसैः परिघैः पूर्णं क्षेपणीयैश् च मुद्गरैः ॥

प्रासैः पाशैश् च विततैर् अवसक्तैश् च मुद्गरैः
शोभितं त्रासनीयैश् च तोमरैः सपरश्वधैः ॥

उद्यतं द्विषतां हेतोर् द्वितीयम् इव मन्दरम्
युक्तं खरसहस्रेण सो ऽध्यारोहद् रथोत्तमम् ॥

विरोचनस् तु संक्रुद्धो गदापाणिर् अवस्थितः
प्रमुखे तस्य सैन्यस्य दीप्तशृङ्ग इवाचलः ॥

युक्तं हयसहस्रेण हयग्रीवस् तु दानवः
स्यन्दनं वाहयाम् आस सपत्नानीकमर्दनम् ॥

व्यायतं बहुसहस्रं धनुर् विस्फारयन् महत्
वराहः प्रमुखे तस्थौ सावरोह इवाचलः ॥

क्षरस् तु विक्षरन् दर्पान् नेत्राभ्यां रोषजं जलम्
स्फुरद्दन्तौष्ठवदनः संग्रामं सो ऽभ्यकाङ्क्षत ॥

त्वष्टा त्व् अष्टादशहयं यानम् आस्थाय दानवः
व्यूहितो दानवैर् व्यूहैः परिचक्राम वीर्यवान् ॥

विप्रचित्तिसुतः श्वेतः श्वेतकुण्डलभूषणः
श्वेतशैलप्रतीकाशो युद्धायाभिमुखः स्थितः ॥

अरिष्टो बलिपुत्रस् तु वरिष्ठो ऽद्रिशिलायुधः
युद्धायातिष्ठद् आयस्तो धराधर इवापरः ॥

किशोरस् त्व् अतिसंहर्षात् किशोर इव चोदितः
अभवद् दैत्यसैन्यस्य मध्ये रविर् इवोदितः ॥

लम्बस् तु लम्बमेघाभः प्रलम्बाम्बरभूषणः
दैत्यव्यूहगतो भाति सनीहार इवांशुमान् ॥

स्वर्भानुरास्ययोधी तु दशनौष्ठेक्षणायुधः
प्रमुखे देवसेनाय रराज गिरिसंनिभः ।
हसंस् तिष्ठति दैत्यानां प्रमुखे सुमुखो ग्रहः ॥

अन्ये हयगता भान्ति नागस्कन्धगताः परे
सिंहव्याघ्रगताश् चान्ये वराहर्क्षगताः परे ॥

केचित् खरोष्ट्रयातारः केचित् तोयदवाहनाः
नानापक्षिगताः केचित् केचित् पवनवाहनाः ॥

पत्तिनस् त्व् अपरे दैत्या भीषणा विकृताननाः
एकपादा द्विपादाश् च ननृतुर् युद्धकङ्क्षिणः ॥

प्रक्ष्वेडमाना बहवः स्फोटयन्तश् च दानवाः
दृप्तशार्दूलनिर्घोषा नेदुर् दानवपुंगवाः ॥

ते गदापरिघैर् उग्रैर् धनुर् व्यायामशालिनः
बाहुभिः परिघाकारैस् तर्जयन्ति स्म दानवाः ॥

प्रासैः पाशैश् च खड्गैश् च तोमराङ्कुशपट्टिसैः
चिक्रीडुस् ते शतघ्नीभिः शितधारैश् च मुद्गरैः ॥

गण्डशैलैश् च शैलैश् च परिघैश् चोत्तमायुधैः
चक्रैश् च दैत्यप्रवराश् चक्रुर् आनन्दितं बलम् ॥

एवं तद् दानवं सैन्यं सर्वं युद्धमदोत्कटम्
देवान् अभिमुखं तस्थौ मेघानीकम् इवोद्धतम् ॥

तदद्भुतं दैत्यसहस्रगाढं वाय्वग्नितोयाम्बुदशैलकल्पम्
बलं रणौघाभ्युदयाभ्युदीर्णं युयुत्सयोन्मत्तम् इवाबभासे ॥