હરિવંશ · અધ્યાય 33

તતો ભયં વિષ્ણુમયં શ્રુત્વા દૈતેયદાનવાઃ
ઉદ્યોગં વિપુલં ચક્રુર્ યુદ્ધાય યુધિ દુર્જયાઃ ॥

મયસ્ તુ કાઞ્ચનમયં ત્રિનલ્વાન્તરમ્ અવ્યયમ્
ચતુશ્ચક્રં સુવપુષં સુકલ્પિતમહાયુધમ્ ॥

કિંકિણીજાલનિર્ઘોષં દ્વીપિચર્મપરિષ્કૃતમ્
રચિતં રત્નજાલૈશ્ ચ હેમજાલૈશ્ ચ શોભિતમ્ ॥

ઈહામૃગગણાકીર્ણં પક્ષિભિશ્ ચ વિરાજિતમ્
દિવ્યાસ્ત્રતૂણીરધરં પયોધરનિનાદિતમ્ ॥

સ્વક્ષં રથવરોદારં સૂપસ્થમ્ અગમોપમમ્
ગદાપરિઘસંપૂર્ણં મૂર્તિમન્તમ્ ઇવાર્ણવમ્ ॥

હેમકેયૂરવલયં સ્વર્ણકુણ્ડલકૂબરમ્
સપતાકધ્વજોદગ્રં સાદિત્યમ્ ઇવ મન્દરમ્ ॥

ગજેન્દ્રામ્ભોદવપુષં ક્વચિત્ કેસરવર્ચસમ્
યુક્તમ્ ઋક્ષસહસ્રેણ સહસ્રામ્બુદનાદિતમ્ ॥

દીપ્તમ્ આકાશગં દિવ્યં રથં પરરથારુજમ્
અતિષ્ઠત્ સમરાકાઙ્ક્ષી મેરું દીપ્ત ઇવાંશુમાન્ ॥

તારસ્ તુ ક્રોષવિસ્તારમ્ આયસં વાહયન્ રથમ્
શૈલોત્કરિમસંકાશં નીલાઞ્જનચયોપમમ્ ॥

કાલલોહાષ્ટચરણં લોહેષાયુગકૂબરમ્
તિમિરોદ્ગારિકિરણં ગર્જન્તમ્ ઇવ તોયદમ્ ॥

લોહજાલેન મહતા સગવાક્ષેણ દંશિતમ્
આયસૈઃ પરિઘૈઃ પૂર્ણં ક્ષેપણીયૈશ્ ચ મુદ્ગરૈઃ ॥

પ્રાસૈઃ પાશૈશ્ ચ વિતતૈર્ અવસક્તૈશ્ ચ મુદ્ગરૈઃ
શોભિતં ત્રાસનીયૈશ્ ચ તોમરૈઃ સપરશ્વધૈઃ ॥

ઉદ્યતં દ્વિષતાં હેતોર્ દ્વિતીયમ્ ઇવ મન્દરમ્
યુક્તં ખરસહસ્રેણ સો ઽધ્યારોહદ્ રથોત્તમમ્ ॥

વિરોચનસ્ તુ સંક્રુદ્ધો ગદાપાણિર્ અવસ્થિતઃ
પ્રમુખે તસ્ય સૈન્યસ્ય દીપ્તશૃઙ્ગ ઇવાચલઃ ॥

યુક્તં હયસહસ્રેણ હયગ્રીવસ્ તુ દાનવઃ
સ્યન્દનં વાહયામ્ આસ સપત્નાનીકમર્દનમ્ ॥

વ્યાયતં બહુસહસ્રં ધનુર્ વિસ્ફારયન્ મહત્
વરાહઃ પ્રમુખે તસ્થૌ સાવરોહ ઇવાચલઃ ॥

ક્ષરસ્ તુ વિક્ષરન્ દર્પાન્ નેત્રાભ્યાં રોષજં જલમ્
સ્ફુરદ્દન્તૌષ્ઠવદનઃ સંગ્રામં સો ઽભ્યકાઙ્ક્ષત ॥

ત્વષ્ટા ત્વ્ અષ્ટાદશહયં યાનમ્ આસ્થાય દાનવઃ
વ્યૂહિતો દાનવૈર્ વ્યૂહૈઃ પરિચક્રામ વીર્યવાન્ ॥

વિપ્રચિત્તિસુતઃ શ્વેતઃ શ્વેતકુણ્ડલભૂષણઃ
શ્વેતશૈલપ્રતીકાશો યુદ્ધાયાભિમુખઃ સ્થિતઃ ॥

અરિષ્ટો બલિપુત્રસ્ તુ વરિષ્ઠો ઽદ્રિશિલાયુધઃ
યુદ્ધાયાતિષ્ઠદ્ આયસ્તો ધરાધર ઇવાપરઃ ॥

કિશોરસ્ ત્વ્ અતિસંહર્ષાત્ કિશોર ઇવ ચોદિતઃ
અભવદ્ દૈત્યસૈન્યસ્ય મધ્યે રવિર્ ઇવોદિતઃ ॥

લમ્બસ્ તુ લમ્બમેઘાભઃ પ્રલમ્બામ્બરભૂષણઃ
દૈત્યવ્યૂહગતો ભાતિ સનીહાર ઇવાંશુમાન્ ॥

સ્વર્ભાનુરાસ્યયોધી તુ દશનૌષ્ઠેક્ષણાયુધઃ
પ્રમુખે દેવસેનાય રરાજ ગિરિસંનિભઃ ।
હસંસ્ તિષ્ઠતિ દૈત્યાનાં પ્રમુખે સુમુખો ગ્રહઃ ॥

અન્યે હયગતા ભાન્તિ નાગસ્કન્ધગતાઃ પરે
સિંહવ્યાઘ્રગતાશ્ ચાન્યે વરાહર્ક્ષગતાઃ પરે ॥

કેચિત્ ખરોષ્ટ્રયાતારઃ કેચિત્ તોયદવાહનાઃ
નાનાપક્ષિગતાઃ કેચિત્ કેચિત્ પવનવાહનાઃ ॥

પત્તિનસ્ ત્વ્ અપરે દૈત્યા ભીષણા વિકૃતાનનાઃ
એકપાદા દ્વિપાદાશ્ ચ નનૃતુર્ યુદ્ધકઙ્ક્ષિણઃ ॥

પ્રક્ષ્વેડમાના બહવઃ સ્ફોટયન્તશ્ ચ દાનવાઃ
દૃપ્તશાર્દૂલનિર્ઘોષા નેદુર્ દાનવપુંગવાઃ ॥

તે ગદાપરિઘૈર્ ઉગ્રૈર્ ધનુર્ વ્યાયામશાલિનઃ
બાહુભિઃ પરિઘાકારૈસ્ તર્જયન્તિ સ્મ દાનવાઃ ॥

પ્રાસૈઃ પાશૈશ્ ચ ખડ્ગૈશ્ ચ તોમરાઙ્કુશપટ્ટિસૈઃ
ચિક્રીડુસ્ તે શતઘ્નીભિઃ શિતધારૈશ્ ચ મુદ્ગરૈઃ ॥

ગણ્ડશૈલૈશ્ ચ શૈલૈશ્ ચ પરિઘૈશ્ ચોત્તમાયુધૈઃ
ચક્રૈશ્ ચ દૈત્યપ્રવરાશ્ ચક્રુર્ આનન્દિતં બલમ્ ॥

એવં તદ્ દાનવં સૈન્યં સર્વં યુદ્ધમદોત્કટમ્
દેવાન્ અભિમુખં તસ્થૌ મેઘાનીકમ્ ઇવોદ્ધતમ્ ॥

તદદ્ભુતં દૈત્યસહસ્રગાઢં વાય્વગ્નિતોયામ્બુદશૈલકલ્પમ્
બલં રણૌઘાભ્યુદયાભ્યુદીર્ણં યુયુત્સયોન્મત્તમ્ ઇવાબભાસે ॥