भाषा

ENहिગુ
ग्रंथ पाठ

गीतगोविन्द · अध्याय 11

11.1

सुचिरम् अनुनयेन प्रीणयित्वा मृग-अक्षीम्
गतवति कृत-वेशे केशवे कुञ्ज-शय्याम् ।
रचित-रुचिर-भूषाम् दृष्टि-मोषे प्रदोषे
स्फुरति निरवसादाम् कापि राधाम् जगाद ॥

11.2

विरचित-चाटु-वचन-रचनम् चरणे रचित-प्रणिपातम् ।
संप्रति मञ्जुल-वञ्जुल-सीमनि केलि-शयनम् अनुयातम् ॥
मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥

11.3

घन-जघन-स्तन-भार-भरे दर-मन्थर-चरण-विहारम् ।
मुखरित-मणि-मञ्जीरम् उपैहि विधेहि मराल-विकारम् ॥
मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥

11.4

शृणु रमणीयतरम् तरुणी-जन-मोहन-मधुप-विरावम् ।
कुसुमशरासन-शासन-बन्दिनि पिक-निकरे भज भावम् ॥
मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥

11.5

अनिल-तरल-किसलय-निकरेण करेण लता-निकुरम्बम् ।
प्रेरणम् इव करभ-ऊरु करोति गतिम् प्रतिमुञ्च विलम्बम् ॥
मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥

11.6

स्फुरितम् अनङ्ग-तरङ्ग-वशात् इव सूचित-हरि-परिरम्भम् ।
पृच्छ मनोहर-हार-विमल-जल-धारम् अमुम् कुच-कुम्भम् ॥
मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥

11.7

अधिगतम् अखिल-सखीभिः इदम् तव वपुः अपि रति-रण-सज्जम् ।
चण्डि रसित-रशना-रव-डिण्डिमम् अभिसर सरसम् अलज्जम् ॥
मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥

11.8

स्मर-शर-सुभग-नखेन करेण सखीम् अवलम्ब्य सलीलम् ।
चल वलय-क्वणितैः अवबोधय हरिम् अपि निजगति-शीलम् ॥
मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥

11.9

श्रीजयदेव-भणितम् अधरीकृत-हारम् उदासित-वामम् ।
हरि-विनिहित-मनसाम् अधितिष्ठतु कण्ठ-तटीम् अविरामम् ॥
मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥

11.10

सा माम् द्रक्ष्यति वक्ष्यति स्मर-कथाम् प्रति-अङ्गम् आलिङ्गनैः
प्रीतिम् यास्यति रंस्यते सखि समागत्य इति चिन्ता-आकुलः ।
सः त्वाम् पश्यति वेपते पुलकयति आनन्दति स्विद्यति
प्रत्युद्गच्छति मूर्च्छति स्थिर-तमः-पुञ्जे निकुञ्जे प्रियः ॥

11.11

अक्ष्णोः निक्षिपत्-अञ्जनम् श्रवणयोः तापिच्छ-गुच्छ-आवलीम्
मूर्ध्नि श्याम-सरोज-दाम कुचयोः कस्तूरिका-पत्रकम् ।
धूर्तानाम् अभिसार-सत्वर-हृदाम् विष्वक्-निकुञ्जे सखि
ध्वान्तम् नील-निचोल-चारु सुदृशाम् प्रति-अङ्गम् आलिङ्गति ॥

11.12

काश्मीर-गौर-वपुषाम् अभिसारिकाणाम्
आबद्ध-रेखम् अभितः रुचि-मञ्जरीभिः ।
एतत् तमाल-दल-नील-तमम् तमिस्रम्
तत्-प्रेम-हेम-निकष-उपलताम् तनोति ॥

11.13

हार-आवली-तरल-काञ्चि-दाम-
केयूर-कङ्कण-मणि-द्युति-दीपितस्य ।
द्वारे निकुञ्ज-निलयस्य हरिम् निरीक्ष्य
व्रीडावतीम् अथ सखी निजगाद राधाम् ॥

11.14

मञ्जुतर-कुञ्ज-तल-केलि-सदने ।
विलस रति-रभस-हसित-वदने ॥
प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥

11.15

नव-भवत्-अशोक-दल-शयन-सारे ।
विलस कुच-कलश-तरल-हारे ॥
प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥

11.16

कुसुम-चय-रचित-शुचि-वास-गेहे ।
विलस कुसुम-सुकुमार-देहे ॥
प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥

11.17

चल-मलय-वन-पवन-सुरभि-शीते ।
विलस रस-वलित-ललित-गीते ॥
प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥

11.18

मधु-मुदित-मधुप-कुल-कलित-रावे ।
विलस मदन-रस-सरस-भावे ॥
प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥

11.19

मधुरतर-पिक-निकर-निनद-मुखरे ।
विलस दशन-रुचि-रुचिर-शिखरे ॥
प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥

11.20

वितत-बहु-वल्लि-नव-पल्लव-घने ।
विलस चिरम् अलस-पीन-जघने ॥
प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥

11.21

विहित-पद्मावती-सुख-समाजे ।
कुरु मुरारे मङ्गल-शतानि
भणति जयदेव-कवि-राजे ॥
प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥

11.22

त्वाम् चित्तेन चिरम् वहन् अयम् अतिश्रान्तः भृशम् तापितः
कन्दर्पेण तु पातुम् इच्छति सुधा-संबाध-बिम्ब-अधरम् ।
अस्य अङ्गम् तत् अलंकुरु क्षणम् इह भ्रू-क्षेप-लक्ष्मी-लव-
क्रीते दासे इव उपसेवित-पद-अम्भोजे कुतः सम्भ्रमः ॥

11.23

सा ससाध्वस-सानन्दम् गोविन्दे लोल-लोचना ।
सिञ्जान-मञ्जु-मञ्जीरम् प्रविवेश निवेशनम् ॥

11.24

राधा-वदन-विलोकन-विकसित-विविध-विकार-विभङ्गम् ।
जलनिधिम् इव विधु-मण्डल-दर्शन-तरलित-तुङ्ग-तरङ्गम् ॥
हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम्
सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥

11.25

हारम् अमलतर-तारम् उरसि दधतम् परिरभ्य विदूरम् ।
स्फुटतर-फेन-कदम्ब-करम्बितम् इव यमुना-जल-पूरम् ॥
हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम्
सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥

11.26

श्यामल-मृदुल-कलेवर-मण्डलम् अधिगत-गौर-दुकूलम् ।
नील-नलिनम् इव पीत-पराग-पटल-भर-वलयित-मूलम् ॥
हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम्
सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥

11.27

तरल-दृक्-अञ्चल-चलन-मनोहर-वदन-जनित-रति-रागम् ।
स्फुट-कमल-उदर-खेलित-खञ्जन-युगम् इव शरदि तडागम् ॥
हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम्
सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥

11.28

वदन-कमल-परिशीलन-मिलित-मिहिर-सम-कुण्डल-शोभम् ।
स्मित-रुचि-रुचिर-समुल्लसित-अधर-पल्लव-कृत-रति-लोभम् ॥
हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम्
सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥

11.29

शशि-किरण-छुरित-उदर-जलधर-सुन्दर-सकुसुम-कोशम् ।
तिमिर-उदित-विधु-मण्डल-निर्मल-मलयज-तिलक-निवेशम् ॥
हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम्
सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥

11.30

विपुल-पुलक-भर-दन्तुरितम् रति-केलि-कलाभिः अधीरम् ।
मणि-गण-किरण-समूह-समुज्ज्वल-भूषण-सुभग-शरीरम् ॥
हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम्
सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥

11.31

श्रीजयदेव-भणित-विभव-द्विगुणीकृत-भूषण-भारम् ।
प्रणमत हृदि सुचिरम् विनिधाय हरिम् सुकृत-उदय-सारम् ॥
हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम्
सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥

11.32

अतिक्रम्य अपाङ्गम् श्रवण-पथ-पर्यन्त-गमन-
प्रयासेन इव अक्ष्णोः तरलतर-तारम् पतितयोः ।
इदानीम् राधायाः प्रियतम-समालोक-समये
पपात स्वेद-अम्बु-प्रसर इव हर्ष-अश्रु-निकरः ॥

11.33

भजन्त्याः तल्प-अन्तम् कृत-कपट-कण्डूति-पिहित-
स्मितम् याते गेहात् बहिः अवहित-आली-परिजने ।
प्रिय-आस्यम् पश्यन्त्याः स्मर-शर-समाकूत-सुभगम्
सलज्जा लज्जा अपि व्यगमत् इव दूरम् मृग-दृशः ॥

मूल पाठ: Gītagovinda · Edition: Barbara Stoler-Miller (New York 1977), with occasional amendments. · Data entry Jakub Cejka · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc