धर्मसूत्र · अध्याय 12
शूद्रो द्विजातीन् अभिसंधायाभिहत्य चवाग्दण्डपारुष्याभ्याम् अङ्गमोच्यो येनोपहन्यात् ।
आर्यस्त्र्यभिगमने लिङ्गोद्धारः स्वहरणं च ।
गोप्ता चेद् वधो ऽधिकः ।
अथ हास्य वेदम् उपशृण्वतस् त्रपुजतुभ्यांश्रोत्रप्रतिपूरणम् ।
उदाहरणे जिह्वाच्छेदो ।
धारणेशरीरभेदः ।
आसनशयनवाक्पथिषु समप्रेप्सुर् दण्ड्यः ।
शतं क्षत्रियो ब्राह्मणाक्रोशे ।
दण्डपारुष्ये द्विगुणम् ।
अध्यर्धं वैश्यः ।
ब्राह्मणस् तु क्षत्रिये पञ्चाशत् ।
तदर्धं वैश्ये ।
न शूद्रे किंचित् ।
ब्राह्मणराजन्यवत् क्षत्रियवैश्यौ ।
अष्टापाद्यं स्तेयकिल्बिषं शूद्रस्य ।
द्विगुणोत्तराणीतरेषां प्रतिवर्णम् ।
विदुषो ऽतिक्रमे दण्डभूयस्त्वम् ।
फलहरितधान्यशाकादाने पञ्चकृष्णलम् अल्पम् ।
पशुपीडिते स्वामिदोषः ।
पालसंयुक्ते तु तस्मिन् ।
पथि क्षेत्रे ऽनावृते पालक्षेत्रिकयोः ।
पञ्च माषा गवि ।
षड् उष्ट्रखरे ।
अश्वमहिष्योर् दश ।
अजाविषु द्वौ द्वौ ।
सर्वविनाशे शदः ।
शिष्टाकरणे प्रतिषिद्धसेवायां च नित्यंचैलपिण्डाद् ऊर्ध्वं स्वहरणम् ।
गोऽग्न्यर्थे तृणमेधान् वीरुद्वनस्पतीनां चपुष्पाणि स्ववद् आददीत फलानि चापरिवृतानाम् ।
कुसीदवृद्धिर् धर्म्या विंशतिः पञ्चमाषिकी मासम् ।
नातिसांवत्सरीम् एके ।
चिरस्थाने द्वैगुण्यं प्रयोगस्य ।
भुक्ताधिर् न वर्धते ।
दित्सतो ऽवरुद्धस्य च ।
चक्रकालवृद्धिः ।
कारिताकायिकाशिखाधिभोगाश् च ।
कुसीदं पशूपजलोमक्षेत्रशदवाह्येषु नातिपञ्चगुणम् ।
अजडापौगण्डधनं दशवर्षभुक्तं परैः संनिधौभोक्तुः ।
न श्रोत्रियप्रव्रजितराजपुर्षैः ।
पशुभूमिस्त्रीणाम् अनतिभोगः ।
रिक्थभाज ऋणं प्रतिकुर्युः ।
प्रातिभाव्यवणिक्शुल्कमद्यद्यूतदण्डाः पुत्रान्नाभ्याभवेयुः ।
निध्यन्वाधियाचितावक्रीताधयो नष्टाह् सर्वाननिन्दितान् पुरुषापराधेन ।
स्तेनः प्रकीर्णकेषो मुसली राजानम् इयात्कर्माचक्षानः ।
पूतो वधमोक्षाभ्याम् ।
अघ्नन्न् एनस्वी राजा ।
न शारीरो ब्राह्मणदण्डः ।
कर्मवियोगविख्यापनविवासनाङ्ककरणानि ।
अप्रवृत्तौ प्रायश्चित्ती सः ।
चोरसमः सचिवो मतिपूर्वे ।
प्रतिग्रहीताप्य् अधर्मसंयुक्ते ।
पुरुषशक्त्यपराधानुबन्धविज्ञानाद् दण्डनियोगः ।
अनुज्ञानं वा वेदवित्समवायवचनाद्वेदवित्समवायवचनात् ।
मूल पाठ: Dharmasūtra · Edition: Ganesa Sastrin Gokhale, Pune 1910, (Anandasrama Sanskrit Series, 61); with variants from: The Institutes of Gautama, ed.by A.F. Stenzler, London 1876. · Data entry Nobuyuki Watase · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0