बृहज्जातक · अध्याय 02

काल.आत्मा.दिन.कृन्.मनस्.तुहिनगुः.सत्वं.कुजो.ज्ञो.वचो.जीवो.ज्ञान.सुखे.सितश्.च.मदनो.दुःखं.दिन.ईश.आत्मजः।
राजानौ.रवि.शीतगू.क्षित.सुतो.नेता.कुमारो.बुधः.सूरिर्.दानव.पूजितश्.च.सचिवौ.प्रेष्यः.सहस्र.अंशुजः॥(श.वि)

हेलिः.सूर्यश्.चन्द्रमाः.शीत.रश्मिर्.हेम्नो.विज्.ज्ञो.बोधनश्.च.इन्दु.पुत्रः।
आरो.वक्रः.क्रूर.दृक्.च.अवनेयः.कोणो.मन्दः.सूर्य.पुत्रो.असितश्.च॥(शालिनी)

जीवो.अङ्गिराः.सुर.गुरुर्.वचसां.पतीज्यः.शुक्रो.भृगुर्.भृगु.सुतः.सित.आस्फुजिच्.च।
राहुस्.तमो.अगुर्.असुरश्.च.शिखी.इति.केतुः.पर्यायम्.अन्यम्.उपलभ्य.वदेच्.च.लोकात्॥(व.ति)

रक्त.श्यामो.भास्.करो.गौर.इन्दुर्.न.अत्युच्च.अङ्गो.रक्त.गौरश्.च.वक्रः।
दूर्वा.श्यामो.ज्ञो.गुरुर्.गौर.गात्रः.श्यामः.शुक्रो.भास्.करिः.कृष्ण.देहः॥(शलिनी)

वर्णास्.ताम्र.सित.अतिरक्त.हरित.व्यापीत.चित्र.असिता।बहून्य्.अम्ब्व्.अग्निज.केशव.इन्द्र.शचिकाः.सूर्य.आदि.नाथाः.क्रमात्।
प्राग्.आद्या.रवि.शुक्र.लोहित.तमः.सौर.इन्दु.वित्.सूरयः.क्षीण.इन्द्व्.अर्क.मही.सुत.अर्क.तनयाः.पापा.बुधस्.तैर्.युतः॥(शा.वि.)

बुध.सूर्य.सुतौ.नपुंसक.आखौ.शशि.शुक्रौ.युवती.नराश्.च.शेषाः।
शिखि.भू.ख.पयो.मरुद्.गणानां.वशिनो.भूमि.सुत.आदयः.क्रमेण॥(त्रोटक)

विप्र.आदितः.शुक्र.गुरू.कुज.अर्कौ.शशी.बुधश्.च.इत्य्.असित.अन्त्यजानाम्।
चन्द्र.अर्क.जीवा.ज्ञ.सितौ.कुज.अर्की.यथा.क्रमं.सत्व.रजस्.तमांसि॥(उपजातिका)

मधु.पिङ्गल.दृक्.चतुरस्र.तनुः.पित्त.प्रकृतिः.सविता.अल्प.कचः।
तनु.वृत्त.तनुर्.बहु.वात.कफः.प्राज्ञश्.च.शशी.मृदु.वाक्.शुभ.दृक्॥(त्रोटक)

क्रूर.दृक्.तरुण.मूर्तिर्.उदारः.पैत्तिकः.सुचपलः.कृश.मध्यः।
श्लिष्ट.वाक्.सतत.हास्य.रुचिर्.ज्ञः.पित्त.मारुत.कफ.प्रकृतिश्.च॥(स्वागता)

बृहत्.तनुः.पिङ्गल.मूर्धज.ईक्षणो.बृहस्पतिः.श्रेष्ठ.मतिः.कफ.आत्मकः।
भृगुः.सुखी.कान्त.वपुः.सुलोचनः.कफ.अनिल.आत्म.असित.वक्र.मूर्धजः॥(वशस्थ)

मन्दो.अलसः.कपिल.दृक्.कृश.दीर्घ.गात्रः.स्थूल.द्विजः.परुष.रोम.कचो.अनिल.आत्मा।
स्नाय्व्.अस्थ्य्.असृक्.त्वग्.अथ.शुक्र.वसे.च.मज्जा.मन्द.अर्क.चन्द्र.बुध.शुक्र.सुरेज्य.भौमाः॥(व.ति)

देव.अम्ब्व्.अग्नि.विहार.कोश.शयन.क्षित्य्.उत्कर.ईशाः.क्रमात्।वस्त्रं.स्थूलम्.अभुक्तम्.अग्निक.हतं.मध्यं.दृढं.स्फाटितम्।
ताम्रं.स्यान्.मणि.हेम.युक्ति.रजतान्य्.अर्काच्.च.मुक्त.अयसी।.द्रेष्काणैः.शिशिर.आदयः.श.शु.रुच.ज्ञ.ग्व्.आदिषु.उद्यत्सु.वा॥(शा.वि)

त्रि.दश.त्रि.कोण.चतुरस्र.सप्तमान्य्.अवलोकयन्ति.चरण.अभिवृद्धितः।
रविज.अमरेज्य.रुधिराः.परे.च.ये.क्रमशो.भवन्ति.किल.वीक्षणे.अधिकाः॥(प्र.र्षि)

अयन.क्षण.वासर.ऋतवो.मासो.अर्धं.च.समाश्.च.भास्.करात्।
कटुक.लवण.तिक्त.मिश्रिता.मधुर.आम्लौ.च.कषाय.इत्य्.अपि॥(वैतालिय)

जीवो.जीव.बुधौ.सित.इन्दु.तनयौ.व्यर्का.विभौमाः.क्रमाद्.वीन्द्व्.अर्का.विकुज.इन्द्व्.इनाश्.च.सुहृदः.केषां.चिद्.एवं.मतम्।
सत्य.उक्ते.सुहृदस्.त्रि.कोण.भवनात्.स्वात्.स्व.अन्त्य.धी.धर्मपाः.स्व.उच्च.आयुः.सुखपाः.स्व.लक्षण.विधेर्.न.अन्यैर्.विरोधाद्.इति॥(शा.वि)

शत्रू.मन्द.सितौ.समश्.च.शशिजो.मित्राणि.शेषा.रवेस्.तीक्ष्ण.अंशुर्.हिम.रश्मिजश्.च.सुहृदौ.शेषाः.समाः.शीतगोः।
जीव.इन्दु.उष्ण.कराः.कुजस्य.सुहृदो.ज्ञो.अरिः.सित.अर्की.समौ.मित्रे.सूर्य.सितौ.बुधस्य.हिमगुः.शत्रुः.समाश्.च.अपरे॥(शा.वि)

सूरः.सौम्य.सितावरी.रवि.सुतो.मध्यो.अपरे.त्व्.अन्यथा.सौम्य.अर्की.सुहृदौ.समौ.कुज.गुरू.शुक्रस्य.शेषावरी।
शुक्रजौ.सुहृदौ.समः.सुर.गुरुः.सौरस्य.च.अन्ये.अरयो.ये.प्रोक्ताः.स्व.त्रि.कोण.भ.आदिषु.पुनस्.ते.अमी.मया.कीर्तिताः॥(शा.वि)

अन्योन्यस्य.धन.व्यय.आय.सहज.व्यापार.बन्धु.स्थितास्.तत्.काले.सुहृदः.स्व.तुङ्ग.भवने.अप्य्.एके.अरयस्.त्व्.अन्यथा।
द्व्य्.एक.अनुक्त.भपान्.सुहृत्.सम.रिपून्.संचिन्त्य.नैसर्गिकांस्.तत्.काले.च.पुनस्.तु.तान्.अधिसुहृन्.मित्र.आदिभिः.कल्पयेत्॥(शा.वि)

स्व.उच्च.सुहृत्.स्व.त्रि.कोण.नव.अंशैः.स्थान.बलं.स्व.गृह.उपगतैश्.च।
दिक्षु.बुध.अङ्गिरसौ.रवि.भौमौ.सूर्य.सुतः.सित.शीत.करौ.च॥(दोधक)

उदग्.अयने.रवि.शीत.मयूखौ.वक्र.समागमगाः.परिशेषाः।
विपुल.करा.युधि.च.उत्तर.संस्थाश्.चेष्टित.वीर्य.युता.परिकल्प्याः॥(दोधक)

निशि.शशि.कुज.सौराः.सर्वदा.ज्ञो.अह्नि.च.अन्ये।बहुल.सित.गताः.स्युः.क्रूर.सौम्याः.क्रमेण॥
द्व्य्.अयन.दिवस.होरा.मासपैः.काल.वीर्यं.श.रु.बु.गु.शु.च.साद्या.वृद्धितो.वीर्यवन्तः॥ए2