बोधसार · अध्याय 25

[प्. 545-]
उपदेशषोडशी
युक्त्यैव वृत्तिभिः पूर्णं रिक्तीकुरु मनोघटम् ।
न कश्चिद्भविता तात ब्रह्मणा पूरणे श्रमः

त्यज चिन्तां महाबुद्धे भज निश्चिन्ततासुखम् ।
त्वयाऽर्जितामिमां चिन्तां वद कोऽन्यः परित्यजेत्

चिन्तनीयं त्वया वस्तु चिन्तारोगस्य भेषजम् ।
अथवा तात चिन्ताऽऽख्यं रोगमेव परित्यज

वर्धिता वर्धते चिन्ता त्यक्ता नश्यति सत्त्वरम् ।
ईदृशेनापि रोगेण दुर्धियो मरणं गताः

कर्कशा कलहा कृत्या वन्ध्या नित्यममङ्गला ।
त्यज्यतां कामना चण्डी भुज्यतां मुक्तिसुन्दरी

जनैः पण्डित इत्युक्तः प्राप्नोषि परमं सुखम् ।
मनसा कर्मणा वाचा भव पण्डित एव तत्

नित्यमेव स्फुरद्रूपो ननु त्वं चित्स्वरूपतः ।
स्फूर्त्तिमूर्त्तेस्तवैवेयं काचित्स्फूर्त्तिरिदं जगत्

भास्वतो मम भामात्रमिति ज्ञाते भ्रमे गते ।
क्व द्वितीयं क्व संसारः क्व माया तत्कृतं किमु

ज्ञत्वं कर्तृत्वभोक्तृत्वे जडचैतन्यदृष्टयः ।
स्फुरणानि स्वकीयानि मणिर्भूत्वा विलोकय

परस्परमविज्ञाता जाग्रत्स्वप्नसुप्तयः ।
त्वया तिस्रः स्त्रियो भुक्तास्तुरीयां सुन्दरीं भज

जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तानि पुनस्तानि त्वमीक्षसे ।
तुरीयं तव धामैव न तत्किमिति पश्यसि

मा धाव सुखहेतोस्त्वं धावतां न सुखं सखे ।
सुखरूपे निजे रूपे सुखं तिष्ठ सुखी भव

अत्र श्लोकाः ।
वरयोग्याऽसि कल्याणि न स्थास्यसि वरं विना ।
वरणीयो वरस्तादृग्यो भवेदजरामरः

न शृणोषि वरं यावत्तावत्ते कम्पते मनः ।
पश्चान्महोत्सवैर्भद्रे स्वामिनं त्वं वरिष्यसि

परेण पुरुषेणाद्य रमस्व वचनान्मम ।
सखि पश्चात्स्वतश्चित्तं कुरु यत्राधिकं सुखम्

यातं दिनं न पुनरेति नवं वयस्ते लज्जां विहाय भज तं रमणीयरूपम् ।
बाले परः पुरुष एष यदा समेतः स्वर्गेण किं किमु तदा नृसुखेन वा ते