भारतमञ्जरी · अध्याय 18

इति श्रीक्षेमेन्द्रविरचितायां भारतमञ्जर्यां महाप्रस्थानिकं पर्व
स्वर्गपर्वन्
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्

ततः स्वर्गश्रिया जुष्टं भ्राजिष्णुमुकुटाङ्गदम् ।
ददर्श शक्रसंकाशं कुरुराजं युधिष्ठिरः

तं वीक्ष्य सानुजं तत्र जातमन्युः शतक्रतुम् ।
उवाच स्वस्ति देवेभ्यः स्वर्गायास्त्वयमञ्जलिः

यत्र दुर्योधनः पापः पृथिवीक्षयकारणम् ।
सुमेरुकूटविकटे विभाति परमासने

न तत्र मम वासो ऽस्ति व्रजाम्येष नमो ऽस्तु ते ।
यत्र मे भ्रातरः शूरास्तत्र वासो ममाधुना

इति राज्ञो ब्रुवाणस्य देवदूतं सुरास्ततः ।
भ्रातॄन्प्रति प्रयाहीति प्राहुर्वायुमनोजवम्

स देवदूतादिष्टेन व्रजन्सपदि वर्त्मना ।
ददर्श पुरुषान्घोरान्नरकान्तरवर्तिनः

केशशोणितमांसासृग्वसासंघातपिच्छिले ।
प्रक्लिन्नानेककुणपव्याकीर्णकृमिसंकुले

काककङ्कबकोलूकवदनैरभितो वृते ।
शवदुर्गन्धनीरन्ध्रसंघट्टशतसंकुले

करपत्त्रशिलापाकसंतप्तसिकतातटे ।
लोहितैलवसाकुम्भकूटशल्मलिदारुणे

क्षुरकण्टककीलोग्रज्वालास्तम्भविभीषणे ।
तप्तवैतरणीविस्रपूयपूरितसैकते

असिपत्रवनोत्कृत्तनरनारीकृतस्वने ।
घोरान्धकारगहने तत्र शुश्राव धर्मजः

पापिनां क्वाथ्यमानानामाक्रन्दं धृतिदारुणम् ।
क्षणमेकमितो राजन्मा निवर्तस्व शीतलैः

त्वत्पुण्यवातैः स्पृष्टानामस्माकं बाधते तमः ।
वयं भीमप्रभृतयः पाण्डवा भ्रातरस्तव

कृष्णा चेयं वरारोहा महिषी वल्लभा सती ।
श्रुत्वैतत्करुणं राजा वज्रेणेव विदारितः

तत्रैव तस्थौ निर्द्वन्द्वो निन्दन्दुर्ललितं विधेः ।
सो ऽवदद्बत देवानामविचारहतैव धीः

यैरेत धर्मनिरताः क्लेशे ऽस्मिन्समुपेक्षिताः ।
अयं मोहः प्रसादो वा विवेको नायमीदृशः

विबुधानां न जानन्ति ये धर्मस्य व्यतिक्रमम् ।
भ्रमः स्वप्नो ऽथ मायेयं किमेतदिति चिन्तयन्

देवदूत न जानामि कस्येदं दुर्विचेष्टते ।
इहैवाहं स्थितो गच्छ न मे स्वर्गेण कारणम्

पूज्यन्ते यत्र दुर्वृत्ता विशस्यन्ते नु साधवः ।
इत्युक्तो धर्मराजेन देवदूतः सुराधिपम्

गत्वा व्यजिज्ञपत्सर्वं स च तूष्णीं समाययौ ।
प्राप्ते सुराधिपे तत्र सह धर्मादिभिः सुरैः

नादृश्यताशुभं किंचिद्ववौ पुण्यश्च मारुतः ।
ततो ऽब्रवीत्सुरपतिर्विष्णं धर्मनन्दनम्

असत्यमेतन्नायेयं मयैवेह प्रदर्शिता ।
एतदालोकनं राज्ञामवश्यं मिश्रकर्मणाम्

असत्यलेशसंस्पर्शादेतद्द्रोणवधात्तव ।
एहि पश्य निजान्भ्रातॄन्दिव्यं स्वपदमाश्रितान्

स्वर्गश्रियं च पाञ्चालीं पुत्रांश्चामरतां गतान् ।
इत्युक्ते देवराजेन वीतशोकी युधिष्ठिरः

स्नात्वा धर्मगिरा स्वर्गगङ्गाम्भसि नभःप्रभे ।
उत्सृज्य मानुषं भावं पुण्यां सुरसभां ययौ

अप्सरोनृत्तललितान्गायन्गन्धर्वकिंनरान् ।
तत्र स्वपदमारूढानपश्यदनुजान्निजान्

मण्डले च रवेः कर्णं स्वयमिन्द्रेण दर्शितम् ।
अभिभन्युं च रुचिराकारनिर्जितमन्मथम्

वर्चोभिधानं सोमस्य तं सुतं सोममण्डले ।
गन्धर्वराजं साक्षाच्च धृतराष्ट्रं जनेश्वरम्

वसुं शान्तनवं भीष्मं गुरुं द्रोणं बृहस्पतिम् ।
नारायणं च विश्वेशं शङ्खचक्रगदाधरम्

यदंशा भुवि ये जातास्तांश्च दृष्ट्वा तदाश्रयान् ।
आससाद सदानन्दं वन्द्यं नन्दनवासिनाम् ।
धर्मसूनुर्निधिर्धाम्नां हरिश्चन्द्रोचितं पदम्

अथ नहुषदिलीपधुन्धुमारसगरभगीरथरामकार्तवीर्यैः ।
नृपतिभिरभितो ऽभिवन्द्यमानः सितचरितः स रराज राजचन्द्रः

श्रुत्वेति भारतकथां वैशम्पायनकीर्तिताम् ।
संपन्नसर्पसत्रो ऽभून्निर्वृत्तो जनमेजयः

एतत्सूतेन कथितं नैमिषारण्यवासिनः ।
निशम्य शौनकमुखास्तस्थुरानन्दनिर्भराः