अष्टाध्यायी · अध्याय 1.2

गाङ्-कुटादिभ्यो ऽञ्णिन्ङित्

विज इट्

विभाषा-ऊर्णोः

सार्वधातुकम् अपित्

असंयोगाल् लिट् कित्

इन्धि-भवतिभ्यां च

मृड्-अमृद-गुध-कुष-क्लिश-वद-वसः क्त्वा

रुद-विद-मुष-ग्रहि-स्वपि-प्रच्छः संश् च

इको झल्

हलन्ताच् च

लिङ्-सिचौ आत्मनेपदेषु

उश् च

वा गमः

हनः सिच्

यमो गन्धने

विभाषा-उपयमने

स्थाघ्वोर् इच्च

न क्त्वा स-इट्

निष्ठा शीङ्-स्विदि-मिदि-क्ष्विदि-धृषः

मृषस् तितिक्षायाम्

उदुपधाद् भाव-आदिकर्मणोर् अन्यतरस्याम्

पूङः क्त्वा च

न-उपधात् थ-फ-अन्ताद् वा

वञ्चि-लुञ्च्य्-ऋतश् च

तृषि-मृषि-कृशेः काश्यपस्य

रलो व्-य्-उपधद्-धल्-आदेः संश् च

ऊकालो ऽज्-झ्रस्व-दीर्घ-प्लुतः

अचश् च

उच्चैर् उदात्तः

नीचैर् अनुदात्तः

समाहारः स्वरितः

तस्य-आदित उदात्तम् अर्ध-ह्रस्वम्

एक-श्रुति दूरात् सम्बुद्धौ

यज्ञ-कर्मण्य्-अजप-न्यूङ्ख-सामसु

उच्चैस्तरां वा वषट्कारः

विभाषा छन्दसि

न सुब्रह्मण्यायां स्वरितस्य तु उदात्तः

देव-ब्रह्मणोर् अनुदात्तः

स्वरितात् संहितायाम् अनुदात्तानाम्

उदात्त-स्वरित-परस्य सन्नतरः

अपृक्त एक-अल् प्रत्ययः

तत्पुरुषः समान-अधिकरणः कर्मधारयः

प्रथमा-निर्दिष्टं समास उपसर्जनम्

एक-विभाक्ति च अपूर्व-निपाते

अर्थवद् अधातुर् अप्रत्ययः प्रातिपदिकम्

कृत्-तद्धित-समासाश् च

ह्रस्वो नपुंसके प्रातिपदिकस्य

गोस्त्रियोर् उपसर्जनस्य

लुक् तद्धित-लुकि

इद्-गोण्याः

लुपि युक्तवद्-व्यक्तिवचने

विशेषणानां च अजातेः

तद् अशिष्यं सञ्ज्ञा-प्रमाणत्वात्

लुब् योग-अप्रख्यानात्

योग-प्रमाणे च तद्-अभावे ऽदर्शनम् स्यात्

प्रधान-प्रत्यय-अर्थवचनम् अर्थस्य अन्य-प्रमाणात्वात्

काल-उपसर्जने च तुल्यम्

जात्य्-आख्यायम् एकस्मिन् बहुवचनम् अन्यतरस्याम्

अस्मदो द्वयोश् च

फल्गुनी-प्रोष्ठपदानां च नक्षत्रे

छन्दसि पुनर्वस्वोरेकवचनम्

विशाखयोश् च

तिष्य-पुनर्वस्वोर् नक्षत्र-द्वन्द्वे बहुवचनस्य द्विवचनं नित्यम्

ससूपाणाम् एकशेष एक-विभक्तौ

वृद्धो यूना तल्-लक्षणश् चेद्-एव विशेषः

स्त्री पुंवच्-च

पुमान् स्त्रिया

भ्रातृ-पुत्रौ स्वसृ-दुहितृभ्याम्

नपुंसकम् अनपुंसकेन-एकवच्-च-अस्य-अन्यतरस्याम्

पिता मात्रा

श्वशुरः श्वस्रवा

त्यद्-आदीनि सर्वैर् नित्यम्

ग्राम्य-पशु-सङ्घेष्व् अतरुणेशु स्त्री