યોગવાસિષ્ઠ · શ્લોક 6.75-2

પઞ્ચસપ્તતિતમઃ સર્ગઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
અથ તસ્ય ગુરોર્વક્ત્રાદિત્યાકર્ણ્ય ભગીરથઃ ।
મનસ્યાહિતકર્તવ્યઃ સ્વવ્યાપારપરોઽભવત્

તતઃ કતિપયેષ્વેવ વાસરેષુ ગતેષુ સઃ ।
અગ્નિષ્ટોમમખં ચક્રે સર્વત્યાગેકસિદ્ધયે

ગોભૂમ્યશ્વહિરણ્યાદિ દદૌ ધનમશેષતઃ ।
દ્વિજેભ્યો નિજબન્ધુભ્યો ગુણ્યગુણ્યવિચારયન્

દિવસત્રયમાત્રેણ સર્વમેવ પરિત્યજન્ ।
અસુમાત્રાવશેષોઽસાવાસીદ્રાજા ભગીરથઃ

અથ સર્વાર્થરિક્તં તત્ખિન્નપ્રકૃતિપૌરકમ્ ।
સીમાન્તિને તૃણમિવ રાજ્યં સ્વમરયે દદૌ

આક્રાન્તે દ્વિષતા રાજ્યે મુનિઃ સદ્મનિ મણ્ડલે ।
અધોવાસોવશેષોઽસૌ નિર્જગામ સ્વમણ્ડલાત્

યત્ર ન જ્ઞાયતે નામ્ના યત્ર ન જ્ઞાયતે મુખાત્ ।
તત્ર ગ્રામેષ્વરણ્યેષુ દૂરેષૂવાસ ધૈર્યવાન્

ઇત્યલ્પેનૈવ કાલેન પ્રશાન્તસકલૈષણઃ ।
પરમેણ શમેનાસાવાપ વિશ્રાન્તિમાત્મનિ

ભ્રમન્દ્વીપાનિ ભૂપીઠે કદાચિત્કાલયોગતઃ ।
અવશઃ શત્રુણાક્રાન્તં સ્વમેવ પ્રાપ તત્પુરમ્

નાનાગારાંશ્ચ તત્રાસૌ પ્રવાહપતિતાંશ્ચ તાન્ ।
પૌરાંશ્ચ મન્ત્રિણશ્ચૈવ શમી ભિક્ષામયાચત

વિવિદુસ્તે નૃપં પૌરા મન્ત્રિણશ્ચ ભગીરથમ્ ।
પૂજયામાસુરથ તં સવિષાદાઃ સપર્યયા

પ્રભો રાજ્યં ગૃહાણેતિ પ્રાર્થિતોઽપ્યરિણા મુનિઃ ।
નાદત્તેઽનાદૃતાશેષસ્તૃણમપ્યશનાદૃતે

કતિચિદ્દિવસાંસ્તત્ર નીત્વાઽન્યત્ર જગામ સઃ ।
ભગીરથોઽયં હા કષ્ટમિતિ લોકેન શોચિતઃ

અથાન્યત્રોપશાન્તાત્મા પરિવિશ્રાન્તધીઃ સુખી ।
આત્મારામં કદાચિત્તુ સ પ્રાપ ત્રિતલં ગુરુમ્

સ્વમેવ સ્વાગતં કૃત્વા તેન સાર્ધં ભગીરથઃ ।
કંચિત્કાલમુવાસાદ્રૌ વને ગ્રામે પુરે જને

સમતામુપયાતૌ તૌ ગુરુશિષ્યૌ સમૌ સ્થિતૌ ।
કલયામાસતુઃ સ્વસ્થૌ વિનોદં દેહધારણમ્

કિમયં ધાર્યતે દેહઃ કિં વાનેનોજ્ઝિતેન નઃ ।
યથાક્રમં યથાચારં તિષ્ઠત્વેષ યથાસ્થિતમ્

ઇતિ નિશ્ચિત્ય તિષ્ઠન્તૌ તૌ વનાદ્વનગામિનૌ ।
અનાનન્દં પરાનન્દં નાસુખં ન ચ મધ્યમમ્

ધનાનિ વાજિવિભવાદ્યૈશ્વર્યં ચાષ્ટધોદિતમ્ ।
સિદ્ધૈરપ્યર્પિતં તુષ્ટૈર્મેનાતે જર્જરં તૃણમ્

સ્વકર્મણૈવ દેહોઽયં યાવત્સત્ત્વમનિચ્છયા ।
ધારણીય ઇતિ સ્વેન કર્મણૈવાથ તસ્થતુઃ

અભિનનન્દતુરાગતમુત્તમૌ
નિજસમાચરણક્રમજં મુની ।
સુખમસૌખ્યમભીપ્સિતવર્જિતૌ
સમસમેઽતિસમૌ શમિનૌ સ્વતઃ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે દે૦ મોક્ષોપાયેષુ નિર્વાણપ્રકરણે પૂ૦ ભગીરથનિર્વાણં નામ પઞ્ચસપ્તતિતમઃ સર્ગ