યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 6.5

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
સ્વભાવં સ્વં વિજિત્યાદાવિન્દ્રિયાણાં સચેતસામ્ ।
પ્રવર્તતે વિવેકે યઃ સર્વં તસ્યાશુ સિધ્યતિ

સ્વભાવમાત્રં યેનાન્તર્ન જિતં દગ્ધબુદ્ધિના ।
તસ્યોત્તમપદપ્રાપ્તિઃ સિકતાતૈલદુર્લભા

શુદ્ધેઽલ્પોઽપ્યુપદેશો હિ નિર્મલે તૈલબિન્દુવત્ ।
લગત્યુત્તાનચિત્તેષુ નાદર્શ ઇવ મૌક્તિકમ્

અત્રૈવોદાહરન્તીમમિતિહાસં પુરાતનમ્ ।
મમ પૂર્વં ભુશુણ્ડેન કથિતં મેરુમૂર્ધનિ

પુરા ભુશુણ્ડઃ કસ્મિંશ્ચિત્પૃષ્ટ આસીત્કથાન્તરે ।
મયા કદાચિદેકાન્તે મેરોઃ શિખરકોટરે

મુગ્ધબુદ્ધિમનાત્મજ્ઞં કં ત્વં સુચિરજીવિતમ્ ।
સ્મરસીતિ મયા પૃષ્ટેનોક્તં તેનેદમઙ્ગ મે

ભુશુણ્ડ ઉવાચ ।
આસીદ્વિદ્યાધરઃ પૂર્વમનાત્મજ્ઞઃ સુખેદિતઃ ।
લોકાલોકાન્તરશૃઙ્ગે શુષ્ક આર્યો વિચારવાન્

તપસા બહુરૂપેણ યમેન નિયમેન ચ ।
અક્ષીણાયુરતિષ્ઠત્સ પુરા કલ્પચતુષ્ટયમ્

તતશ્ચતુર્થે કલ્પાન્તે વિવેકસ્તસ્ય ચોદભૂત્ ।
વિદૂરસ્યેવ વૈદૂર્યમૌચિત્યાજ્જલદોદયાત્

પુનર્મૃતિઃ પુનર્જન્મ જરા મેતિ વિભાવયન્ ।
લજ્જેઽહં તત્કિમેકં સ્યાત્સ્થિરમિત્યવમૃશ્ય સઃ

મામાજગામ સંપ્રષ્ટુમષ્ટાદશમયીં પુરીમ્ ।
સ્વામુપોહ્ય વિરક્તાત્મા સંસારારસતાં ગતઃ

સ મત્સમીપમાગત્ય કૃતોદારનમસ્કૃતિઃ ।
મત્પૂજિતોઽવસરત ઉવાચેદમનિન્દિતમ્

વિદ્યાધર ઉવાચ ।
મૃદૂનિ પરિતાપીનિ દૃષદ્દૃઢબલાનિ ચ ।
છેદે ભેદે ચ દક્ષાણિ સ્વશસ્ત્રાણીન્દ્રિયાણિ ચ

પર્યાકુલાનિ મલિનાનિ વિપત્પ્રદાનિ
દુઃખોર્મિમન્તિ ગુણકાનનપાવકત્વાત્ ।
હાર્દાન્ધકારગહનાનિ તમોમયાનિ
જિત્વેન્દ્રિયાણિ સુખમેતિ ચ કિં મમાર્થૈઃ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકાયે દે૦ મો૦ નિર્વાણપ્રકરણે ઉ૦ વિદ્યાધરોપાખ્યાને વિદ્યાધરપ્રશ્નો નામ પઞ્ચમઃ સર્ગઃ