યોગવાસિષ્ઠ · શ્લોક 6.4-2

ચતુર્થઃ સર્ગઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
મનો બુદ્ધિરહંકાર ઇન્દ્રિયાદિ તથાનઘ ।
અચેત્યચિન્મયં સર્વં ક્વ તે જીવાદયઃ સ્થિતાઃ

એકેનૈવાત્મના દત્તા નાનાતેયં મહાત્મના ।
યથૈકેનૈવ ચન્દ્રેણ તિમિરાપ્પાત્રદર્પણૈઃ

ભોગતૃષ્ણાવિષાવેશો યદૈવોપશમં ગતઃ ।
તદૈવમસ્તમજ્ઞાનમાન્ધ્યં ધ્વાન્તક્ષયાદિવ

અધ્યાત્મશાસ્ત્રમન્ત્રેણ તૃષ્ણાવિષવિષૂચિકા ।
ક્ષીયતે ભાવિતેનાન્તઃ શરદા મિહિકા યથા

મૌર્ખ્યે ક્ષીણે ક્ષતં વિદ્ધિ ચિત્તં રામ સબાન્ધવમ્ ।
વિલીનામ્બુધરે વ્યોમ્નિ જાડ્યં શામ્યત્યવિઘ્નતઃ

અચિત્તત્વં ગતે ચિત્તે ક્ષીયતે વાસનાભ્રમઃ ।
હારમુક્તાસમાવેશશ્છિન્ને તન્તાવિવાનઘ

રઘુનાથ વિઘાતાય શાસ્ત્રાર્થં ભાવયન્તિ યે ।
કૃમિકીટત્વયોગ્યાય ચેતસા સંમિલન્તિ તે

નવતામરસાકારકાન્તલોચનલોલતા ।
શાન્તે મૌર્ખ્યેઽક્ષતા વાતે ચલતા સરસો યથા

સ્થિરતામુપયાતોઽસિ ભાવાભાવવિવર્જિતઃ ।
પદે પરમવિસ્તારે નભસીવ પ્રભઞ્જનઃ

મન્યે મદ્વચનૈર્બોધમાગતોઽસિ રઘૂદ્વહ ।
વિગતાજ્ઞાનનિદ્રોઽન્તર્નૃપતિઃ પટહૈરિવ

સામાન્યે ચ લગન્ત્યેવ જને કુલગુરોર્ગિરઃ ।
અત્યુદારમતૌ રામ ન લગન્તિ કથં ત્વયિ

યત્રોપાદેયવાક્યત્વં ભાવિતં સ્વેન ચેતસા ।
મદ્વચોઽન્તર્વિશત્યુચ્ચૈસ્તપ્તે ક્ષેત્રે યથા પયઃ

વયમિહ હિ મહાનુભાવ નિત્યં
કુલગુરવો ભવતાં રઘૂદ્વહાનામ્ ।
મદુદિતમિદમાશુ ધાર્યમાર્ય
શુભવચનં હૃદિ હારવત્ત્વયેતિ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે મોક્ષોપાયેષુ નિર્વાણપ્રકરણે પૂ૦ ચિત્તાભાવપ્રતિપાદનં નામ ચતુર્થઃ સર્ગઃ