યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 6.215

પઞ્ચદશાધિકદ્વિશતતમઃ સર્ગઃ

શ્રીવાલ્મીકિરુવાચ ।
ભરદ્વાજ મહાબુદ્ધે મમ શિષ્યાધિનાયક ।
ઇતિ રામાદયો જ્ઞાતજ્ઞેયા નિઃશોકતાં ગતાઃ

એતામેવ દૃશં કાન્તામવષ્ટભ્ય યથાસુખમ્ ।
નીરાગસ્તિષ્ઠ નિઃશઙ્કો જીવન્મુક્તઃ પ્રશાન્તધીઃ

ધીરનભ્યસ્તસઙ્ગા હિ રામાદીનામિવાનઘ ।
ઘનમોહનિમગ્નાપિ વિમૂઢાપિ ન મુહ્યતિ

એવમેતે મહાસત્ત્વા જીવન્મુક્તપદં ગતાઃ ।
રાજપુત્રા રાઘવાદ્યા રાજા દશરથાદયઃ

ત્વં ચ પુત્ર ભરદ્વાજ સ્વયમેવાસિ મુક્તધીઃ ।
સત્યં મુક્તતરોઽસ્યદ્ય શ્રુત્વેમાં મોક્ષસંહિતામ્

મોક્ષોપાયાનિમાન્પુણ્યાન્પ્રત્યક્ષાનુભવાર્થદાન્ ।
બાલોપ્યાકર્ણ્ય તજ્જ્ઞત્વં યાતિ કા ત્વાદૃશે કથા

યથા પદં પુણ્યમનુપ્રયાતા
મહાનુભાવા રઘવો વિશોકાઃ ।
વસિષ્ઠવાક્યપ્રસરેણ સાધો
ગન્તવ્યમાદ્યં પદમેવમેવ

સતાં નયેનોત્તમસેવયા ચ
પ્રશ્નેન ચોદારકથાગતેન ।
વિન્દન્તિ વેદ્યં સુધિયોઽપ્રમત્તા
વસિષ્ઠસઙ્ગાદિવ રાઘવાદ્યાઃ

તૃષ્ણાવરત્રાદૃઢબન્ધબદ્ધા
યે ગ્રન્થયોઽજ્ઞસ્ય હૃદિ પ્રરૂઢાઃ ।
સર્વે હિ તે મોક્ષકથાવિચારા-
દ્બાલા હ્યબાલા ઇવ યાન્ત્યભેદમ્

મોક્ષાભ્યુપાયાન્સુમહાનુભાવાન્
જ્ઞાસ્યન્તિ યે તત્ત્વવિદાં વરિષ્ઠાઃ ।
પુનઃ સમેષ્યન્તિ ન સંસૃતિં તે
કોઽર્થઃ સુતાઽન્યેન બહૂદિતેન

બહુશ્રુતા યે પ્રવિચાર્ય સમ્ય-
ક્પ્રબોધિતાર્થે કથયા જનાય ।
સન્તો વદિષ્યન્તિ પુનઃ શિશુત્વં
ન તે પ્રયાસ્યન્તિ કિમન્યવાક્યૈઃ

યે વાચયિષ્યન્ત્યનપેક્ષિતાર્થા
યે લેખયિષ્યન્તિ ચ પુસ્તકં વા ।
યે કારયિષ્યન્ત્યપિ વાચકં વા
વ્યાખ્યાતૃયુક્તં શુભમાર્યદેશે

તે રાજસૂયસ્ય ફલેન યુક્તા
મુહુર્મુહુઃ સ્વર્ગમુદારસત્ત્વાઃ ।
મોક્ષં પ્રયાસ્યન્તિ તૃતીયજન્મ-
લાભેન લક્ષ્મીમિવ પુણ્યવન્તઃ

ઇમાં પુરા મોક્ષમયીં વિચાર્ય
સુસંહિતાં સદ્વચનાદ્વિરિઞ્ચઃ ।
પ્રયુક્તવાનેતદચિન્ત્યરૂપો
ભવન્ત્યસત્યાશ્ચ ન તસ્ય વાચઃ

મોક્ષાભ્યુપાયાખ્યકથાપ્રબન્ધે
યાતે સમાપ્તિં સુધિયા પ્રયત્નાત્ ।
સુવેશ્મ દત્ત્વાભિમતાન્નપાન-
દાનેન વિપ્રાઃ પરિપૂજનીયાઃ

દેયં ચ તેભ્યઃ ખલુ દક્ષિણાદિ
ચિત્તેપ્સિતં સ્વસ્ય ધનસ્ય શક્ત્યા ।
મત્વાનુરૂપં કૃતમેવ સઙ્ગ-
પુણ્યં યથાશાસ્ત્રમુપૈત્યસૌ તત્

એતત્તે કથિતં કથાક્રમશતૈર્બોધાય બુદ્ધૈર્વૃહ-
ચ્છાસ્ત્રં બૃંહિતબ્રહ્મતત્ત્વમમલં દૃષ્ટાન્તયુક્ત્યાઞ્ચિતમ્ ।
શ્રુત્વૈતચ્ચિરનિર્વૃતિં ભજ ભૃશં જીવદ્વિમુક્તાશયો
લક્ષ્મીં જ્ઞાનતપઃક્રિયાક્રમયુતાં ભુક્ત્વાઽક્ષયામક્ષયઃ
ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વા૦ દે૦ મો૦ નિ૦ ઉ૦ ગ્રન્થપ્રશંસાતદ્વાચનાદિવિધિર્નામ પઞ્ચદશાધિકદ્વિશતતમઃ સર્ગઃ