યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 6.123

ત્રયોવિંશાધિકશતતમઃ સર્ગઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
ઇત્યેતે દૃશ્યરૂપાયા અવિદ્યાયા વિચારણે ।
પ્રવૃત્તાઃ પાદચારેણ સમુદ્રદ્વીપગામિનઃ

અબ્ધેર્દ્વીપં પુનર્દ્વીપાદબ્ધિં દ્વીપં ગિરિં વનમ્ ।
લાઘવાલ્લઙ્ઘયામાસુશ્છેદભેદવિવર્જિતાઃ

પીતો વિપશ્ચિત્પાશ્ચાત્યો મીનેનામરમાનિના ।
વિષ્ણુમીનકુલોત્થેન વિતસ્તાવાહનૌજસા

ક્ષીરોદં પ્રાપ્ય મત્સ્યેન તેનોદ્ગીર્ણઃ સુદુર્જરઃ ।
તેન ક્ષીરોદમુલ્લઙ્ઘ્ય ગતો દૂરં દિગન્તરમ્

દક્ષિણો યક્ષનગરે સંપ્રેક્ષ્યેક્ષુરસાર્ણવે ।
શિક્ષાદક્ષિણયાક્ષિપ્ય યક્ષિણ્યા કામુકીકૃતઃ

પૂર્વો મકરમાક્રમ્ય યદા ગઙ્ગાં નિકૃત્તવાન્ ।
ગઙ્ગયા સ તદાનીય કાન્યકુબ્જે સમુજ્ઝિતઃ

ઉત્તરસ્તૂત્તરકુરૂનારાધ્ય પ્રાપ્તવાઞ્શ્રિયમ્ ।
તં તયૈનં ન બાધન્તે દિગન્તે મૃતભીતયઃ

તયા મકરમાતઙ્ગનિગીર્ણોદ્ગીર્ણમૂર્તિમાન્ ।
અતિચક્રામ સુબહૂન્દ્વીપાન્તરકુલાચલાન્

પશ્ચિમઃ પૃષ્ઠમારોપ્ય હેમચૂડેન પક્ષિણા ।
કુશદ્વીપે કુશાઙ્ગશ્રીસ્તરસા તારતોઽર્ણવાન્

ક્રૌઞ્ચદ્વીપાચલે પૂર્વો નિગીર્ણો રક્ષસા વને ।
તદ્રક્ષઃ પાટિતં તેન હૃદયેઽન્ત્રવિકર્તનૈઃ

દક્ષિણો દક્ષશાપેન યક્ષતામાગતઃ ક્ષણાત્ ।
શાકદ્વીપે શતેનાસૌ વર્ષાણાં મોક્ષમાગતઃ

ઉત્તરસ્તરસોત્તીર્ણતારાવરતરઙ્ગિણઃ ।
મહાર્ણવસુવર્ણોર્વ્યાં સિદ્ધશાપાચ્છિલાં ગતઃ

તતો વર્ષશતેનાસૌ પ્રસાદાજ્જાતવેદસઃ ।
તેનૈવોન્મોચિતસ્તત્ર સિદ્ધેન રતિમાપ્તવાન્

વર્ષાણ્યષ્ટાવભૂદ્રાજા નાલિકેરનિવાસિનામ્ ।
પૂર્વઃ પરમધર્મિષ્ઠઃ પ્રાપ્તવાન્પ્રાક્સ્મૃતિં તતઃ

કલ્પવૃક્ષવને મેરોરુત્તરેઽપ્સરસા સહ ।
ઉવાસ દશવર્ષાણિ નાલિકેરફલાશનઃ

વિહગાશ્વાસતત્ત્વજ્ઞઃ શાલ્મલિદ્વીપશાલ્મલૌ ।
પશ્ચિમઃ પક્ષિણીનીડે ક્રીડયા ન્યવસત્સમાઃ

મન્દરાદ્રૌ મૃદુતલે મન્દારતરુમન્દિરે ।
કિન્નરી મન્દરીનામ્ની દિનમેકમસેવત

ક્ષીરોદવેલાવનકલ્પવૃક્ષ-
વનાવલીનન્દનદેવતાભિઃ ।
સાર્ધં સમાઃ સપ્તતિમપ્સરોભિ-
ર્નિનાય કામાકુલિતોઽથ પૂર્વઃ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મી૦ દે૦ મો૦ નિ૦ ઉ૦ અવિ૦ વિ૦ દિગ્વિહરણં નામ ત્રયોવિંશાધિકશતતમઃ સર્ગઃ