યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 6.112

દ્વાદશાધિકશતતમઃ સર્ગઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
લોકહારામ્બરવ્યાલં ચેદિચન્દનકાનનમ્ ।
છિન્નં પરશુધારાભિઃ પતિતં દક્ષિણાર્ણવે

પર્ણવત્પ્રોહ્ય પૂરેણ પારસીકાઃ પરસ્પરમ્ ।
પ્રહરન્તો વિમોહેન વિનષ્ટા વંજુલાવને

દર્દુરાદ્રૌ દુરન્તેષુ દરદીર્ણહૃદન્તરાઃ ।
દરીરન્ધ્રેષુ સંલીના દરદા દાનવા ઇવ

ચતુરાયુધધારાગ્રચૂર્ણનીહારધારિણઃ ।
વિદ્યુદ્વલયિનો વાતા વેલ્લિતાયુધવારિદાઃ

દન્તિનોઽન્યોન્યમાભગ્નદન્તદેહૌઘપીડિતાઃ ।
મૃત્યૂદરોમ્ભકગ્રાસપિણ્ડપિણ્ડા ઇવાભવન્

તજ્જા રૈવતિકા રાત્રૌ રૌદ્રતોમરતાડિતાઃ ।
રૂપિકાભિઃ પિશાચીભિર્ભુક્તા ભાગીકૃતાઙ્ગકાઃ

તાલીતમાલગહને દશાર્ણા જીર્ણજઙ્ગલે ।
ગલે પાદં નિધાયાન્તઃ કૃત્તાઃ સિંહૈર્ગતાસવઃ

પશ્ચિમાર્ણવતીરસ્થા નાલિકેરધરાવનૌ ।
યવના વિગતપ્રાણા નિગીર્ણા મકરોત્કરૈઃ

નારાચનિકરં નીલં નિમેષં નાસહઞ્છકાઃ ।
રમઠા નલિનીષણ્ડા ઇવ તાણ્ડવિતાસવઃ

શ્રવણાભોગશૃઙ્ગાગ્રો મહેન્દ્રોઽદ્રિર્દિવિ વ્રજૈઃ ।
વિદ્રુતૈર્વલિતો નીલૈર્જાલૈર્જલમુચામિવ

ચામીકરવરાકારા ભગ્ના તઙ્ગણવાહિની ।
મૃતા હૃતામ્બરા ચોરૈર્ભુક્તૈકાન્તે નિશાચરૈઃ

દ્યૌરિવર્ક્ષભરૈરાસીત્તદાસારં ભુવસ્તલમ્ ।
વિવર્તમાનૈરભિતઃ કચદ્ભિર્જ્વલનાયુધૈઃ

ધારાધરધરારન્ધ્રપ્રતિશ્રુદ્ધનઘુંઘુમા ।
જગદ્ગેહગુહાસીદ્દ્યૌર્ઘનં ગાતુમિવોદ્યતા

દ્વિપાન્તરજનાશ્ચક્રૈર્જર્જરા જીવિતં જહુઃ ।
મીનજઙ્ગલજમ્બાલે જીર્ણમત્સ્યા ઇવાજલે

યાવદ્દ્વીપા જિતાઃ કુક્ષૌ સહ્યાદ્રૌ સમમૂર્તયઃ ।
આશ્વસ્ય દિવસાન્સપ્ત યયુરાયાસમન્થરમ્

ગન્ધમાદનપુન્નાગવનકુઞ્જેષુ પુઞ્જિતાઃ ।
વિદ્યાધરકુમારીભિર્ગાન્ધારાઃ પરિરક્ષિતાઃ

હૂણચીનકિરાતાનાં મુક્તૈસ્તૈશ્ચક્રવર્ષણૈઃ ।
કમલાનીવ લૂનાનિ શિરાંસ્યભિમુખાનિલૈઃ

નિલીપા નલિનીનાલે કણ્ટકા ઇવ નિશ્ચલાઃ ।
દ્રુમે દ્રુમે દ્રુમમયા ભયાત્ત્વસ્યાવસંશ્ચિરમ્

ચારુસારઙ્ગરઙ્ગાસુ શૈલકાનનભૂમિષુ ।
ચતુર્દિક્કં તદાપાતૈઃ સંપન્નં ક્ષોભણં ઘનમ્

કણ્ટકસ્થલનામાનઃ કણ્ટકસ્થલકર્કશાઃ ।
કણ્ટકસ્થલગા આસન્કણ્ટકસ્થલમણ્ડલે

પારસીકાઃ પરં પૂરૈઃ પારં પ્રાપ્ય પયોનિધેઃ ।
નિપેતુઃ પવનૈઃ પૂતાઃ પ્રલયે તારકા ઇવ

વવુરમ્ભોધિકુટ્ટાકા દૃષદાં કટકાઙ્કિતાઃ ।
સર્વદિગ્વનલુણ્ટાકા વાતાઃ પ્રલયશઙ્કિતાઃ

આસારસારાઃ પઙ્કામ્બુપ્લુતાઃ સઘનઘુંઘુમાઃ ।
આસન્દશદિશોઽદૃશ્યા બહુક્ષુબ્ધાયુધાનિલૈઃ

નિર્હ્રાદકારિભિર્વાતૈર્વહચ્છપછપારવમ્ ।
પ્રસસ્રુર્ભુવિ નીહારા મહાર્ણવરયા ઇવ

વિદૂરસ્થા રથેભ્યશ્ચ વીચિચીત્કારકારિણઃ ।
સરોમ્ભસ્યનિલૈઃ પેતુઃ પદ્મેભ્ય ઇવ ષટ્પદાઃ

આયુધૌઘેઽપિ ચક્રૌઘાત્પાદાતં વલમાવિલમ્ ।
રજોરાશિરિવાસારે ન સમર્થં પલાયને

હૂણા આમસ્તકં મગ્ના ઉત્તરાર્ણવસૈકતે ।
ક્લિન્નાસ્તત્રૈવ પઙ્કાન્તઃ પૂરણાવિલશૂલવત્

તીરૈલાવનલેખાસુ શકાઃ પૂર્વપયોનિધેઃ ।
નીતા બદ્ધ્વા દિનં મુક્તા ન ગતા યમસાદનમ્

મન્દં મન્દ્રા મહેન્દ્રાદ્રૌ ક્રન્દન્તઃ પતિતા દિવઃ ।
આશ્વાસિતા મુનિવરૈર્નિજાશ્રમમૃગા ઇવ

પ્રવિષ્ટા યાચનં સહ્યે લબ્ધાઃ સુરવિલાદ્દ્વયમ્ ।
અનર્થેનાઽર્થ આયાતિ કાકતાલીયતઃ ક્વચિત્

પતિતા દર્દુરારણ્યે દશાર્ણા જીર્ણપર્ણવત્ ।
ભુક્ત્વા વિષફલાન્યજ્ઞા મૃતાસ્તત્રૈવ તે સ્વયમ્

વિશલ્યકરણીં ભુક્ત્વા કાકતાલીયયોગતઃ ।
હિમાદ્રૌ હૈહયા યાતા ગૃહં વિદ્યાધરા ઇવ

પૃષ્ઠનૃમ્લાનકુસુમા ધનુર્ભિર્ગૃહમાગતાઃ ।
વઙ્ગા નાદ્યાપિ દૃશ્યન્તે પિશાચત્વમિવાગતાઃ

અઙ્ગા વનફલૈર્ભુક્તૈર્વિદ્યાધરપદપ્રદૈઃ ।
વિદ્યાધરીભિઃ ક્રીડન્તિ દિવિ વિદ્યાધરાઃ સ્થિતાઃ

તાલીતમાલખણ્ડેષુ પતિતાઃ પાતિતાઙ્ગકાઃ ।
પારસીકા ગતા મોહં ભ્રમાદ્વૈમાનિકા ઇવ

તરલાસારમાતઙ્ગં પતિતં તઙ્ગણાઙ્ગણે ।
અઙ્ગૈરંગ કલિઙ્ગાનાં ચતુરઙ્ગં વલં હતમ્

ક્રમત્યરિબલે સાલ્વાઃ શરશૈલોદકોદરે ।
પતિતાઃ પ્રભુણા સાર્ધમદ્યાપ્યેવોપલાઃ સ્થિતાઃ

અસંખ્યાઃ પ્રપલાયન્તઃ કકુભં કકુભં પ્રતિ ।
નરાઃ સરત્તરઙ્ગેષુ સાગરેષુ લયં ગતાઃ

ક્ષેત્રાટવીપુરજલસ્થલશૈલકૂલ-
કુલ્યાગ્રહારસરિદબ્ધિભૃગુદ્રુમેષુ ।
ગ્રામારપટ્ટિગિરિકૂપગુહાગૃહેષુ
ભ્રષ્ટાનિ કઃકલયિતું કુબલાનિ શક્તઃ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે દે૦ મો૦ નિ૦ ઉ૦ અવિ૦ વિ૦ બલપરિભ્રંશો નામ દ્વાદશાધિકશતતમઃ સર્ગઃ