યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 5.63

ત્રિષષ્ટિતમઃ સર્ગઃ

પરિઘ ઉવાચ ।
રાજન્નૂનં પ્રબુદ્ધોઽસિ પ્રાપ્તવાનસિ તત્પદમ્ ।
સંશીતલાન્તઃકરણઃ પૂર્ણેન્દુરિવ રાજસે

આનન્દમધુસંપૂર્ણો લક્ષ્મ્યા ચ પરયા શ્રિતઃ ।
શીતલઃ સ્નિગ્ધમધુરો રાજીવમિવ રાજસે

નિર્મલો વિતતઃ પૂર્ણો ગમ્ભીરઃ પ્રકટાશયઃ ।
વેલાનિલવિલાસેન મુક્તોઽબ્ધિરિવ રાજસે

સ્વચ્છ આનન્દસંપૂર્ણો નષ્ટાહંકારવારિદઃ ।
સ્ફુટો વિસ્તીર્ણગમ્ભીરઃ શરત્ખમિવ રાજસે

સર્વત્ર લક્ષ્યસે સ્વસ્થઃ સર્વત્ર પરિતુષ્યસિ ।
સર્વત્ર વીતરાગોઽસિ રાજન્સર્વત્ર રાજસે

સારાસારપરિચ્છેદપારગસ્ત્વં મહાધિયા ।
જાનાસિ સર્વમેવેદં યથાસ્થિતમખણ્ડિતમ્

ભાવાભાવપરિચ્છેદતત્ત્વજ્ઞમુદિતાશયમ્ ।
ગમાગમદશાલૌલ્યમુક્તં તવ વપુઃ સ્થિતમ્

વસ્તુનાઽવસ્તુનેવાન્તરમૃતેનેવ સાગરઃ ।
અપુનઃપ્રક્ષયાયેવ પરે તૃપ્તોઽસિ સુન્દર

સુરઘુરુવાચ ।
ન તદસ્તિ મુને વસ્તુ યત્રોપાદેયતાસ્તિ નઃ ।
યાવત્કિંચિદિદં દૃશ્યં તાવદેતન્ન કિંચન

ઉપાદેયસ્ય ચાભાવાદ્ધેયમપ્યસ્તિ કિં કિલ ।
પ્રતિયોગિ વ્યવચ્છેદ્યં વિના હેયં કિમુચ્યતે

તુચ્છત્વાત્સર્વભાવાનામતુચ્છત્વાચ્ચ કાલતઃ ।
ચિરં મમ પરિક્ષીણે તુચ્છાતુચ્છે મનઃસ્થિતી

દેશકાલવશાદેવ તુચ્છસ્યાતુચ્છતામિહ ।
અતુચ્છસ્ય તુ તુચ્છત્વં વર્જ્યે નિન્દાસ્તુતી બુધૈઃ

રાગાન્નિન્દાસ્તુતી લોકે રાગશ્ચ પરિવાઞ્છિતમ્ ।
વાઞ્છિતે ચ મહોદારં વસ્તુ શોભનબુદ્ધિના

ત્રૈલોક્યે ચ સ્ત્રિયઃ શૈલાઃ સમુદ્રવનરાજયઃ ।
ભૂતાનિ વસ્તુશૂન્યાનિ સારો નાસ્ત્યત્ર વસ્તુતઃ

માંસાસ્થિદારુમૃદ્રત્નમયે જગતિ જર્જરે ।
વાઞ્છનીયવિહીનેઽસ્મિઞ્શૂન્યે કિમિવ વાઞ્છ્યતે

વાઞ્છાયાં વિનિવૃત્તાયાં સંક્ષયો દ્વેષરાગયોઃ ।
દિનલક્ષ્મ્યાં વ્યપેતાયામાલોકાતપયોરિવ

અલમતિવિતતૈર્વચઃપ્રપઞ્ચૈ-
રિયમુચિતેહ સુખાય દૃષ્ટિરેકા ।
ઉપશમિતરસં સમં મનોઽન્ત-
ર્યદિ મુદિતં તદનુત્તમા પ્રતિષ્ઠા

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે દેવદૂતોક્તે મો. ઉપશમપ્રકરણે સુરઘુપરિઘનિશ્ચયો નામ ત્રિષષ્ટિતમઃ સર્ગઃ