યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 5.28

અષ્ટાવિંશઃ સર્ગઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
અથ તે દાનવાસ્તત્ર બલેરનુચરાસ્તદા ।
તદ્ગેહં સ્ફાટિકં સૌધમુચ્ચૈરારુરુહુઃ ક્ષણાત્

ડિમ્ભાદ્યા મન્ત્રિણો ધીરાઃ સામન્તાઃ કુમુદાદયઃ ।
સુરાદ્યાશ્ચૈવ રાજાનો વૃત્તાદ્યા બલહારિણઃ

હયગ્રીવાદયઃ સૈન્યાશ્ચાક્રાજાદ્યાશ્ચ બાન્ધવાઃ ।
લડુકાદ્યાશ્ચ સુહૃદો વલૂકાદ્યાશ્ચ લાલકાઃ

કુબેરયમશક્રાદ્યા ઉપાયનકરાઃ સુરાઃ ।
યક્ષવિદ્યાધરા નાગાઃ સેવાવસરકાઙ્ક્ષિણઃ

રમ્ભાતિલોત્તમાદ્યાશ્ચ ચામરિણ્યો વરાઙ્ગનાઃ ।
સાગરાઃ સરિતઃ શૈલા દિશશ્ચ વિદિશસ્તથા

સેવાર્થમાયયુસ્તસ્ય તં પ્રદેશં તદા બલેઃ ।
અન્યે ચ બહવઃ સિદ્ધાસ્ત્રેલોક્યોદરવાસિનઃ

ધ્યાનમૌનસમાધિસ્થં ચિત્રાર્પિતમિવાચલમ્ ।
નમત્કિરીટાવલયો દદૃશુર્બલિમાદૃતાઃ

તં દૃષ્ટ્વા કૃતકર્તવ્યપ્રણામાસ્તે મહાસુરાઃ ।
વિષાદવિસ્મયાનન્દભયમન્થરતાં યયુઃ

મન્ત્રિણઃ પ્રવિચાર્યાત્ર કિં પ્રાપ્તમિતિ દાનવાઃ ।
ભાર્ગવં ચિન્તયામાસુર્ગુરું સર્વવિદાંવરમ્

ચિન્તનાનન્તરં દૈત્યા ભાર્ગવં ભાસ્વરં વપુઃ ।
દદૃશુઃ કલ્પિતં પ્રાપ્તં ગન્ધર્વનગરં યથા

પૂજ્યમાનોઽસુરગણૈર્નિવિષ્ટો ગુરુવિષ્ટરે ।
દદર્શ ધ્યાનમૌનસ્થં ભાર્ગવો દાનવેશ્વરમ્

વિશ્રમ્ય સ ક્ષણમિવ પ્રેમવાનવલોક્ય ચ ।
બલિં વિચારયન્દૃષ્ટ્વા પરિક્ષીણભવભ્રમમ્

દેહરશ્મિશતૈર્દત્તદીપ્તિભિઃ ક્ષીરસાગરમ્ ।
ક્ષિપન્નિવ સભામાહ હસન્વાક્યમિદં ગુરુઃ

અતિમાત્રમિદં દૈત્યાઃ સ્વવિચારણયૈવ યત્ ।
સંપ્રાપ્તવિમલાવાસઃ સિદ્ધોઽયં ભગવાન્બલિઃ

અયં તદેવમેવેહ તિષ્ઠન્દાનવસત્તમાઃ ।
સ્વાત્મનિ સ્થિતિમાપ્નોતુ પદં પશ્યત્વનામયમ્

શ્રાન્તો વિશ્રામમાયાતઃ ક્ષીણચિત્તભવભ્રમઃ ।
શાન્તસંસારનીહારો વાચનીયો ન દાનવાઃ

સ્વ એવાલોક એતેન સંપ્રાપ્તોઽજ્ઞાનસંકટે ।
શાન્તેઽત્ર સંભ્રમે સૌરો દિનેનેવ કરોત્કરઃ

સ્વયમેવ હિ કાલેન પ્રબોધમયમેષ્યતિ ।
બીજકોશાત્સ્વસંવિત્ત્યા સુપ્તમૂર્તિરિવાંકુરઃ

કુરુધ્વં સ્વામિકાર્યાણિ સર્વે દાનવનાયકાઃ ।
બલિર્વર્ષસહસ્રેણ સમાધેર્બોધમેષ્યતિ

ઇત્યુક્તા ગુરુણા તત્ર હર્ષામર્ષવિષાદજામ્ ।
દૈત્યાશ્ચિન્તાં જહુઃ શુષ્કાં મઞ્જરીમિવ પાદપાઃ

વૈરોચનિસભાસંસ્થાં વિધાય પ્રાગ્વ્યવસ્થયા ।
સ્વવ્યાપારપરાસ્તસ્થુઃ સર્વં એવાસુરાસ્તતઃ

નરા મહી મહિપતયો રસાતલં
ગ્રહા નભસ્ત્રિદશગણાસ્ત્રિવિષ્ટપમ્ ।
દિશોઽદ્રયો દિક્પતયશ્ચ કંદરા-
ન્વનેચરા ગગનચરાશ્ચ ખં યયુઃ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે દે૦ મોક્ષોપાયેષૂપશમપ્રકરણે બલિસમાધાનવર્ણનં નામાષ્ટાવિંશઃ સર્ગઃ