યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 4.7

સપ્તમઃ સર્ગઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
ઇતિ શુક્રઃ પુરં પ્રાપ્ય વૈબુધં સ્વેન તેજસા ।
વિસસ્માર નિજં ભાવં પ્રાક્તનં વ્યસનં વિના

મુહૂર્તમિવ વિશ્રમ્ય તસ્ય પાર્શ્વે શચીપતેઃ ।
સ્વર્ગં વિહર્તુમુત્તસ્થૌ સ્વર્ગાભિપરિમોદિતઃ

સ્વઃશ્રિયં સ સમાલોક્ય લોલલોચનવાઞ્છિતામ્ ।
સ્ત્રૈણં દ્રષ્ટું જગામાસૌ નલિનીમિવ સારસઃ

તત્ર તાં મૃગશાવાક્ષીં કાન્તામધ્યગતામસૌ ।
દદર્શ વિપિનાન્તસ્થાં ભૃગુશ્ચૂતલતામિવ

સાપિ તં ભાર્ગવં રામ દૃષ્ટ્વા પરવશાભવત્ ।
તામાલોક્ય લસલ્લોલવિલાસવલિતાકૃતિમ્

આસીદ્વિલીયમાનાઙ્ગો જ્યોત્સ્નામિન્દુમણિર્યથા ।
વિલીયમાનસર્વાઙ્ગસ્તામવૈક્ષત કામિનીમ્

ચન્દ્રકાન્ત ઇવ જ્યોત્સ્નાં શીતલાં ખે વિલાસિનીમ્ ।
તેનાવલોકિતા સાપિ તત્પરાયણતાં ગતા

નિશાન્તે ચક્રવાકેન કાન્તેવ પરિકૂજિતા ।
રસાદ્વિકસિતા નૂનમન્યોન્યમનુરક્તયોઃ

પ્રાતરર્કનલિન્યોર્યા શોભા સૈવ તયોરભૂત્ ।
સંકલ્પિતાર્થદાયિત્વાદ્દેશસ્યાભૂચ્ચ તેન સા

સર્વાઙ્ગં વિવશીકૃત્ય કામાયૈવ સમર્પિતા ।
પેતુઃ સ્મરશરાસ્તસ્યા મૃદુષ્વઙ્ગેષુ ભૂરિશઃ

પલાશેષ્વિવ પદ્મિન્યા ધારા ઇવ પયોમુચઃ ।
સા બભૂવસ્મરોદ્ભૂતા લોલાલિવલયાકુલા

મન્દવાતાભિનુન્નાયા મઞ્જર્યાઃ સહધર્મિણી ।
નીલનીરજનેત્રાન્તાં હંસસારસગામિનીમ્

મદનઃ ક્ષોભયામાસ ગજઃ કમલિનીમિવ ।
અથ તાં તાદૃશીં દૃષ્ટ્વા શુક્રઃ સંકલ્પિતાર્થભાક્

તમઃ સંકલ્પયામાસ સંહાર ઇવ ભૂતભુક્ ।
ત્રિવિષ્ટપસ્ય દેશોઽસૌ બભૂવ તિમિરાકુલઃ

ભૂલોકસ્યાન્ધતમસા લોકાલોકતટો યથા ।
લજ્જાન્ધકારતીક્ષ્ણાંશૌ તસ્મિંસ્તિમિરમણ્ડલે

પ્રતિષ્ઠામાગતે તસ્ય મિથુનસ્યેવ મણ્ડલે ।
તેષુ સર્વેષુ ભૂતેષુ ગતેષ્વભિમતાં દિશમ્

તસ્માત્પ્રદેશાદ્ભૂલોકે દિનાન્તે વિહગેષ્વિવ ।
સા દીર્ઘચઞ્ચલાપાઙ્ગી પ્રવૃદ્ધમદનવ્યથા

આજગામ ભૃગોઃ પુત્રં મયૂરી વારિદં યથા ।
ધવલાગારમધ્યસ્થે પર્યઙ્કે પરિકલ્પિતે

વિવેશ ભાર્ગવસ્તત્ર ક્ષીરોદ ઇવ માધવઃ ।
સા કરાવવલમ્બ્યાસ્ય વિવેશાવનતાનના

રરાજ ચ સુરેભસ્ય હૃદિ લગ્નેવ પદ્મિની ।
ઉવાચ ચેદં મધુરં રસસ્નેહાક્તયા ગિરા

વચો મધુરમાનન્દવિલાસવલિતાક્ષરમ્ ।
પશ્યામલેન્દુવદનમણ્ડલીકૃતકાર્મુકઃ

અબલામનુબધ્નાતિ મામેષ કિલ નાઙ્ગકઃ ।
પાહિ મામબલાં નાથ દીનાં ત્વચ્છરણામિહ

કૃપણાશ્વાસનં સાધો વિદ્ધિ સચ્ચરિતવ્રતમ્ ।
સ્નેહદૃષ્ટિમજાનદ્ભિર્મૂઢૈરેવ મહામતે

પ્રણયા અવગણ્યન્તે ન રસજ્ઞૈઃ કદાચન ।
અશઙ્કિતોપસંપન્નઃ પ્રણયોઽન્યોન્યરક્તયોઃ

અધઃકરોતિ નિષ્યન્દં ચન્દ્રમાહ્લાદનં પ્રિય ।
ન તથા સુખયત્યેષા ચેતસ્ત્રિભુવનેશિતા

યથા પરસ્પરાનન્દઃ સ્નેહઃ પ્રથમરક્તયોઃ ।
ત્વત્પાદસ્પર્શનેનેયં સમાશ્વસ્તાસ્મિ માનદ

ચન્દ્રપાદપરામૃષ્ટા યથા નિશિ કુમુદ્વતી ।
સંસ્પર્શામૃતપાનેન તવ જીવામિ સુન્દર

ચન્દ્રાંશુરસપાનેન ચકોરી ચપલા યથા ।
મામિમાં ચરણાલીનાં ભ્રમરીં કરપલ્લવૈઃ

આલિઙ્ગ્યામૃતસંપૂર્ણે સ્વપદ્મહૃદયે કુરુ ।
ઇત્યુક્ત્વા પુષ્પમૃદ્વઙ્ગી સા તસ્ય પતિતોરસિ ।
વ્યાઘૂર્ણિતાલિનયના સુતરોરિવ મઞ્જરી

તૌ દમ્પતી તત્ર વિલાસકાન્તી
વિવેશતુસ્તાસુ વનસ્થલીષુ ।
કિઞ્જલ્કગૌરાનિલઘૂર્ણિતાસુ
રક્તૌ દ્વિરેફાવિવ પદ્મિનીષુ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વા૦ મો૦ સ્થિતિપ્રકરણે ભાર્ગવોપાખ્યાને નવસંગમો નામ સપ્તમઃ સર્ગઃ