યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 3.46

શ્રીરામ ઉવાચ ।
એવં સંકથયન્તીષુ તાસુ તસ્મિન્ગૃહોદરે ।
વિદૂરથઃ કિમકરોન્નિર્ગત્ય કુપિતો ગૃહાત્

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
વિદૂરથઃ સ્વસદનાન્નિર્ગતઃ પરિવારિતઃ ।
પરિવારેણ મહતા ઋક્ષૌઘેણેવ ચન્દ્રમાઃ

સન્નદ્ધસર્વાવયવો લગ્નહારવિભૂષણઃ ।
મહાજયજયારાવૈઃ સુરેન્દ્ર ઇવ નિર્ગતઃ

સમાદિશન્યોધગણં શૃણ્વન્મણ્ડલસંસ્થિતિમ્ ।
આલોકયન્વીરગણાનારુરોહ નૃપો રથમ્

કૂટાકારસમાકારં મુક્તામાણિક્યમણ્ડિતમ્ ।
પતાકાપઞ્ચભિર્વ્યાપ્તં દ્યુવિમાનમિવોત્તમમ્ ॥ ઽ
ચક્રભિત્તિપરિપ્રોતપ્રકચત્કાઞ્ચનાઙ્કુરમ્ ।
મુક્તાજાલરણત્કારચારુવિક્રમકૂબરમ્

સુગ્રીવૈર્લક્ષણોપેતૈઃ પ્રશસ્તૈઃ પ્રચલૈઃ કૃશૈઃ ।
જવોડ્ડયનવેગેન પ્રવહદ્ભિઃ સુરાનિવ

વાયું જવેન સહસા અસહદ્ભિર્ગતિક્રમૈઃ ।
પ્રોહ્યદ્ભિરિવ પશ્ચાર્ધમાપિબદ્ભિરિવામ્બરમ્

યોજિતૈરિવ સંપૂર્ણૈશ્ચન્દ્રૈશ્ચામરદીપ્તિભિઃ ।
અશ્વૈરષ્ટભિરાબદ્ધમાશાપૂરકહેષિતૈઃ

અથોદપતદુદ્દામનાગાભ્રરવનિર્ભરઃ ।
શૈલભિત્તિપ્રતિધ્વાનદારુણો દુન્દુભિધ્વનિઃ

મત્તસૈનિકનિર્મુક્તૈર્વ્યાપ્તં કલકલારવૈઃ ।
કિંકિણીજાલનિર્ધ્વાનૈર્હેતિસંઘટ્ટઘટ્ટિતૈઃ

ધનુશ્ચટચટાશબ્દૈઃ શરસીત્કારગાયનૈઃ ।
પરસ્પરાઙ્ગનિષ્પિષ્ટકવચૌઘઝણજ્ઝણૈઃ

જ્વલદગ્નિટણત્કારૈરાર્તિમત્ક્રન્દનારવૈઃ ।
પરસ્પરભટાહ્વાનૈર્બન્દિવિક્ષુબ્ધરોદનૈઃ

શિલાઘનીકૃતાશેષબ્રહ્માણ્ડકુહરો ધ્વનિઃ ।
હસ્તગ્રાહ્યોઽભવદ્ભીમો દશાશાકુઞ્જપૂરકઃ

અથોદપતદાદિત્યપથપીવરરોધકમ્ ।
રજોનિભેન ભૂપીઠમમ્બરોડ્ડયનોન્મુખમ્

ગર્ભવાસમિવાપન્નં તેનાસીત્તન્મહાપુરમ્ ।
મૂઢત્વં યૌવનેનેવ ઘનતામાયયૌ તમઃ

પ્રયયુઃ ક્વાપિ દીપૌઘા દિવસેનેવ તારકાઃ ।
આયયુર્બલમાલોલા નૈશભૂતપરમ્પરાઃ

દદૃશુસ્તન્મહાયુદ્ધં દ્વે લીલે સા કુમારિકા ।
પ્રસ્ફુટદ્ધૃદયેનેવ દેવીદત્તમહાદૃશૌ

પ્રશેમુરથ હેતીષુ પ્રોદ્યત્કટકટારવાઃ ।
એકાર્ણવપયઃપૂરૈર્વાલવા ઇવ વહ્નયઃ

શનૈઃ સેનાં સમાકર્ષન્નાજ્ઞાયત બલાન્તરમ્ ।
વિવેશપક્ષપ્રોડ્ડીનો મેરુરેકમિવાર્ણવમ્

અથોદભૂદ્ગુણધ્વાનં ચટચ્ચટદિતિ સ્ફુટમ્ ।
રચિતાંશુમયામ્ભોદાશ્ચેરુઃ પરપરમ્પરાઃ

યયુરમ્બરમાશ્રિત્ય નાનાહેતિવિહંગમાઃ ।
પ્રસસ્રુરલમાત્તાસુમલિનાઃ શસ્ત્રદીપ્તયઃ

જજ્વલુઃ શસ્ત્રસંઘટ્ટજ્વલના ઉલ્મુકાગ્નિવત્ ।
જગર્જુઃ શરધારૌઘાન્વર્ષન્તો વીરવારિદાઃ

વિવિશુઃ ક્રકચક્રૂરા વીરાઙ્ગેષુ ચ હેતયઃ ।
પેતુઃ પટપટારાવં હેતિનિષ્પિષ્ટયોઽમ્બરે

જગ્મુઃ શમં તમાંસ્યાશુ શસ્ત્રકાનલદીપકૈઃ ।
બભૂવુરખિલા સેના નવનારાચરોમશાઃ

ઉત્તસ્થુર્યમયાત્રાયાં કબન્ધનટપઙ્ક્તયઃ ।
જગુરુચ્ચૈ રણોદ્રેકં પિશાચ્યો રણદારિકાઃ

ઉદગુર્દન્તસંઘટ્ટટંકારા દન્તિનાં બલાત્ ।
ઊહુઃ ક્ષપણપાષાણમહાનદ્યો નભસ્તલે

પેતુઃ શવા નિવાતાસ્તસંશુષ્કવનપર્ણવત્ ।
નિર્યયુર્લોહિતા નદ્યો રણાદ્રેર્મૃતિવર્ષિણઃ

પ્રશેમુઃ પાંસવો રક્તૈસ્તમાંસ્યાયુધવહ્નિભિઃ ।
યુદ્ધૈકધ્યાનતઃ શબ્દા ભયાનિ મૃતિનિશ્ચયૈઃ

અભવત્કેવલં યુદ્ધમપશબ્દમસંભ્રમમ્ ।
અનાકુલામ્બુવાહાભં ખડ્ગવીચિસટાંકૃતમ્

ખદખદરવસંવહચ્છરોઘં
ટકટકિતારવસંપતદ્ભુશુણ્ડિ ।
ઝણઝણરવસંમિલન્મહાસ્ત્રં
તિમિતિમિવદ્રણમાસ દુસ્તરં તત્

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે ઉત્પત્તિપ્રકરણે લીલોપાખ્યાને વિદૂરથનિર્યાણં નામ ષટ્ચત્વારિંશઃ સર્ગઃ