યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 3.35

પઞ્ચત્રિંશઃ સર્ગઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
અથ પ્રોડ્ડયનોદ્યુક્તતુરઙ્ગમતરઙ્ગકઃ ।
ઉત્તાણ્ડવ ઇવોન્મત્તો બભૂવ સ રણાર્ણવઃ

છત્રડિણ્ડીરવિશ્રાન્તસિતેષુશફરોત્કરઃ ।
અશ્વસૈન્યોલ્લસલ્લોલકલ્લોલાકુલકોટરઃ

નાનાયુધનદીનીતસૈન્યાવર્તવિવૃત્તિમાન્ ।
મત્તહસ્તિઘટાપીઠચલાચલકુલાચલઃ

કચચ્ચક્રશતાવર્તવૃત્તિભ્રાન્તશિરસ્તૃણઃ ।
ધૂલીજલધરાપીતભ્રમત્ખડ્ગપ્રભાજલઃ

મકરવ્યૂહવિસ્તારભગ્નાભગ્નભટૌઘનૌ ।
મહાગુડુગુડાવર્તપ્રતિશ્રુદ્ધનકન્દરઃ

મીનવ્યૂહવિનિષ્ક્રાન્તશરબીજૌઘસર્ષપઃ ।
હેતિવીચીવરાલૂનપતાકાવીચિમણ્ડલઃ

શસ્ત્રવારિકૃતામ્ભોદસદૃશાવર્તકુણ્ડલઃ ।
સંરમ્ભઘનસંચારસેનાતિમિતિમિઙ્ગિલઃ

કૃષ્ણાયસપરીધાનવલત્સેનામ્બુભીષણઃ ।
કબન્ધાવર્તલેખાન્તર્બદ્ધસૈન્યાદિભૂષણઃ

શરસીકરનીહારસાન્ધકારકકુબ્ગણઃ ।
નિર્ઘોષાશોષિતાશેષશબ્દૈકઘનઘુંઘુમઃ

પતનોત્પતનવ્યગ્રશિરઃશકલસીકરઃ ।
આવર્તચક્રવ્યૂહેષુ પ્રભ્રમદ્ભટકાષ્ઠકઃ

કષ્ટટાઙ્કારકોદણ્ડકુણ્ડલોન્મથનોદ્ભટઃ ।
અશઙ્કમેવ પાતાલાદિવોદ્યત્સૈનિકોર્મિમાન્

ગમાગમપરાનન્તપતાકાચ્છત્રફેનિલઃ ।
વહદ્રક્તનદીરંહઃપ્રોહ્યમાનરથદ્રુમઃ

ગજપ્રતિમસંપન્નમહારુધિરબુદ્બુદઃ ।
સૈન્યપ્રવાહવિચલદ્ધયહસ્તિજલેચરઃ

સસંગ્રામોઽમ્બરગ્રામ ઇવાશ્ચર્યકરો નૃણામ્ ।
અભૂત્પ્રલયભૂકમ્પકમ્પિતાચલચઞ્ચલઃ

તરત્તરઙ્ગવિહગઃ પતત્કરિઘટાતટઃ ।
ત્રસ્તભીરુમૃગાનીકસ્કૂર્જદ્ધુરુઘુરારવઃ

સરચ્છરાલીશલભશતભઙ્ગુરસૈનિકઃ ।
તરત્તરઙ્ગશરભઃ શરભારવનાવનિઃ

ચલદ્દ્વિરેફનિર્હ્રાદો રસત્તૂર્યગુહાગુરુઃ ।
ચિરાત્સ સૈન્યજલદો લુઠદ્ભટમૃગાધિપઃ

પ્રસરદ્ધૂલિજલદો વિગલત્સૈન્યસાનુમાન્ ।
પતદ્રથવરાઢ્યાઙ્ગઃ પ્રતપત્ખઙ્ગમણ્ડલઃ

પ્રોત્પતત્પદપુષ્પૌઘઃ પતાકાચ્છત્રવારિદઃ ।
વહદ્રક્તનદીપૂરપતત્સારાવવારણઃ

સોઽભૂત્સમરકલ્પાન્તો જગત્કવલનાકુલઃ ।
પર્યસ્તસધ્વજચ્છત્રપતાકારથપત્તનઃ

પતદ્વિમલહેત્યૌઘભૂરિભાસ્વરભાસ્કરઃ ।
કઠિનપ્રાણસંતાપતાપિતાખિલમાનસઃ

કોદણ્ડપુષ્કરાવર્તશરધારાનિરન્તરઃ ।
વહત્ખંગશિલાલેખાવિદ્યુદ્વલયિતામ્બરઃ

ઉચ્છિન્નરક્તજલધિપતિતેભકુલાચલઃ ।
નભોવિકીર્ણનિપતદ્યુત્તારકણતારકઃ

ચક્રકુલ્યામ્બુદાવર્તપૂર્ણવ્યોમશિરામ્બુદઃ ।
અસ્ત્રકલ્પાગ્નિનિર્દગ્ધસૈન્યલોકાન્તરક્રમઃ

હેતિવર્ષાશનિચ્છન્નભૂતલામલભૂધરઃ ।
ગજરાજગિરિવ્રાતપાતપિષ્ટજનવ્રજઃ

શરધારાઘનાનીકમેઘચ્છન્નમહીનભાઃ ।
મહાનીકાર્ણવક્ષોભસંઘટ્ટઘટિતાદ્રવઃ

વ્યાપ્ત ઉગ્રાનિલોદ્ભૂતૈર્જલવ્યાલૈરિવાચલઃ ।
અન્યોન્યદલનવ્યગ્રૈઃ શસ્ત્રોત્પાત ઇવોત્થિતૈઃ

શૂલાસિચક્રશરશક્તિગદાભુશુણ્ડી-
પ્રાસાદયો વિદલનેન મિથો ધ્વનન્તઃ ।
દીપ્તા અધુર્દશદિશઃ શતશો ભ્રમન્તઃ
કલ્પાન્તવાતપરિવૃત્તપદાર્થલીલામ્

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે ઉત્પત્તિપ્રકરણે રણવર્ણનં નામ પઞ્ચત્રિંશઃ સર્ગઃ