યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 3.32

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
અથ વીરવરોત્કણ્ઠનૃત્યદપ્સરસિ સ્થિતા ।
લીલાવલોકયામાસ વ્યોમ્નિ વિદ્યાન્વિતાવનૌ

સ્વરાષ્ટ્રમણ્ડલે ભર્તૃપાલિતે બલમાલિતે ।
કસ્મિંશ્ચિદ્વિતતારણ્યે દ્વિતીયાકાશભીષણે

સેનાદ્વિતયમાક્ષુબ્ધં સૌમ્યાબ્ધિદ્વિતયોપમમ્ ।
મહારમ્ભઘનં મત્તં સ્થિતં રાજદ્વયાન્વિતમ્

યુદ્ધસજ્જં સુસંનદ્ધમિદ્ધમગ્નિમિવાદ્ભુતમ્ ।
પૂર્વપ્રહારસંપાતપ્રેક્ષાક્ષુબ્ધાક્ષિલક્ષિતમ્

ઉદ્યતામલનિસ્ત્રિંશધારાસારવહજ્જનમ્ ।
કચત્પરશ્વધપ્રાસભિન્દિપાલર્ષ્ટિમુદ્ગરમ્

ગરુત્મત્પક્ષવિક્ષુબ્ધવનસંપાતકમ્પિતમ્ ।
ઉદ્યદ્દિનકરાલોકચઞ્ચત્કનકકઙ્કટમ્

પરસ્પરમુખાલોકકોપપ્રોદ્દામિતાયુધમ્ ।
અન્યોન્યબદ્ધદૃષ્ટિત્વાચ્ચિત્રં ભિત્તાવિવાર્પિતમ્

લેખામર્યાદયા દીર્ઘબદ્ધયા સ્થાપિતસ્થિતિ ।
અનિવાર્યમહાસૈન્યઝાંકારાશ્રુતસંકથમ્

પૂર્વપ્રહારસ્મયતશ્ચિરં સંશાન્તદુન્દુભિ ।
નિબદ્ધયોધસંસ્થાનનિખિલાનીકમન્થરમ્

ધનુર્દ્વિતથમાત્રાત્મશૂન્યમધ્યૈકસેતુના ।
વિભક્તં કલ્પવાતેન મત્તમેકાર્ણવં યથા

કાયે સંકટસંરમ્ભચિન્તાપરવશેશ્વરમ્ ।
વિરટદ્ભેકકણ્ઠત્વગ્ભઙ્ગુરાતુરહૃદ્ગુહમ્

પ્રાણસર્વસ્વસંત્યાગસોદ્યોગાસંખ્યસૈનિકમ્ ।
કર્ણાકૃષ્ટશરૌઘૌઘત્યાગોન્મુખધનુર્ધરમ્

પ્રહારપાતસંપ્રેક્ષાનિષ્પન્દાસંખ્યસૈનિકમ્ ।
અન્યોન્યોત્કણ્ઠકાઠિન્યભરભ્રુકુટિસંકટમ્

પરસ્પરસુસંઘટ્ટકટુટઙ્કારકઙ્કટમ્ ।
વીરયોધમુખાદગ્ધભીરુપ્રેપ્સિતકોટરમ્

મિથઃસંસ્થાનકાલોકમાત્રાસંદિગ્ધજીવિતમ્ ।
સમસ્તાઙ્ગરુહાસક્તપ્રાંશુવૃદ્ધેભમાનવમ્

પૂર્વપ્રહારસંપ્રેક્ષાવ્યગ્રપ્રાણતયા તયા ।
સંશાન્તકલ્લોલરવં નિદ્રામુદ્રપુરોપમમ્

સંશાન્તશઙ્ખસંઘાતતૂર્યનિર્હ્રાદદુન્દુભિ ।
ભૂતલાકાશસંલીનસર્વપાંસુપયોધરમ્

પલાયનપરૈઃ પશ્ચાત્ત્યક્તમઙ્ગુલમણ્ડલમ્ ।
વિસારિમકરવ્યૂહમત્સ્યસંખ્યાબ્ધિભાસુરમ્

પતાકામઞ્જરીપુઞ્જવિજિતાકાશતારકમ્ ।
હાસ્તિકોત્તમ્ભિતકરકાનનીકૃતખાન્તરમ્

તરત્તરલભાપૂરસપક્ષસકલાયુધમ્ ।
ધમદ્ધમિતિશબ્દૈશ્ચ શ્વાસોસ્થૈર્ધ્માતખાન્તરમ્

ચક્રવ્યૂહકરાક્રાન્તદુર્વૃત્તસુરભાસુરમ્ ।
ગરુડવ્યૂહસંરમ્ભવિદ્રવન્નાગસંચયમ્

શ્યેનવ્યૂહવિભિન્નાગ્રસંનિવેશોત્તમધ્વનિ ।
અન્યોન્યાસ્ફોટનિઃશેષપ્રપતદ્ભૂરિવૃન્દકમ્

વિવિધવ્યૂહવિન્યાસવાન્તવીરવરારવમ્ ।
કરપ્રતોલનોલ્લાસમત્તમુદ્ગરમણ્ડલમ્

કૃષ્ણાયુધાંશુજલદશ્યામીકૃતદિવાકરમ્ ।
અનિલાધૂતપલ્યૂલસૂત્કૃતાભશરધ્વનિ

અનેકકલ્પકલ્પાગ્રસવૃન્દમિવ સંસ્થિતમ્ ।
પ્રલયાનિલસંક્ષુબ્ધમેકાર્ણવમિવોત્થિતમ્

સદ્યશ્છિન્નં મહામેરોઃ પક્ષદ્વયમિવ સ્ફુરત્ ।
ક્ષુબ્ધમારુતનિર્ધૂતમિવ કજ્જલપર્વતમ્

પાતાલકુહરાત્ક્ષુબ્ધમન્ધકારમિવોત્થિતમ્ ।
લોકાલોકમિવોન્મત્તનૃત્યલોલલસત્તટમ્ ।
મહાનરકસંઘાતં ભિત્ત્વાવનિમિવોત્થિતમ્

આલોલકુન્તમુસલાસિપરશ્વધાંશુ-
શ્યામાયમાનદિવસાતપવારિપૂરૈઃ ।
એકાર્ણવં ભુવનકોશમિવાચિરેણ
કર્તું સમુદ્યતમગાધમનન્તપૂરૈઃ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે ઉત્પત્તિપ્રકરણે લીલોપાખ્યાને આહવારમ્ભણં નામ દ્વાત્રિંશઃ સર્ગઃ