યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 1.7

સપ્તમઃ સર્ગઃ

શ્રીવાલ્મીકિરુવાચ ।
તચ્છ્રુત્વા રાજસિંહસ્ય વાક્યમદ્ભુતવિસ્તરમ્ ।
હૃષ્ટરોમા મહાતેજા વિશ્વામિત્રોઽભ્યભાષત

સદૃશં રાજશાર્દૂલ તવૈવૈતન્મહીતલે ।
મહાવંશપ્રસૂતસ્ય વસિષ્ઠવશવર્તિનઃ

યત્તુ મે હૃદ્ગતં વાક્યં તસ્ય કાર્યવિનિર્ણયમ્ ।
કુરુ ત્વં રાજશાર્દૂલ ધર્મં સમનુપાલય

અહં ધર્મં સમાતિષ્ઠે સિદ્ધયર્થં પુરુષર્ષભ ।
તસ્ય વિઘ્નકરા ઘોરા રાક્ષસા મમ સંસ્થિતાઃ

યદા યદા તુ યજ્ઞેન યજેઽહં વિબુધવ્રજાન્ ।
તદા તદા તુ મે યજ્ઞં વિનિઘ્નન્તિ નિશાચરાઃ

બહુશો વિહિતે તસ્મિન્મયા રાક્ષસનાયકાઃ ।
અકિરંસ્તે મહીં યાગે માંસેન રુધિરેણ ચ

અવધૂતે તથાભૂતે તસ્મિન્યાગકદમ્બકે ।
કૃતશ્રમો નિરુત્સાહસ્તસ્માદ્દેશાદુપાગતઃ

ન ચ મે ક્રોધમુત્સ્રષ્ટું બુદ્ધિર્ભવતિ પાર્થિવ ।
તથાભૂતં હિ તત્કર્મ ન શાપસ્તસ્ય વિદ્યતે

ઈદૃશી યજ્ઞદીક્ષા સા મમ તસ્મિન્મહાક્રતૌ ।
ત્વત્પ્રસાદાદવિઘ્નેન પ્રાપયેયં મહાફલમ્

ત્રાતુમર્હસિ મામાર્તં શરણાર્થિનમાગતમ્ ।
અર્થિનાં યન્નિરાશત્વં સત્તમેઽભિભવો હિ સઃ

તવાસ્તિ તનયઃ શ્રીમાન્દૃપ્તશાર્દૂલવિક્રમઃ ।
મહેન્દ્રસદૃશો વીર્યે રામો રક્ષોવિદારણઃ

તં પુત્રં રાજશાર્દૂલ રામં સત્યપરાક્રમમ્ ।
કાકપક્ષધરં શૂરં જ્યેષ્ઠં મે દાતુમર્હસિ

શક્તો હ્યેષ મયા ગુપ્તો દિવ્યેન સ્વેન તેજસા ।
રાક્ષસા યેઽપકર્તારસ્તેષાં મૂર્ધવિનિગ્રહે

શ્રેયશ્ચાસ્ય કરિષ્યામિ બહુરૂપમનન્તકમ્।
ત્રયાણામપિ લોકાનાં યેન પૂજ્યો ભવિષ્યતિ

ન ચ તે રામમાસાદ્ય સ્થાતું શક્તા નિશાચરાઃ ।
ક્રુદ્ધં કેસરિણં દૃષ્ટ્વા વનેરણ ઇવૈણકાઃ

તેષાં ન ચાન્યઃ કાકુત્સ્થાદ્યોદ્ધુમુત્સહતે પુમાન્ ।
ઋતે કેસરિણઃ ક્રુદ્ધાન્મત્તાનાં કરિણામિવ

વીર્યોત્સિક્તા હિ તે પાપાઃ કાલકૂટોપમા રણે ।
ખરદૂષણયોર્ભૃત્યાઃ કૃતાન્તાઃ કુપિતા ઇવ

રામસ્ય રાજશાર્દૂલ સહિષ્યન્તે ન સાયકાન્ ।
અનારતગતા ધારા જલદસ્યેવ પાંસવઃ

ન ચ પુત્રકૃતં સ્નેહં કર્તુમર્હસિ પાર્થિવ ।
ન તદસ્તિ જગત્યસ્મિન્યન્ન દેયં મહાત્મનામ્

હન્ત નૂનં વિજાનામિ હતાંસ્તાન્વિદ્ધિરાક્ષસાન્ ।
નહ્યસ્મદાદયઃ પ્રાજ્ઞાઃ સંદિગ્ધે સંપ્રવૃત્તયઃ

અહં વેદ્મિ મહાત્માનં રામં રાજીવલોચનમ્ ।
વસિષ્ઠશ્ચ મહાતેજા યે ચાન્યે દીર્ઘદર્શિનઃ

યદિ ધર્મો મહત્ત્વં ચ યશસ્તે મનસિ સ્થિતમ્ ।
તન્મહ્યં સમભિપ્રેતમાત્મજં દાતુમર્હસિ

દશરાત્રશ્ચ મે યજ્ઞો યસ્મિન્રામેણ રાક્ષસાઃ ।
હન્તવ્યા વિઘ્નકર્તારો મમ યજ્ઞસ્ય વૈરિણઃ

અત્રાપ્યનુજ્ઞાં કાકુત્સ્થ દદતાં તવ મન્ત્રિણઃ ।
વસિષ્ઠપ્રમુખાઃ સર્વે તેન રામં વિસર્જય

નાત્યેતિ કાલઃ કાલજ્ઞ યથાયં મમ રાઘવ ।
તથા કુરુષ્વ ભદ્રં તે મા ચ શોકે મનઃ કૃથાઃ

કાર્યમણ્વપિ કાલે તુ કૃતમેત્યુપકારતામ્ ।
મહદપ્યુપકારોઽપિ રિક્તતામેત્યકાલતઃ

ઇત્યેવમુક્ત્વા ધર્માત્મા ધર્માર્થસહિતં વચઃ ।
વિરરામ મહાતેજા વિશ્વામિત્રો મુનીશ્વરઃ

શ્રુત્વા વચો મુનિવરસ્ય મહાનુભાવ-
સ્તૂષ્ણીમતિષ્ઠદુપપન્નપદં સ વક્તુમ્ ।
નો યુક્તિયુક્તકથનેન વિનૈતિ તોષં
ધીમાનપૂરિતમનોઽભિમતશ્ચ લોકઃ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે વૈરાગ્યપ્રકરણે વિશ્વામિત્રવાક્યં નામ સપ્તમઃ સર્ગ