વ્યાકરણમહાભાષ્ય · ભાગ 241260

(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {26।95} અવશ્યમ્ કઃ ચિત્ સ્વકૃતાન્તઃ આસ્થેયઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {27।95} કઃ અસૌ સ્વકૃતાન્તઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {28।95} સંસ્ત્યાનપ્રસવૌ લિઙ્ગમ્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {29।95} સંસ્ત્યાનપ્રસવૌ લિઙ્ગમ્ આસ્થેયૌ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {30।95} કિમ્ ઇદમ્ સંસ્ત્યાનપ્રસવૌ ઇતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {31।95} સંસ્ત્યાને સ્ત્યાયતેઃ ડ્રટ્ : સ્ત્રી . સૂતેઃ સપ્ પ્રસવે પુમાન્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {32।95} નનુ ચ લોકે અપિ સ્ત્યાયતેઃ એવ સ્ત્રી સૂતેઃ ચ પુમાન્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {33।95} અધિકરણસાધના લોકે સ્ત્રી : સ્ત્યાયતિ અસ્યામ્ ગર્ભઃ ઇતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {34।95} કર્તૃસાધનઃ ચ પુમાન્ : સૂતે પુમાન્ ઇતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {35।95} ઇહ પુનઃ ઉભયમ્ ભાવસાધનમ્ : સ્ત્યાનમ્ પ્રવૃત્તિઃ ચ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {36।95} કસ્ય પુનઃ સ્ત્યાનમ્ સ્ત્રી પ્રવૃત્તિઃ વા પુમાન્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {37।95} ગુણાનામ્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {38।95} કેષામ્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {39।95} શબ્દસ્પર્શરૂપરસગન્ધાનામ્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {40।95} સર્વાઃ ચ પુનઃ મૂર્તયઃ એવમાત્મિકાઃ સંસ્ત્યાનપ્રસવગુણાઃ શબ્દસ્પર્શરૂપરસગન્ધવત્યઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {41।95} યત્ર અલ્પીયાંસઃ ગુણાઃ તત્ર અવરતઃ ત્રયઃ : શબ્દઃ સ્પર્શઃ રૂપમ્ ઇતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {42।95} રસગન્ધૌ ન સર્વત્ર .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {43।95} પ્રવૃત્તિઃ ખલુ અપિ નિત્યા .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {44।95} ન હિ ઇહ કઃ ચિત્ અપિ સ્વસ્મિન્ આત્મનિ મુહૂર્તમ્ અપિ અવતિષ્ઠતે .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {45।95} વર્ધતે યાવત્ અનેન વર્ધિતવ્યમ્ અપચયેન વા યુજ્યતે .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {46।95} તત્ ચ ઉભયમ્ સર્વત્ર .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {47।95} યદિ ઉભયમ્ સર્વત્ર કુતઃ વ્યવસ્થા .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {48।95} વિવક્ષાતઃ. સંસ્ત્યાનવિવક્ષાયામ્ સ્ત્રી પ્રસવવિવક્ષાયામ્ પુમાન્ ઉભયોઃ અપિ અવિવક્ષાયામ્ નપુંસકમ્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {49।95} તત્ર લિઙ્ગવચનસિદ્ધિઃ ગુણવિવક્ષાનિત્યત્વાત્ ઇતિ લિઙ્ગપરિહારઃ ઉપપન્નઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {50।95} વચનપરિહારઃ તુ ન ઉપપદ્યતે .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {51।95} વચનપરિહારઃ ચ અપિ ઉપપન્નઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {52।95} ઇદમ્ તાવત્ અયમ્ પ્રષ્ટવ્યઃ : અથ યસ્ય દ્રવ્યમ્ પદાર્થઃ કથમ્ તસ્ય એકવચનદ્વિવચનબહુવચનાનિ ભવન્તિ ઇતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {53।95} એવમ્ સઃ વક્ષ્યતિ : એકસ્મિન્ એકવચનમ્ દ્વયોઃ દ્વિવચનમ્ બહુષુ બહુવચનમ્ ઇતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {54।95} યદિ તસ્ય અપિ વાચનિકાનિ ન સ્વાભાવિકાનિ અહમ્ અપિ એવમ્ વક્ષ્યામિ : એકસ્મિન્ એકવચનમ્ દ્વયોઃ દ્વિવચનમ્ બહુષુ બહુવચનમ્ ઇતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {55।95} ન હિ આકૃતિપદાર્થિકસ્ય દ્રવ્યમ્ ન પદાર્થઃ દ્વવ્યપદાર્થિકસ્ય વા આકૃતિઃ ન પદાર્થઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {56।95} ઉભયોઃ ઉભયમ્ પદાર્થઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {57।95} કસ્ય ચિત્ તુ કિમ્ ચિત્ પ્રધાનભૂતમ્ કિમ્ ચિત્ ગુણભૂતમ્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {58।95} આકૃતિપદાર્થિકસ્ય આકૃતિઃ પ્રધાનભૂતા દ્રવ્યમ્ ગુણભૂતમ્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {59।95} દ્રવ્યપદાર્થિકસ્ય દ્રવ્યમ્ પ્રધાનભૂતમ્ આકૃતિઃ ગુણભૂતા .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {60।95} ગુણવચનવત્ વા .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {61।95} ગુણવચનવત્ વા લિઙ્ગવચનાનિ ભવિષ્યન્તિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {62।95} તત્ યથા ગુણવચનાનામ્ શબ્દાનામ્ આશ્રયતઃ લિઙ્ગવચનાનિ ભવન્તિ : શુક્લમ્ વસ્ત્રમ્ , શુક્લા શાટી શુક્લઃ કમ્બલઃ , શુક્લૌ કમ્બલૌ શુક્લાઃ કમ્બલાઃ ઇતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {63।95} યત્ અસૌ દ્રવ્યમ્ શ્રિતઃ ભવતિ ગુણઃ તસ્ય યત્ લિઙ્ગમ્ વચનમ્ ચ તત્ ગુણસ્ય અપિ ભવતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {64।95} એવમ્ ઇહ અપિ યત્ અસૌ દ્રવ્યમ્ શ્રિતા આકૃતિઃ તસ્ય યત્ લિઙ્ગમ્ વચનમ્ ચ તત્ આકૃતેઃ અપિ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {65।95} અધિકરણગતિઃ સાહચર્યાત્ .

(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {66।95} આકૃતૌ આરમ્ભણાદીનામ્ સમ્ભવઃ ન અસ્તિ ઇતિ કૃત્વા આકૃતિસહચરિતે દ્રવ્યે આરમ્ભણાદીનિ ભવિષ્યન્તિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {67।95} ન ચ એકમ્ અનેકાધિકરણસ્થમ્ યુગપત્ ઇતિ આદિત્યવત્ વિષયઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {68।95} ન ખલુ અપિ એકમ્ અનેકાધિકરણસ્થમ્ યુગપત્ ઉપલભ્યતે ઇતિ આદિત્યવત્ વિષયઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {69।95} તત્ યથા એકઃ આદિત્યઃ અનેકાધિકરણસ્થઃ યુગપત્ ઉપલભ્યતે .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {70।95} વિષમઃ ઉપન્યાસઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {71।95} ન એકઃ દ્રષ્ટા અનેકાધિકરણસ્થમ્ આદિત્યમ્ યુગપત્ ઉપલભતે .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {72।95} એવમ્ તર્હિ ઇતીન્દ્રવત્ વિષયઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {73।95} તદ્ યથા એકઃ ઇન્દ્રઃ અનેકસ્મિન્ ક્રતુશતે આહૂતઃ યુગપત્ સર્વત્ર ભવતિ એવમ્ આકૃતિઃ યુગપત્ સર્વત્ર ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {74।95} અવિનાશઃ અનાશ્રિતત્વાત્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {75।95} દ્રવ્યવિનાશે આકૃતેઃ અવિનાશઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {76।95} કુતઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {77।95} અનાશ્રિતત્વાત્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {78।95} અનાશ્રિતા આકૃતિઃ દ્રવ્યમ્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {79।95} કિમ્ ઉચ્યતે અનાશ્રિતત્વાત્ ઇતિ યત્ ઇદાનીમ્ એવ ઉક્તમ્ અધિકરણગતિઃ સાહચર્યાત્ ઇતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {80।95} એવમ્ તર્હિ અવિનાશઃ અનૈકાત્મ્યાત્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {81।95} દ્રવ્યવિનાશે આકૃતેઃ અવિનાશઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {82।95} કુતઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {83।95} અનૈકાત્મ્યાત્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {84।95} અનેકઃ આત્મા આકૃતેઃ દ્રવ્યસ્ય ચ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {85।95} તત્ યથા વૃક્ષસ્થઃ અવતાનઃ વૃક્ષે છિન્ને અપિ ન વિનશ્યતિ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {86।95} વૈરૂપ્યવિગ્રહૌ દ્રવ્યભેદાત્ . વૈરૂપ્યવિગ્રહૌ અપિ દ્રવ્યભેદાત્ ભવિષ્યતઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {87।95} વ્યર્થેષુ ચ સામાન્યાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {88।95} વિભિન્નાર્થેષુ ચ સામાન્યાત્ સિદ્ધમ્ સર્વમ્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {89।95} અશ્નોતેઃ અક્ષઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {90।95} પદ્યતેઃ પાદઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {91।95} મિમીતેઃ માષઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {92।95} તત્ર ક્રિયાસામાન્યાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {93।95} અપરઃ તુ આહ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {94।95} પુરાકલ્પે એતત્ આસીત્ ષોડશ માષાઃ કાર્ષાપણમ્ ષોડશફલાઃચ માષશમ્બટ્યઃ .
(પ્_1,2.64.10) ક_ઇ,245.6-247.16 રો_ઇઇ,153-159 {95।95} તત્ર સંખ્યાસામાન્યાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,2.65) ક_ઇ,247.18-20 રો_ઇઇ,160 {1।3} ઇહ કસ્માત્ ન ભવતિ : અજઃ ચ બર્કરઃ ચ , અશ્વઃ ચ કિશોરઃ ચ , ઉષ્ટ્રઃ ચ કરભઃ ચ ઇતિ .
(પ્_1,2.65) ક_ઇ,247.18-20 રો_ઇઇ,160 {2।3} તલ્લક્ષણઃ ચેત્ એવ વિશેષઃ ઇતિ ઉચ્યતે ન ચ અત્ર તલ્લક્ષણઃ એવ વિશેષઃ .
(પ્_1,2.65) ક_ઇ,247.18-20 રો_ઇઇ,160 {3।3} તલ્લક્ષણઃ એવ વિશેષઃ યત્ સમાનાયામ્ આકૃતૌ શબ્દભેદઃ .
(પ્_1,2.66.1) ક_ઇ,247.22-248.3 રો_ઇઇ,161 {1।7} ઇદમ્ સર્વેષુ સ્ત્રીગ્રહણેષુ વિચાર્યતે : સ્ત્રીગ્રહણે સ્ત્રીપ્રત્યયગ્રહણમ્ વા સ્યાત્ સ્ત્ર્યર્થગ્રહણમ્ વા સ્ત્રીશબ્દગ્રહણમ્ વા ઇતિ .
(પ્_1,2.66.1) ક_ઇ,247.22-248.3 રો_ઇઇ,161 {2।7} કિમ્ ચ અતઃ .
(પ્_1,2.66.1) ક_ઇ,247.22-248.3 રો_ઇઇ,161 {3।7} યદિ પ્રત્યયગ્રહણમ્ વા શબ્દગ્રહણમ્ વા ગાર્ગી ચ ગાર્ગ્યાયણૌ ચ ગર્ગાઃ : કેન યશબ્દઃ ન શ્રૂયેત .
(પ્_1,2.66.1) ક_ઇ,247.22-248.3 રો_ઇઇ,161 {4।7} અસ્ત્રિયામ્ ઇતિ હિ લુક્ ઉચ્યતે .
(પ્_1,2.66.1) ક_ઇ,247.22-248.3 રો_ઇઇ,161 {5।7} ઇહ ચ ગાર્ગી ચ ગાર્ગ્યાયણૌ ચ ગર્ગાન્ પશ્ય : તસ્માત્ શસઃ નઃ પુંસિ ઇતિ નત્વમ્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,2.66.1) ક_ઇ,247.22-248.3 રો_ઇઇ,161 {6।7} અથ અર્થગ્રહણમ્ ન દોષઃ ભવતિ .
(પ્_1,2.66.1) ક_ઇ,247.22-248.3 રો_ઇઇ,161 {7।7} યથા ન દોષઃ તથા અસ્તુ

(પ્_1,2.66.2) ક_ઇ,248.4-6 રો_ઇઇ,161 {1।4} ઇહ કસ્માત્ ન ભવતિ : અજા ચ બર્કરઃ ચ , વડવા ચ કિશોરઃ ચ , ઉષ્ટ્રી ચ કરભઃ ચ ઇતિ .
(પ્_1,2.66.2) ક_ઇ,248.4-6 રો_ઇઇ,161 {2।4} તલ્લક્ષણઃ ચેત્ એવ વિશેષઃ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,2.66.2) ક_ઇ,248.4-6 રો_ઇઇ,161 {3।4} ન ચ અત્ર તલ્લક્ષણઃ એવ વિશેષઃ .
(પ્_1,2.66.2) ક_ઇ,248.4-6 રો_ઇઇ,161 {4।4} તલ્લક્ષણઃ એવ વિશેષઃ યત્ સમાનાયામ્ આકૃતૌ શબ્દભેદઃ .
(પ્_1,2.67) ક_ઇ,248.8-10 રો_ઇઇ,162 {1।4} ઇહ કસ્માત્ ન ભવતિ : હંસઃ ચ વરટા ચ કચ્છપઃ ચ ડુલી ચ , ર્શ્યઃ ચ રોહિત્ ચ ઇતિ .
(પ્_1,2.67) ક_ઇ,248.8-10 રો_ઇઇ,162 {2।4} તલ્લક્ષણઃ ચેત્ એવ વિશેષઃ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,2.67) ક_ઇ,248.8-10 રો_ઇઇ,162 {3।4} ન ચ અત્ર તલ્લક્ષણઃ એવ વિશેષઃ .
(પ્_1,2.67) ક_ઇ,248.8-10 રો_ઇઇ,162 {4।4} તલ્લક્ષણઃ એવ વિશેષઃ યત્ સમાનાયામ્ આકૃતૌ શબ્દભેદઃ .
(પ્_1,2.68.1) ક_ઇ,248.12-18 રો_ઇઇ,162 {1।11} કિમર્થમ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ન પુમાન્ સ્ત્રિયા ઇતિ એવ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,2.68.1) ક_ઇ,248.12-18 રો_ઇઇ,162 {2।11} ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,2.68.1) ક_ઇ,248.12-18 રો_ઇઇ,162 {3।11} તલ્લક્ષણઃ ચેત્ એવ વિશેષઃ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,2.68.1) ક_ઇ,248.12-18 રો_ઇઇ,162 {4।11} ન ચ અત્ર તલ્લક્ષણઃ એવ વિશેષઃ .
(પ્_1,2.68.1) ક_ઇ,248.12-18 રો_ઇઇ,162 {5।11} તલ્લક્ષણઃ એવ વિશેષઃ યત્ સમાનાયામ્ આકૃતૌ શબ્દભેદઃ .
(પ્_1,2.68.1) ક_ઇ,248.12-18 રો_ઇઇ,162 {6।11} એવમ્ તર્હિ સિદ્ધે સતિ યત્ ઇમમ્ યોગમ્ શાસ્તિ તત્ જ્ઞાપયતિ આચાર્યઃ : યત્ર ઊર્ધ્વમ્ પ્રકૃતેઃ તલ્લક્ષણઃ એવ વિશેષઃ તત્ર એકશેષઃ ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,2.68.1) ક_ઇ,248.12-18 રો_ઇઇ,162 {7।11} કિમ્ એતસ્ય જ્ઞાપને પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,2.68.1) ક_ઇ,248.12-18 રો_ઇઇ,162 {8।11} હંસઃ ચ વરટા ચ , કચ્છપઃ ચ ડુલી ચ , ર્શ્યઃ ચ રોહિત્ ચ ઇતિ અત્ર એકશેષઃ ન ભવતિ .
(પ્_1,2.68.1) ક_ઇ,248.12-18 રો_ઇઇ,162 {9।11} પૂર્વયોઃ યોગયોઃ ભૂયાન્ પરિહારઃ .
(પ્_1,2.68.1) ક_ઇ,248.12-18 રો_ઇઇ,162 {10।11} યાવત્ બ્રૂયાત્ ગોત્રમ્ યૂના ઇતિ તાવત્ વૃદ્ધઃ યૂના ઇતિ .
(પ્_1,2.68.1) ક_ઇ,248.12-18 રો_ઇઇ,162 {11।11} પૂર્વસૂત્રે ગોત્રસ્ય વૃદ્ધમ્ ઇતિ સઞ્જ્ઞા ક્રિયતે .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {1।27} અસરૂપાણામ્ યુવસ્થવિરસ્ત્રીપુંસાનામ્ વિશેષસ્ય અવિવક્ષિતત્વાત્ સામાન્યસ્ય ચ વિવક્ષિતત્વાત્ સિદ્ધમ્ . અસરૂપાણામ્ યુવસ્થવિરસ્ત્રીપુંસાનામ્ વિશેષઃ ચ અવિવક્ષિતઃ સામાન્યમ્ ચ વિવક્ષિતમ્ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {2।27} વિશેષસ્ય અવિવક્ષિતત્વાત્ સામાન્યસ્ય ચ વિવક્ષિતત્વાત્ સરૂપાણામ્ એકશેષઃ એકવિભક્તૌ ઇતિ એવ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {3।27} પુમાન્ સ્ત્રિયા ઇહ કસ્માત્ ન ભવતિ : બ્રાહ્મણવત્સા ચ બ્રાહ્મણીવત્સઃ ચ ઇતિ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {4।27} બ્રાહ્મણવત્સાબ્રાહ્મણીવત્સયોઃ વિભક્તિપરસ્ય વિશેષવાચકત્વાત્ અનેકશેષઃ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {5।27} બ્રાહ્મણવત્સાબ્રાહ્મણીવત્સયોઃ લિઙ્ગસ્ય વિભક્તિપરસ્ય વિશેષવાચકત્વાત્ એકશેષઃ ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {6।27} યત્ર લિઙ્ગમ્ વિભક્તિપરમ્ એવ વિશેષવાચકમ્ તત્ર એકશેષઃ ભવતિ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {7।27} ન અત્ર લિઙ્ગમ્ વિભક્તિપરમ્ એવ વિશેષવાચકમ્ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {8।27} યદિ તર્હિ યત્ર લિઙ્ગમ્ વિભક્તિપરમ્ એવ વિશેષવાચકમ્ તત્ર એકશેષઃ ભવતિ ઇહ ન પ્રાપ્નોતિ : કારકઃ ચ કારિકા ચ કારકૌ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {9।27} ન હિ અત્ર લિઙ્ગમ્ વિભક્તિપરમ્ એવ વિશેષવાચકમ્ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {10।27} કથમ્ પુનઃ ઇદમ્ વિજ્ઞાયતે : શબ્દઃ યા સ્ત્રી તલ્લક્ષણઃ ચેત્ એવ વિશેષઃ ઇતિ આહોસ્વિત્ અર્થઃ યા સ્ત્રી તલ્લક્ષણઃ ચેત્ એવ વિશેષઃ ઇતિ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {11।27} કિમ્ ચ અતઃ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {12।27} યદિ વિજ્ઞાયતે શબ્દઃ યા સ્ત્રી તલ્લક્ષણઃ ચેત્ એવ વિશેષઃ ઇતિ સિદ્ધમ્ કારકઃ ચ કારિકા ચ કારકૌ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {13।27} ઇદમ્ તુ ન સિધ્યતિ : ગોમાન્ ચ ગોમતી ચ ગોમન્તૌ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {14।27} અથ વિજ્ઞાયતે અર્થઃ યા સ્ત્રી તલ્લક્ષણઃ ચેત્ એવ વિશેષઃ ઇતિ સિદ્ધમ્ ગોમાન્ ચ ગોમતી ચ ગોમન્તૌ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {15।27} ઇદમ્ તુ ન સિધ્યતિ : કારકઃ ચ કારિકા ચ કારકૌ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {16।27} ઉભયથા અપિ પટુઃ ચ પટ્વી ચ પટૂ* ઇતિ એતત્ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {17।27} એવમ્ તર્હિ ન એવમ્ વિજ્ઞાયતે શબ્દઃ યા સ્ત્રી તલ્લક્ષણઃ ચેત્ એવ વિશેષઃ ઇતિ ન અપિ અર્થઃ યા સ્ત્રી તલ્લક્ષણઃ ચેત્ એવ વિશેષઃ ઇતિ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {18।27} કથમ્ તર્હિ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {19।27} શબ્દાર્થૌ યા સ્ત્રી તત્સદ્ભાવેન ચ તલ્લક્ષણઃ વિશેષઃ આશ્રીયતે .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {20।27} એવમ્ ચ કૃત્વા ઇહ અપિ પ્રાપ્તિઃ : બ્રાહ્મણવત્સા ચ બ્રાહ્મણીવત્સઃ ચ ઇતિ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {21।27} એવમ્ તર્હિ ઇદમ્ ઇહ વ્યપદેશ્યમ્ સત્ આચાર્યઃ ન વ્યપદિશતિ .

(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {22।27} કિમ્ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {23।27} તત્ ઇતિ અનુવર્તતે .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {24।27} તત્ ઇતિ અનેન પ્રકૃતૌ સ્ત્રીપુંસૌ પ્રતિનિર્દિશ્યેતે .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {25।27} કૌ ચ પ્રકૃતૌ .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {26।27} પ્રધાને .
(પ્_1,2.68.2) ક_ઇ,248.19-249.20 રો_ઇઇ,163-165 {27।27} પ્રધાનમ્ યા શબ્દસ્ત્રી પ્રધાનમ્ યા અર્થસ્ત્રી ઇતિ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {1।17} અયમ્ યોગઃ શક્યઃ અવક્તુમ્ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {2।17} કથમ્ શુક્લઃ ચ કમ્બલઃ શુક્લમ્ ચ વસ્ત્રમ્ તત્ ઇદમ્ શુક્લમ્ , તે* ઇમે શુક્લે , શુક્લઃ ચ કમ્બલઃ શુક્લા ચ બૃહતિકા શુક્લમ્ ચ વસ્ત્રમ્ તત્ ઇદમ્ શુક્લમ્ , તાનિ ઇમનિ શુક્લાનિ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {3।17} પ્રધાને કાર્યસમ્પ્રત્યયાત્ શેષઃ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {4।17} પ્રધાને કાર્યસમ્પ્રત્યયાત્ શેષઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {5।17} કિમ્ ચ પ્રધાનમ્ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {6।17} નપુંસકમ્ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {7।17} કથમ્ પુનઃ જ્ઞાયતે નપુંસકમ્ પ્રધાનમ્ ઇતિ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {8।17} એવમ્ હિ દૃશ્યતે લોકે : અનિર્જ્ઞાતે અર્થે ગુણસન્દેહે ચ નપુંસકલિઙ્ગમ્ પ્રયુજ્યતે .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {9।17} કિમ્ જાતમ્ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {10।17} દ્વયમ્ ચ એવ હિ જાયતે સ્ત્રી વા પુમાન્ વા .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {11।17} તથા વિદૂરે અવ્યક્તમ્ આરૂપમ્ દૃષ્ટ્વા વક્તારઃ ભવન્તિ મહિષીરૂપમ્ ઇવ બ્રાહ્મણીરૂપમ્ ઇવ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {12।17} પ્રધાને કાર્યસમ્પ્રત્યયાત્ નપુંસકસ્ય શેષઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {13।17} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ : એકવત્ ચ અસ્ય અન્યતરસ્યામ્ ઇતિ વક્ષ્યામિ ઇતિ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {14।17} એતત્ અપિ ન અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {15।17} આકૃતિવાચિત્વાત્ એકવચનમ્ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {16।17} આકૃતિવાચિત્વાત્ એકવચનમ્ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,2.69) ક_ઇ,249.22-250.10 રો_ઇઇ,166-167 {17।17} યદા દ્રવ્યાભિધાનમ્ તદા દ્વિવચનબહુવચને ભવિષ્યતઃ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {1।27} કિમર્થમ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ન પુમાન્ સ્ત્રિયા ઇતિ એવ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {2।27} ભ્રાતૃપુત્રપિતૃશ્વશુરાણામ્ કારણાત્ દ્રવ્યે શબ્દનિવેશઃ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {3।27} ભ્રાતૃપુત્રપિતૃશ્વશુરાણામ્ કારણાત્ દ્રવ્યે શબ્દનિવેશઃ ભવતિ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {4।27} ભ્રાતૃપુત્રપિતૃશ્વશુરાણામ્ કારણાદ્ દ્રવ્યે શબ્દનિવેશઃ ઇતિ ચેત્ તુલ્યકારણત્વાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {5।27} યદિ તાવત્ બિભર્તિ ઇતિ ભ્રાતા સ્વસરિ અપિ એતત્ ભવતિ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {6।27} તથા યદિ પુનાતિ પ્રીણાતિ ઇતિ વા પુત્રઃ દુહિતરિ અપિ એતત્ ભવતિ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {7।27} તથા યદિ પાતિ પાલયતિ ઇતિ વા પિતા માતરિ અપિ એતત્ ભવતિ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {8।27} તથા યદિ આશુ આપ્તવ્યઃ શ્વશુરઃ શ્વશ્ર્વામ્ અપિ એતત્ ભવતિ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {9।27} દર્શનમ્ વૈ હેતુઃ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {10।27} ન હિ સ્વસરિ ભ્રાતૃશબ્દઃ દૃશ્યતે .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {11।27} દર્શનમ્ હેતુઃ ઇતિ ચેત્ તુલ્યમ્ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {12।27} દર્શનમ્ હેતુઃ ઇતિ ચેત્ તુલ્યમ્ એતત્ ભવતિ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {13।27} સ્વસરિ અપિ ભ્રાતૃશબ્દઃ દૃશ્યતામ્ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {14।27} તુલ્યમ્ હિ કારણમ્ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {15।27} ન વૈ એષઃ લોકે સમ્પ્રત્યયઃ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {16।27} ન હિ લોકે ભ્રાતા આનીયતામ્ ઇતિ ઉક્તે સ્વસા આનીયતે .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {17।27} તદ્વિષયમ્ ચ .

(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {18।27} તદ્વિષયમ્ ચ એતત્ દ્રષ્ટવ્યમ્ ભવતિ : સ્વસરિ ભ્રાતૃત્વમ્ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {19।27} કિંવિષયમ્ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {20।27} એકશેષવિષયમ્ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {21।27} યુક્તમ્ પુનઃ યત્ નિયતવિષયાઃ શબ્દાઃ સ્યુઃ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {22।27} બાઢમ્ યુક્તમ્ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {23।27} અન્યત્ર અપિ તદ્વિષયદર્શનાત્ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {24।27} અન્યત્ર અપિ તદ્વિષયાઃ શબ્દાઃ દૃશ્યન્તે .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {25।27} તત્ યથા : સમાને રક્તે વર્ણે ગૌઃ લોહિતઃ ઇતિ ભવતિ અશ્વઃ શોણઃ ઇતિ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {26।27} સમાને ચ કાલે વર્ણે ગૌઃ કૃષ્ણઃ ઇતિ ભવતિ અશ્વઃ હેમઃ ઇતિ .
(પ્_1,2.68, 70-71) ક_ઇ,250.13-251.7 રો_ઇઇ,168-169 {27।27} સમાને ચ શુક્લે વર્ણે ગૌઃ શ્વેતઃ ઇતિ ભવતિ અશ્વઃ કર્કઃ ઇતિ .
(પ્_1,2.72.1) ક_ઇ,251.9-14 રો_ઇઇ,169-170 {1।8} ત્યદાદિતઃ શેષે પુન્નપુંસકતઃ લિઙ્ગવચનાનિ .
(પ્_1,2.72.1) ક_ઇ,251.9-14 રો_ઇઇ,169-170 {2।8} ત્યદાદિતઃ શેષે પુન્નપુંસકતઃ લિઙ્ગવચનાનિ ભવન્તિ .
(પ્_1,2.72.1) ક_ઇ,251.9-14 રો_ઇઇ,169-170 {3।8} સા ચ દેવદત્તઃ ચ તૌ સા ચ કુણ્ડે ચ તાનિ .
(પ્_1,2.72.1) ક_ઇ,251.9-14 રો_ઇઇ,169-170 {4।8} અદ્વન્દ્વતત્પુરુષવિશેષણાનામ્ .
(પ્_1,2.72.1) ક_ઇ,251.9-14 રો_ઇઇ,169-170 {5।8} અદ્વન્દ્વતત્પુરુષવિશેષણાનામ્ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,2.72.1) ક_ઇ,251.9-14 રો_ઇઇ,169-170 {6।8} ઇહ મા ભૂત્ .
(પ્_1,2.72.1) ક_ઇ,251.9-14 રો_ઇઇ,169-170 {7।8} સઃ ચ કુક્કુટઃ સા ચ મયૂરી કુક્કુટમયૂર્યૌ તે .
(પ્_1,2.72.1) ક_ઇ,251.9-14 રો_ઇઇ,169-170 {8।8} અર્ધમ્ પિપ્પલ્યાઃ તત્ અર્ધપિપ્પલી ચ સા અર્ધપિપ્પલ્યૌ તે .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {1।31} અયમ્ અપિ યોગઃ શક્યઃ અવક્તુમ્ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {2।31} કથમ્ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {3।31} ત્યદાદીનામ્ સામાન્યાર્થત્વાત્ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {4।31} ત્યદાદીનામ્ સામાન્યમ્ અર્થઃ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {5।31} આતઃ ચ સામાન્યમ્ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {6।31} દેવદત્તે અપિ હિ સઃ ઇતિ એતત્ ભવતિ યજ્ઞદત્તે અપિ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {7।31} ત્યદાદીનામ્ સામાન્યાર્થત્વાત્ શેષઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {8।31} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ : પરસ્ય શેષમ્ વક્ષ્યામિ ઇતિ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {9।31} પરસ્ય ચ ઉભયવાચિત્વાત્ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {10।31} ઉભયવાચિ પરમ્ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {11।31} પૂર્વશેષદર્શનાત્ ચ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {12।31} પૂર્વસ્ય ખલુ અપિ શેષઃ દૃશ્યતે : સઃ ચ યઃ ચ તૌ આનય , યૌ આનય ઇતિ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {13।31} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ :દ્વન્દ્વઃ મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {14।31} એતત્ અપિ ન અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {15।31} સામાન્યવિશેષવાચિનોઃ ચ દ્વન્દ્વાભાવાત્ સિદ્ધમ્ . સામાન્યવિશેષવાચિનોઃ ચ દ્વન્દ્વઃ ન ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {16।31} યદિ સામાન્યવિશેષવાચિનોઃ દ્વન્દ્વઃ ન ભવતિ ઇતિ ઉચ્યતે શૂદ્રાભીરમ્ , ગોબલીવર્દમ્ , તૃણોલપમ્ ઇતિ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {17।31} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {18।31} ઇહ તાવત્ શૂદ્રાભીરમ્ ઇતિ : આભીરાઃ જાત્યન્તરાણિ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {19।31} ગોબલીવર્દમ્ ઇતિ : ગાવઃ ઉત્કાલિતપુંસ્કાઃ વાહાય ચ વિક્રયાય ચ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {20।31} સ્ત્રિયઃ એવ અવશિષ્યન્તે .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {21।31} તૃણોલપમ્ ઇતિ : અપામ્ ઉલપમ્ ઇતિ નામધેયમ્ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {22।31} તત્ તર્હિ વક્તવ્યમ્ .

(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {23।31} ન વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {24।31} સામાન્યેન ઉક્તત્વાત્ વિશેષસ્ય પ્રયોગઃ ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {25।31} સામાન્યેન ઉક્તત્વાત્ તસ્ય અર્થસ્ય વિશેષસ્ય પ્રયોગેણ ન ભવિતવ્યમ્ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {26।31} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {27।31} ઉક્તાર્થાનામ્ અપ્રયોગઃ ઇતિ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {28।31} ન તર્હિ ઇદાનીમ્ ઇદમ્ ભવતિ : તમ્ બ્રાહ્મણમ્ આનય ગાર્ગ્યમ્ ઇતિ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {29।31} ભવતિ યદા નિયોગતઃ તસ્ય એવ આનયનમ્ ભવતિ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {30।31} એવમ્ તર્હિ યેન એવ ખલુ અપિ હેતુના એતત્ વાક્યમ્ ભવતિ તમ્ બ્રાહ્મણમ્ આનય ગાર્ગ્યમ્ ઇતિ તેન એવ હેતુના વૃત્તિઃ અપિ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,2.72.2) ક_ઇ,251.15-252.11 રો_ઇઇ,170-171 {31।31} તસ્માત્ સામાન્યવિશેષવાચિનોઃ દ્વન્દ્વઃ ન ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {1।19} અયમ્ અપિ યોગઃ શક્યઃ અવક્તુમ્ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {2।19} કથમ્ ગાવઃ ઇમાઃ ચરન્તિ , અજાઃ ઇમાઃ ચરન્તિ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {3।19} ગાવઃ ઉત્કાલિતપુંસ્કાઃ વાહાય ચ વિક્રયાય ચ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {4।19} સ્ત્રિયઃ એવ અવશિષ્યન્તે .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {5।19} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ : ગ્રામ્યેષુ ઇતિ વક્ષ્યામિ ઇતિ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {6।19} ઇહ મા ભૂત્ : ન્યઙ્કવઃ ઇમે , શૂકરાઃ ઇમે ઇતિ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {7।19} કઃ પુનઃ અર્હતિ અગ્રામ્યાણામ્ પુંસઃ ઉત્કાલયિતુમ્ યે ગ્રહીતુમ્ અશક્યાઃ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {8।19} કુતઃ એવ વાહાય ચ વિક્રયાય ચ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {9।19} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ : પશુષુ ઇતિ વક્ષ્યામિ ઇતિ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {10।19} ઇહ મા ભૂત્ : બ્રાહ્મણાઃ ઇમે , વૃષલાઃ ઇમે .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {11।19} કઃ પુનઃ અર્હતિ અપશૂનામ્ પુંસઃ ઉત્કાલયિતુમ્ યે અશક્યાઃ વાહાય ચ વિક્રયાય ચ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {12।19} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ : સઙ્ઘેષુ ઇતિ વક્ષ્યામિ ઇતિ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {13।19} ઇહ મા ભૂત્ : એતૌ ગાવઃ ચરતઃ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {14।19} કઃ પુનઃ અર્હતિ નિર્જ્ઞાતે અર્થે અન્યથા પ્રયોક્તુમ્ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {15।19} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ : અતરુણેષુ ઇતિ વક્ષ્યામિ ઇતિ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {16।19} ઇહ મા ભૂત્ : ઉરણકાઃ ઇમે , બર્કરાઃ ઇમે ઇતિ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {17।19} કઃ પુનઃ અર્હતિ તરુણાનામ્ પુંસઃ ઉત્કાલયિતુમ્ યે અશક્યાઃ વાહાય ચ વિક્રયાય ચ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {18।19} અનેકશફેષુ ઇતિ વક્તવ્યમ્ ઇહ મા ભૂત્ : અશ્વાઃ ચરન્તિ .
(પ્_1,2.73) ક_ઇ,252.13-23 રો_ઇઇ,172 {19।19} ગર્દભાઃ ચરન્તિ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {1।55} કુતઃ અયમ્ વકારઃ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {2।55} યદિ તાવત્ સંહિતયા નિર્દેશઃ ક્રિયતે ભ્વાદયઃ ઇતિ ભવિતવ્યમ્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {3।55} અથ અસંહિતયા ભૂ-આદયઃ ઇતિ ભવિતવ્યમ્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {4।55} અતઃ ઉત્તરમ્ પઠતિ : ભૂવાદીનામ્ વકારઃ અયમ્ મઙ્ગલાર્થઃ પ્રયુજ્યતે .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {5।55} માઙ્ગલિકઃ આચાર્યઃ મહતઃ શાસ્ત્રૌઘસ્ય મઙ્ગલાર્થમ્ વકારમ્ આગમમ્ પ્રયુઙ્ક્તે .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {6।55} મઙ્ગલાદીનિ મઙ્ગલમધ્યાનિ મઙ્ગલાન્તાનિ હિ શાસ્ત્રાણિ પ્રથન્તે વીરપુરુષાણિ ચ ભવન્તિ આયુષ્મત્પુરુષાણિ ચ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {7।55} અધ્યેતારઃ ચ સિદ્ધાર્થાઃ યથા સ્યુઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {8।55} અથ આદિગ્રહણમ્ કિમર્થમ્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {9।55} યદિ તાવત્ પઠ્યન્તે ન અર્થઃ આદિગ્રહણેન .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {10।55} અન્યત્ર અપિ હિ અયમ્ પઠન્ આદિગ્રહણમ્ ન કરોતિ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {11।55} ક્વ અન્યત્ર .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {12।55} મૃડમૃદગુધકુષક્લિશવદવસઃ ક્ત્વા ઇતિ .

(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {13।55} અથ ન પઠ્યન્તે નતરામ્ અર્થઃ આદિગ્રહણેન .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {14।55} ન હિ અપઠિતાઃ શક્યાઃ આદિગ્રહણેન વિશેષયિતુમ્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {15।55} એવમ્ તર્હિ સિદ્ધે સતિ યત્ આદિગ્રહણમ્ કરોતિ તત્ જ્ઞાપયતિ આચાર્યઃ અસ્તિ ચ પાઠઃ બાહ્યઃ ચ સૂત્રાત્ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {16।55} કિમ્ એતસ્ય જ્ઞાપને પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {17।55} પાઠેન ધાતુસઞ્જ્ઞા ઇતિ એતત્ ઉપપન્નમ્ ભવતિ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {18।55} પાઠેન ધાતુસઞ્જ્ઞાયામ્ સમાનશબ્દપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {19।55} પાઠેન ધાતુસઞ્જ્ઞાયામ્ સમાનશબ્દાનામ્ પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {20।55} યા ઇતિ ધાતુઃ યા ઇતિ આબન્તઃ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {21।55} વા ઇતિ ધાતુઃ વા ઇતિ નિપાતઃ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {22।55} નુ ઇતિ ધાતુઃ નુ ઇતિ પ્રત્યયઃ ચ નિપાતઃ ચ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {23।55} દિવ્ ઇતિ ધાતુઃ દિવ્ ઇતિ પ્રાતિપદિકમ્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {24।55} કિમ્ ચ સ્યાત્ યદિ એતેષામ્ અપિ ધાતુસઞ્જ્ઞા સ્યાત્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {25।55} ધાતોઃ ઇતિ તવ્યાદીનામ્ ઉત્પત્તિઃ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {26।55} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {27।55} સાધને તવ્યાદયઃ વિધીયન્તે સાધનમ્ ચ ક્રિયાયાઃ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {28।55} ક્રિયાભાવાત્ સાધનાભાવઃ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {29।55} સાધનાભાવાત્ સત્યામ્ અપિ ધાતુસઞ્જ્ઞાયામ્ તવ્યાદયઃ ન ભવિષ્યન્તિ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {30।55} ઇહ તર્હિ : યાઃ પશ્ય : આતઃ ધાતોઃ ઇતિ લોપઃ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {31।55} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {32।55} અનાપઃ ઇતિ એવમ્ સઃ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {33।55} અસ્ય તર્હિ વાશબ્દસ્ય નિપાતસ્ય અધાતુઃ ઇતિ પ્રાતિપદિકસઞ્જ્ઞાયાઃ પ્રતિષેધઃ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {34।55} અપ્રાતિપદિકત્વાત્ સ્વાદ્યુત્પત્તિઃ ન સ્યાત્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {35।55} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {36।55} નિપાતસ્ય અનર્થકસ્ય પ્રાતિપદિકત્વમ્ ચોદિતમ્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {37।55} તત્ર અનર્થકગ્રહણમ્ ન કરિષ્યતે : નિપાતઃ પ્રાતિપદિકમ્ ઇતિ એવ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {38।55} ઇહ તર્હિ : ત્રસ્નૂ ઇતિ : અચિ શ્નુધાતુભ્રુવામ્ ય્વોઃ ઇયઙુવઙૌ ઇતિ ઉવઙાદેશઃ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {39।55} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {40।55} આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ ન પ્રત્યયસ્ય ઉવઙાદેશઃ ભવતિ ઇતિ યત્ અયમ્ તત્ર શ્નુગ્રહણમ્ કરોતિ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {41।55} અસ્ય તર્હિ દિવ્શબ્દસ્ય અધાતુઃ ઇતિ પ્રાતિપદિકસઞ્જ્ઞાયાઃ પ્રતિષેધઃ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {42।55} અપ્રાતિપદિકત્વાત્ સ્વાદ્યુત્પત્તિઃ ન સ્યાત્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {43।55} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {44।55} આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ ઉત્પદ્યન્તે દિવ્શબ્દાત્ સ્વાદયઃ ઇતિ યત્ અયમ્ દિવઃ સૌ ઔત્ત્વમ્ શાસ્તિ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {45।55} ન એતત્ અસ્તિ જ્ઞાપકમ્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {46।55} અસ્તિ હિ અન્યત્ એતસ્ય વચને પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {47।55} કિમ્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {48।55} દિવ્શબ્દઃ યત્ પ્રાતિપદિકમ્ તદર્થમ્ એતત્ સ્યાત્ : અક્ષદ્યૂઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {49।55} ન વૈ અત્ર ઇષ્યતે .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {50।55} અનિષ્ટમ્ ચ પ્રાપ્નોતિ ઇષ્ટમ્ ચ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {51।55} એવમ્ તર્હિ અનનુબન્ધકગ્રહણે ન સાનુબન્ધકસ્ય ઇતિ એવમ્ એતસ્ય ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {52।55} એવમ્ અપિ અનનુબન્ધકઃ દિવ્શબ્દઃ ન અસ્તિ ઇતિ કૃત્વા સાનુબન્ધકસ્ય ગ્રહણમ્ વિજ્ઞાસ્યતે .

(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {53।55} પરિમાણગ્રહણમ્ ચ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {54।55} પરિમાણગ્રહણમ્ ચ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,3.1.1) ક_ઇ,253.2-254.12 રો_ઇઇ,173-178 {55।55} ઇયાન્ અવધિઃ ધાતુસઞ્જ્ઞઃ ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ કુતઃ હિ એતત્ ભૂશબ્દઃ ધાતુસઞ્જ્ઞઃ ભવિષ્યતિ ન પુનઃ ભ્વેધ્શબ્દઃ ઇતિ
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {1।84} યદિ પુનઃ ક્રિયાવચનઃ ધાતુઃ ઇતિ એતત્ લક્ષણમ્ ક્રિયેત .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {2।84} કા પુનઃ ક્રિયા .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {3।84} ઈહા .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {4।84} કા પુનઃ ઈહા .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {5।84} ચેષ્ટા .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {6।84} કા પુનઃ ચેષ્ટા .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {7।84} વ્યાપારઃ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {8।84} સર્વથા ભવાન્ શબ્દેન એવ શબ્દાન્ આચષ્ટે .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {9।84} ન કિમ્ ચિદ્ અર્થજાતમ્ નિદર્શયતિ : એવઞ્જાતીયિકા ક્રિયા ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {10।84} ક્રિયા નામ ઇયમ્ અત્યન્તાપરિદૃષ્ટા .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {11।84} અશક્યા ક્રિયા પિણ્ડીભૂતા નિદર્શયિતુમ્ યથા ગર્ભઃ નિર્લુઠિતઃ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {12।84} સા અસૌ અનુમાનગમ્યા .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {13।84} કઃ અસૌ અનુમાનઃ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {14।84} ઇહ સર્વેષુ સાધનેષુ સન્નિહિતેષુ કદા ચિત્ પચતિ ઇતિ એતત્ ભવતિ કદાચિત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {15।84} યસ્મિન્ સાધને સન્નિહિતે પચતિ ઇતિ એતત્ ભવતિ સા નૂનમ્ ક્રિયા .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {16।84} અથ વા યયા દેવદત્તઃ ઇહ ભૂત્વા પાટલિપુત્રે ભવતિ સા નૂનમ્ ક્રિયા .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {17।84} કથમ્ પુનઃ જ્ઞાયતે ક્રિયાવચનાઃ પચાદયઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {18।84} યત્ એષામ્ કરોતિના સામાનાધિકરણ્યમ્ : કિમ્ કરોતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {19।84} પચતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {20।84} કિમ્ કરિષ્યતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {21।84} પક્ષ્યતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {22।84} કિમ્ અકાર્ષીત્ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {23।84} અપાક્ષીત્ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {24।84} તત્ર ક્રિયાવચને ઉપસર્ગપ્રત્યયપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {25।84} ક્રિયાવચને ધાતૌ ઉપસર્ગપ્રત્યયયોઃ પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {26।84} પચતિ પ્રપચતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {27।84} કિમ્ પુનઃ કારણમ્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {28।84} સઙ્ઘાતેન અર્થગતેઃ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {29।84} સઙ્ઘાતેન હિ અર્થઃ ગમ્યતે સપ્રકૃતિકેન સપ્રત્યયકેન સોપસર્ગેણ ચ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {30।84} અસ્તિભવતિવિદ્યતીનામ્ ધાતુત્વમ્ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {31।84} અસ્તિભવતિવિદ્યતીનામ્ ધાતુસઞ્જ્ઞા વક્તવ્યા .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {32।84} યથા હિ ભવતા કરોતિના પચાદીનામ્ સામાનાધિકરણ્યમ્ નિદર્શિતમ્ ન તથા અસ્ત્યાદીનામ્ નિદર્શ્યતે .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {33।84} ન હિ ભવતિ કિમ્ કરોતિ અસ્તિ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {34।84} પ્રત્યયાર્થસ્ય અવ્યતિરેકાત્ પ્રકૃત્યન્તરેષુ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {35।84} પ્રત્યયાર્થસ્ય અવ્યતિરેકાત્ પ્રકૃત્યન્તરેષુ મન્યામહે ધાતુઃ એવ ક્રિયામ્ આહ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {36।84} પચતિ પઠતિ : પ્રકૃત્યર્થઃ અન્યઃ ચ અન્યઃ ચ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {37।84} પ્રત્યયાર્થઃ સઃ એવ .

(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {38।84} ધાતોઃ ચ અર્થાભેદાત્ પ્રત્યયાન્તરેષુ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {39।84} ધાતોઃ ચ અર્થાભેદાત્ પ્રત્યયાન્તરેષુ મન્યામહે ધાતુઃ એવ ક્રિયામ્ આહ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {40।84} પક્તા પચનમ્ પાકઃ ઇતિ : પ્રત્યયાર્થઃ અન્યઃ ચ અન્યઃ ચ ભવતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {41।84} પ્રકૃત્યર્થઃ સઃ એવ. કથમ્ પુનઃ જ્ઞાયતે અયમ્ પ્રકૃત્યર્થઃ અયમ્ પ્રત્યયાર્થઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {42।84} સિદ્ધમ્ તુ અન્વયવ્યતિરેકાભ્યામ્ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {43।84} અન્વયાત્ વ્યતિરેકાત્ ચ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {44।84} કઃ અસૌ અન્વયઃ વ્યતિરેકઃ વા .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {45।84} ઇહ પચતિ ઇતિ ઉક્તે કઃ ચિત્ શબ્દઃ શ્રૂયતે : પચ્શબ્દઃ ચકારાન્તઃ અતિશબ્દઃ ચ પ્રત્યયઃ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {46।84} અર્થઃ અપિ કઃ ચિત્ ગમ્યતે : વિક્લિત્તિઃ કર્તૃત્વમ્ એકત્વમ્ ચ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {47।84} પઠતિ ઇતિ ઉક્તે કઃ ચિત્ શબ્દઃ હીયતે કઃ ચિત્ ઉપજાયતે કઃ ચિત્ અન્વયી : પચ્શબ્દઃ હીયતે પઠ્શબ્દઃ ઉપજાયતે અતિશબ્દઃ અન્વયી .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {48।84} અર્થઃ અપિ કઃ ચિત્ હીયતે કઃ ચિત્ ઉપજાયતે કઃ ચિત્ અન્વયી : વિક્લિત્તિઃ હીયતે પઠિક્રિયા ઉપજાયતે કર્તૃત્વમ્ ચ એકત્વમ્ ચ અન્વયી .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {49।84} તે મન્યામહે : યઃ શબ્દઃ હીયતે તસ્ય અસૌ અર્થઃ યઃ અર્થઃ હીયતે .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {50।84} યઃ શબ્દઃ ઉપજાયતે તસ્ય અસૌ અર્થઃ યઃ અર્થઃ ઉપજાયતે .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {51।84} યઃ શબ્દઃ અન્વયી તસ્ય અસૌ અર્થઃ યઃ અર્થઃ અન્વયી .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {52।84} વિષમઃ ઉપન્યાસઃ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {53।84} બહવઃ હિ શબ્દાઃ એકાર્થાઃ ભવન્તિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {54।84} તત્ યથા : ઇન્દ્રઃ શક્રઃ પુરુહૂતઃ પુરન્દરઃ , કન્દુઃ કોષ્ઠઃ કુશૂલઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {55।84} એકઃ ચ શબ્દઃ બહ્વર્થઃ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {56।84} તત્ યથા : અક્ષાઃ પાદાઃ માષાઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {57।84} અતઃ કિમ્ ન સાધીયઃ અર્થવત્તા સિદ્ધા ભવતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {58।84} ન અપિ બ્રૂમઃ અર્થવત્તા ન સિધ્યતિ ઇતિ .વર્ણિતા અર્થવત્તા અન્વયવ્યતિરેકાભ્યામ્ એવ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {59।84} તત્ર કુતઃ એતત્ : અયમ્ પ્રકૃત્યર્થઃ અયમ્ પ્રત્યયાર્થઃ ઇતિ ન પુનઃ પ્રકૃતિઃ એવ ઉભૌ અર્થૌ બ્રૂયાત્ પ્રત્યયઃ એવ વા .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {60।84} સામાન્યશબ્દાઃ એતે એવમ્ સ્યુઃ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {61।84} સામાન્યશબ્દાઃ ચ ન અન્તરેણ પ્રકરણમ્ વિશેષમ્ વા વિશેષેષુ અવતિષ્ઠન્તે .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {62।84} યતઃ તુ ખલુ નિયોગતઃ પચતિ ઇતિ ઉક્તે સ્વભાવતઃ કસ્મિન્ ચિત્ વિશેષે પચતિશબ્દઃ વર્તતે અતઃ મન્યામહે ન ઇમે સામાન્યશબ્દાઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {63।84} ન ચેત્ સામાન્યશબ્દાઃ પ્રકૃતિઃ પ્રકૃત્યર્થે વર્તતે પ્રત્યયઃ પ્રત્યયાર્થે .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {64।84} ક્રિયાવિશેષકઃ ઉપસર્ગઃ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {65।84} પચતિ ઇતિ ક્રિયા ગમ્યતે .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {66।84} તામ્ પ્રઃ વિશિનષ્ટિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {67।84} યદિ અપિ તાવત્ અત્ર એતત્ શક્યતે વક્તુમ્ યત્ર ધાતુઃ ઉપસર્ગમ્ વ્યભિચરતિ યત્ર ન ખલુ તમ્ વ્યભિચરતિ તત્ર કથમ્ : અધ્યેતિ , અધીતે ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {68।84} યદિ અપિ અત્ર ધાતુઃ ઉપસર્ગમ્ ન વ્યભિચરતિ ઉપસર્ગઃ તુ ધાતુમ્ વ્યભિચરતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {69।84} તે મન્યામહે : યઃ એવ અસ્ય અધેઃ અન્યત્ર અર્થઃ સ ઇહ અપિ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {70।84} કઃ પુનઃ અન્યત્ર અધેઃ અર્થઃ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {71।84} અધિઃ ઉપરિભાવે વર્તતે .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {72।84} ઇહ તર્હિ વ્યક્તમ્ અર્થાન્તરમ્ ગમ્યતે : તિષ્ઠતિ પ્રતિષ્ઠતે ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {73।84} તિષ્ઠતિ ઇતિ વ્રજિક્રિયાયાઃ નિવૃત્તિઃ પ્રતિષ્ઠતે ઇતિ વ્રજિક્રિયા ગમ્યતે .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {74।84} તે મન્યામહે ઉપસર્ગકૃતમ્ એતત્ યેન અત્ર વ્રજિક્રિયા ગમ્યતે .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {75।84} પ્રઃ અયમ્ દૃષ્ટાપચારઃ આદિકર્મણિ વર્તતે .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {76।84} ન ચ ઇદમ્ ન અસ્તિ બહ્વર્થાઃ અપિ ધાતવઃ ભવન્તિ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {77।84} તત્ યથા : વપિઃ પ્રકિરણે ડૃષ્ટઃ છેદને અપિ વર્તતે : કેશશ્મશ્રુ વપતિ ઇતિ .

(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {78।84} ઈડિઃ સ્તુતિચોદનાયાચ્ઞાસુ દૃષ્ટઃ પ્રેરણે અપિ વર્તતે : અગ્નિઃ વૈ ઇતઃ વૃષ્ટિમ્ ઈટ્ટે મરુતઃ અમુતઃ ચ્યાવયન્તિ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {79।84} કરોતિઃ અભૂતપ્રાદુર્ભાવે દૃષ્ટઃ નિર્મલીકરણે અપિ વર્તતે : પૃષ્ઠમ્ કુરુ પાચૌ , કુરુ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {80।84} ઉન્મૃદાન ઇતિ ગમ્યતે .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {81।84} નિક્ષેપણે ચ અપિ વર્તતે : કટે કુરુ , ઘટે કુરુ , અશ્માનમ્ ઇતઃ કુરુ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {82।84} સ્થાપય ઇતિ ગમ્યતે .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {83।84} એવમ્ ઇહ અપિ તિષ્ઠતિઃ એવ વ્રજિક્રિયામ્ આહ તિષ્ઠતિઃ એવ વ્રજિક્રિયાયાઃ નિવૃત્તિમ્ .
(પ્_1,3.1.2) ક_ઇ,254.13-256.17 રો_ઇઇ,179-185 {84।84} અયમ્ તર્હિ દોષઃ : અસ્તિભવતિવિદ્યતીનામ્ ધાતુત્વમ્ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {1।70} યદિ પુનઃ ભાવવચનઃ ધાતુઃ ઇતિ એવમ્ લક્ષણમ્ ક્રિયેત .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {2।70} કથમ્ પુનઃ જ્ઞાયતે ભાવવચનાઃ પચાદયઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {3।70} યત્ એષામ્ ભવતિના સામાનાધિકરણ્યમ્ : ભવતિ પચતિ , ભવતિ પક્ષ્યતિ , ભવતિ અપાક્ષીત્ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {4।70} કઃ પુનઃ ભાવઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {5।70} ભવતેઃ સ્વપદાર્થઃ ભવનમ્ ભાવઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {6।70} યદિ ભવતેઃ સ્વપદાર્થઃ ભવનમ્ ભાવઃ વિપ્રતિષિદ્ધાનામ્ ધાતુસઞ્જ્ઞા ન પ્રાપ્નોતિ : ભેદઃ , છેદઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {7।70} અન્યઃ હિ ભાવઃ અન્યઃ હિ અભાવઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {8।70} આતઃ ચ અન્યઃ ભાવઃ અન્યઃ અભાવઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {9।70} યઃ હિ યસ્ય ભાવમ્ ઇચ્છતિ સઃ ન તસ્ય અભાવમ્ યસ્ય ચ અભાવમ્ ન તસ્ય ભાવમ્ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {10।70} પચાદીનામ્ ચ ધાતુસઞ્જ્ઞા ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {11।70} યથા હિ ભવતા ક્રિયાવચને ધાતૌ કરોતિના પચાદીનામ્ સામાનાધિકરણ્યમ્ નિદર્શિતમ્ ન તથા ભાવવચને ધાતૌ નિદર્શ્યતે .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {12।70} કરોતિઃ પચાચીનામ્ સર્વાન્ કાલાન્ સર્વાન્ પુરુષાન્ સર્વાણિ ચ વચનાનિ અનુવર્તતે .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {13।70} ભવતિઃ પુનઃ વર્તમાનકાલમ્ ચ એવ એકત્વમ્ ચ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {14।70} કા તર્હિ ઇયમ્ વાચોયુક્તિઃ : ભવતિ પચતિ , ભવતિ પક્ષ્યતિ , ભવતિ અપાક્ષીત્ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {15।70} એષા એષા વાચોયુક્તિઃ : પચાદયઃ ક્રિયાઃ ભવતિક્રિયાયાઃ કર્ત્ર્યઃ ભવન્તિ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {16।70} યદિ અપિ તાવત્ અત્ર એતત્ શક્યતે વક્તુમ્ યત્ર અન્યા ચ અન્યા ચ ક્રિયા યત્ર ખલુ સા એવ ક્રિયા તત્ર કથમ્ : ભવેત્ અપિ ભવેત્ , સ્યાત્ અપિ સ્યાત્ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {17।70} અત્ર અપિ અન્યત્વમ્ અસ્તિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {18।70} કુતઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {19।70} કાલભેદાત્ સાધનભેદાત્ ચ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {20।70} એકસ્ય અત્ર ભવતેઃ ભવતિઃ સાધનમ્ સર્વકાલઃ ચ પ્રત્યયઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {21।70} અપરસ્ય બાહ્યમ્ સાધનમ્ વર્તમાનકાલઃ ચ પ્રત્યયઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {22।70} યાવતા અત્ર અપિ અન્યત્વમ્ અસ્તિ પચાદયઃ ચ ક્રિયાઃ ભવતિક્રિયાયાઃ કર્ત્ર્યઃ ભવન્તિ ઇતિ અસ્તુ અયમ્ કર્તૃસાધનઃ : ભવતિ ઇતિ ભાવઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {23।70} કિમ્ કૃતમ્ ભવતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {24।70} વિપ્રતિષિદ્ધાનામ્ ધાતુસઞ્જ્ઞા સિદ્ધા ભવતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {25।70} ભવેત્ વિપ્રતિષિદ્ધાનામ્ ધાતુસઞ્જ્ઞા સિદ્ધા સ્યાત્ પ્રાતિપદિકાનામ્ અપિ પ્રાપ્નોતિ : વૃક્ષઃ , પ્લક્ષઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {26।70} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {27।70} એતાનિ અપિ હિ ભવન્તિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {28।70} એવમ્ તર્હિ કર્મસાધનઃ ભવિષ્યતિ : ભાવ્યતે યઃ સઃ ભાવઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {29।70} ક્રિયા ચ એવ હિ ભાવ્યતે સ્વભાવસિદ્ધમ્ તુ દ્રવ્યમ્ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {30।70} એવમ્ અપિ ભવેત્ કેષામ્ ચિત્ ન સ્યાત્ યાનિ ન ભાવ્યન્તે .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {31।70} યે તુ એતે સમ્બન્ધિશબ્દાઃ તેષામ્ પ્રાપ્નોતિ : માતા પિતા ભ્રાતા ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {32।70} સર્વથા વયમ્ પ્રાતિપદિકપર્યુદાસાત્ ન મુચ્યામહે .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {33।70} પઠિષ્યતિ હિ આચાર્યઃ : ભૂવાદિપાઠઃ પ્રાતિપદિકાણપયત્યાદિનિવૃત્ત્યર્થઃ ઇતિ .

(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {34।70} યાવતા પઠિષ્યતિ પચાદયઃ ચ ક્રિયાઃ ભવતિક્રિયાયાઃ કર્ત્ર્યઃ ભવન્તિ ઇતિ અસ્તુ અયમ્ કર્તૃસાધનઃ : ભવતિ ઇતિ ભાવઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {35।70} કિમ્ વક્તવ્યમ્ એતત્ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {36।70} ન હિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {37।70} કથમ્ અનુચ્યમાનમ્ ગંસ્યતે .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {38।70} એતેન એવ અભિહિતમ્ સૂત્રેણ ભૂવાદયઃ ધાતવઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {39।70} કથમ્ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {40।70} ન ઇદમ્ આદિગ્રહણમ્ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {41।70} વદેઃ અયમ્ ઔણાદિકઃ ઇઞ્ કર્તૃસાધનઃ : ભુવમ્ વદન્તિ ઇતિ ભૂવાદયઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {42।70} ભાવવચને તદર્થપ્રત્યયપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {43।70} ભાવવચને ધાતૌ તદર્થસ્ય પ્રત્યયસ્ય પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ : શિશ્યે ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {44।70} કિમ્ ચ સ્યાત્ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {45।70} અશિતિ ઇતિ આત્ત્વમ્ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {46।70} તત્ હિ ધાતોઃ વિહિતમ્ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {47।70} ઇતરેતરાશ્રયમ્ ચ પ્રત્યયે ભાવવચનત્વમ્ તસ્માત્ ચ પ્રત્યયઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {48।70} ઇતરેતરાશ્રયમ્ ચ ભવતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {49।70} કા ઇતરેતરાશ્રયતા .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {50।70} પ્રત્યયે ભાવવચનત્વમ્ તસ્માત્ ચ પ્રત્યયઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {51।70} ઉત્પન્ને હિ પ્રત્યયે ભાવવચનત્વમ્ ગમ્યતે સઃ ચ તાવત્ ભાવવચનાત્ ઉત્પન્નઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {52।70} તત્ એતત્ ઇતરેતરાશ્રયમ્ ભવતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {53।70} ઇતરેતરાશ્રયાણિ ચ ન પ્રકલ્પન્તે .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {54।70} સિદ્ધમ્ તુ નિત્યશબ્દત્વાત્ અનાશ્રિત્ય ભાવવચનત્વમ્ પ્રત્યયઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {55।70} સિદ્ધમ્ એતત્ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {56।70} કથમ્ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {57।70} નિત્યાઃ શબ્દાઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {58।70} નિત્યેષુ ચ શબ્દેષુ અનાશ્રિત્ય ભાવવચનત્વમ્ પ્રત્યયઃ ઉત્પદ્યતે .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {59।70} પ્રથમભાવગ્રહણમ્ ચ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {60।70} પ્રથમભાવગ્રહણમ્ ચ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {61।70} પ્રથમમ્ યઃ ભાવમ્ આહ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {62।70} કુતઃ પુનઃ પ્રાથમ્યમ્ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {63।70} કિમ્ શબ્દતઃ આહોસ્વિત્ અર્થતઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {64।70} કિમ્ ચ અતઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {65।70} યદિ શબ્દતઃ સનાદીનામ્ ધાતુસઞ્જ્ઞા ન પ્રાપ્નોતિ : પુત્રીયતિ વસ્ત્રીયતિ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {66।70} અથ અર્થતઃ સિદ્ધા સનાદીનામ્ ધાતુસઞ્જ્ઞા સઃ એવ તુ દોષઃ ભવતિ : ભાવવચને તદર્થપ્રત્યયપ્રતિષેધઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {67।70} એવમ્ તર્હિ ન એવ અર્થતઃ ન એવ શબ્દતઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {68।70} કિમ્ તર્હિ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {69।70} અભિધાનતઃ .
(પ્_1,3.1.3) ક_ઇ,256.18-258.6 રો_ઇઇ,185-192 {70।70} સુમધ્યમે અભિધાને યઃ પ્રથમમ્ ભાવમ્ આહ.
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {1।26} ઇહ યે એવ ભાવવચને ધાતૌ દોષાઃ તે એવ ક્રિયાવચને અપિ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {2।26} તત્ર તે એવ પરિહારાઃ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {3।26} તત્ર ઇદમ્ અપરિહૃતમ્ : અસ્તિભવતિવિદ્યતીનામ્ ધાતુત્વમ્ ઇતિ .

(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {4।26} તસ્ય પરિહારઃ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {5।26} કામ્ પુનઃ ક્રિયામ્ ભવાન્ મત્વા આહ અસ્તિભવતિવિદ્યતીનામ્ ધાતુસઞ્જ્ઞા ન પ્રાપ્નોતિ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {6।26} કિમ્ યત્ તત્ દેવદત્તઃ કંસપાત્ર્યામ્ પાણિના ઓદનમ્ ભુઙ્ક્તે ઇતિ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {7।26} ન બ્રૂમઃ કારકાણિ ક્રિયા ઇતિ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {8।26} કિમ્ તર્હિ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {9।26} કારકાણામ્ પ્રવૃત્તિવિશેષઃ ક્રિયા .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {10।26} અન્યથા ચ કારકાણિ શુષ્કૌદને પ્રવર્તન્તે અન્યથા ચ માંસૌદને .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {11।26} યદિ એવમ્ સિદ્ધા અસ્તિભવતિવિદ્યતીનામ્ ધાતુસઞ્જ્ઞા .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {12।26} અન્યથા હિ કારકાણિ અસ્તૌ પ્રવર્તન્તે અન્યથા હિ મ્રિયતૌ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {13।26} ષટ્ ભાવવિકારાઃ ઇતિ હ સ્મ આહ ભગવાન્ વાર્ષ્યાયણિઃ : જાયતે અસ્તિ વિપરિણમતે વર્ધતે અપક્ષીયતે વિનશ્યતિ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {14।26} સર્વથા સ્થિતઃ ઇતિ અત્ર ધાતુસઞ્જ્ઞા ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {15।26} બાહ્યઃ હિ એભ્યઃ તિષ્ઠતિઃ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {16।26} એવમ્ તર્હિ ક્રિયાયાઃ ક્રિયા નિવર્તિકા ભવતિ દ્રવ્યમ્ દ્રવ્યસ્ય નિવર્તકમ્ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {17।26} એવમ્ હિ કઃ ચિત્ કમ્ ચિત્ પૃચ્છતિ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {18।26} કિમવસ્થઃ દેવદત્તસ્ય વ્યાધિઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {19।26} સઃ આહ : વર્ધતે ઇતિ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {20।26} અપરઃ આહ : અપક્ષીયતે ઇતિ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {21।26} અપરઃ આહ : સ્થિતઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {22।26} સ્થિતઃ ઇતિ ઉક્તે વર્ધતેઃ ચ અપક્ષીયતેઃ ચ નિવૃત્તિઃ ભવતિ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {23।26} અથ વા ન અન્તરેણ ક્રિયામ્ ભૂતભવિષ્યદ્વર્તમાનાઃ કાલાઃ વ્યજ્યન્તે .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {24।26} અસ્ત્યાદિભિઃ ચ અપિ ભૂતભવિષ્યદ્વર્તમાનાઃ કાલાઃ વ્યજ્યન્તે .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {25।26} અથ વા ન અન્યત્ પ્ર્ષ્ટેન અન્યત્ આખ્યેયમ્ .
(પ્_1,3.1.4) ક_ઇ,258.7-21 રો_ઇઇ,193-196 {26।26} તેન ન ભવિષ્યતિ કિમ્ કરોતિ અસ્તિ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {1।34} અથ યદિ એવ ક્રિયાવચનઃ ધાતુઃ ઇતિ એષઃ પક્ષઃ અથ અપિ ભાવવચનઃ ધાતુઃ કિમ્ ગતમ્ એતત્ ઇયતા સૂત્રેણ આહોસ્વિત્ અન્યતરસ્મિન્ પક્ષે ભૂયઃ સૂત્રમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {2।34} ગતમ્ ઇતિ આહ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {3।34} કથમ્ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {4।34} અયમ્ આદિશબ્દઃ અસ્તિ એવ વ્યવસ્થાયામ્ વર્તતે .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {5।34} તત્ યથા : દેવદત્તાદીન્ સમુપવિષ્ટાન્ આહ : દેવદત્તાદયઃ આનીયન્તામ્ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {6।34} તે ઉત્થાપ્ય આનીયન્તે .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {7।34} અસ્તિ પ્રકારે વર્તતે .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {8।34} તત્ યથા : દેવદત્તાદયઃ આઢ્યાઃ અભિરૂપાઃ દર્શનીયાઃ પક્ષવન્તઃ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {9।34} દેવદત્તપ્રકારાઃ ઇતિ ગમ્યતે .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {10।34} પ્રત્યેકમ્ ચ આદિશબ્દઃ પરિસમાપ્યતે .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {11।34} ભ્વાદયઃ ઇતિ ચ વાદયઃ ઇતિ ચ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {12।34} તત્ યદા તાવત્ ક્રિયાવચનઃ ધાતુઃ ઇતિ એષઃ પક્ષઃ તદા ભૂ ઇતિ અત્ર યઃ આદિશબ્દઃ સઃ વ્યવસ્થાયામ્ વર્તતે વા ઇતિ અત્ર યઃ આદિશબ્દઃ સઃ પ્રકારે .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {13।34} ભૂ ઇતિ એવમાદયઃ વા ઇતિ એવમ્પ્રકારાઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {14।34} યદા તુ ભાવવચનઃ ધાતુઃ ઇતિ એષઃ પક્ષઃ તદા વા ઇતિ અત્ર યઃ આદિશબ્દઃ સઃ વ્યવસ્થાયામ્ ભૂ ઇતિ અત્ર યઃ આદિશબ્દઃ સઃ પ્રકારે .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {15।34} વા ઇતિ એવમાદયઃ ભૂ ઇતિ એવમ્પ્રકારાઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {16।34} યદિ તર્હિ લક્ષણમ્ ક્રિયતે ન ઇદાનીમ્ પાઠઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {17।34} કર્તવ્યઃ ચ .

(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {18।34} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {19।34} ભૂવાદિપાઠઃ પ્રાતિપદિકાણપયત્યાદિનિવૃત્ત્યર્થઃ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {20।34} ભૂવાદિપાઠઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {21।34} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {22।34} પ્રાતિપદિકાણપયત્યાદિનિવૃત્ત્યર્થઃ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {23।34} પ્રાતિપદિકનિવૃત્ત્યર્થઃ આણપયત્યાદિનિવૃત્ત્યર્થઃ ચ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {24।34} કે પુનઃ આણપયત્યાદયઃ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {25।34} આણપયતિ વટ્ટતિ વડ્ઢતિ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {26।34} સ્વરાનુબન્ધજ્ઞાપનાય ચ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {27।34} સ્વરાનુબન્ધજ્ઞાપનાય ચ પાઠઃ કર્તવ્યઃ : સ્વરાન્ અનુબન્ધાન્ ચ જ્ઞાસ્યામિ ઇતિ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {28।34} ન હિ અન્તરેણ પાથમ્ સ્વરાઃ અનુબન્ધાઃ વા શક્યાઃ વિજ્ઞાતુમ્ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {29।34} યે તુ એતે ન્યાય્યવિકરણાઃ ઉદાત્તાઃ અનનુબન્ધકાઃ પઠ્યન્તે એતેષામ્ પાઠઃ શક્યઃ અકર્તુમ્ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {30।34} એતેષામ્ અપિ અવશ્યમ્ આણપયત્યાદિનિવૃત્ત્યર્થઃ પાઠઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {31।34} ન કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {32।34} શિષ્ટપ્રયોગાત્ આણપયત્યાદીનામ્ નિવૃત્તિઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {33।34} સઃ ચ અવશ્યમ્ શિષ્ટપ્રયોગઃ ઉપાસ્યઃ યે અપિ પઠ્યન્તે તેષામ્ અપિ વિપર્યાસનિવૃત્ત્યર્થઃ .
(પ્_1,3.1.5) ક_ઇ,258.22-259.14 રો_ઇઇ,196-198 {34।34} લોકે હિ કૃષ્યર્થે કસિમ્ પ્રયુઞ્જતે દૃશ્યર્થે ચ દિશિમ્ .
(પ્_1,3.2.1) ક_ઇ,259.16-23 રો_ઇઇ,198-199 {1।11} ઉપદેશે ઇતિ કિમર્થમ્ .
(પ્_1,3.2.1) ક_ઇ,259.16-23 રો_ઇઇ,198-199 {2।11} અભ્રે આશ્ અપઃ : ઉદ્દેશે યઃ અનુનાસિકઃ તસ્ય મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.1) ક_ઇ,259.16-23 રો_ઇઇ,198-199 {3।11} કઃ પુનઃ ઉદ્દેશોપદેશયોઃ વિશેષઃ .
(પ્_1,3.2.1) ક_ઇ,259.16-23 રો_ઇઇ,198-199 {4।11} પ્રત્યક્ષમ્ આખ્યાનમ્ ઉપદેશઃ , ગુણૈઃ પ્રાપણમ્ ઉદ્દેશઃ .
(પ્_1,3.2.1) ક_ઇ,259.16-23 રો_ઇઇ,198-199 {5।11} પ્રત્યક્ષમ્ તાવત્ આખ્યાનમ્ ઉપદેશઃ .
(પ્_1,3.2.1) ક_ઇ,259.16-23 રો_ઇઇ,198-199 {6।11} તત્ યથા : અગોજ્ઞાય કઃ ચિત્ ગામ્ સખ્થનિ કર્ણે વા ગૃહીત્વા ઉપદિશતિ : અયમ્ ગૌઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.1) ક_ઇ,259.16-23 રો_ઇઇ,198-199 {7।11} સઃ પ્રત્યક્ષમ્ આખ્યાતમ્ આહ : ઉપદિષ્ટઃ મે ગૌઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.1) ક_ઇ,259.16-23 રો_ઇઇ,198-199 {8।11} ગુણૈઃ પ્રાપણમ્ ઉદ્દેશઃ .
(પ્_1,3.2.1) ક_ઇ,259.16-23 રો_ઇઇ,198-199 {9।11} તત્ યથા : કઃ ચિત્ કમ્ ચિત્ આહ : દેવદત્તમ્ મે ભવાન્ ઉદ્દિશતુ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.1) ક_ઇ,259.16-23 રો_ઇઇ,198-199 {10।11} સઃ ઇહસ્થઃ પાટલિપુત્રસ્થમ્ દેવદત્તમ્ ઉદ્દિશતિ : અઙ્ગદી કુણ્ડલી કિરીટી વ્યૂઢોરસ્કઃ વૃત્તબાહુઃ લોહિતાક્ષઃ તુઙ્ગનાસઃ ચિત્રાભરણઃ ઈદૃશઃ દેવદત્તઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.1) ક_ઇ,259.16-23 રો_ઇઇ,198-199 {11।11} સઃ ગુણૈઃ પ્રાપ્યમાણમ્ આહ : ઉદ્દિષ્ટઃ મે દેવદત્તઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {1।63} ઇત્સઞ્જ્ઞાયામ્ સર્વપ્રસઙ્ગઃ અવિશેષાત્ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {2।63} ઇત્સઞ્જ્ઞાયામ્ સર્વપ્રસઙ્ગઃ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {3।63} સર્વસ્ય અનુનાસિકસ્ય ઇત્સઞ્જ્ઞા પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {4।63} અસ્ય અપિ પ્રાપ્નોતિ : અભ્રે આશ્ અપઃ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {5।63} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {6।63} અવિશેષાત્ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {7।63} ન હિ કઃ ચિત્ વિશેષઃ : ઉપાદીયતે એવઞ્જાતીયકસ્ય અનુનાસિકસ્ય ઇત્સઞ્જ્ઞા ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {8।63} અનુપાદીયમાને વિશેષે સર્વપ્રસઙ્ગઃ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {9।63} કિમ્ ઉચ્યતે અનુપાદીયમાને વિશેષે ઇતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {10।63} કથમ્ ન નામ ઉપાદીયતે યદા ઉપદેશે ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {11।63} લક્ષણેન હિ ઉપદેશઃ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {12।63} સઙ્કીર્ણૌ ઉદ્દેશોપદેશૌ .

(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {13।63} પ્રત્યક્ષમ્ આખ્યાનમ્ ઉદ્દેશઃ ગુણૈઃ ચ પ્રાપણમ્ ઉપદેશઃ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {14।63} પ્રત્યક્ષમ્ તાવત્ આખ્યાનમ્ ઉદ્દેશઃ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {15।63} તત્ યથા : કઃ ચિત્ કમ્ ચિત્ આહ : અનુવાકમ્ મે ભવાન્ ઉદ્દિશતુ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {16।63} સઃ તસ્મૈ આચષ્ટે : ઇષેત્વકમ્ અધીષ્વ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {17।63} શન્નોદેવીયમ્ અધીષ્વ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {18।63} સઃ પ્રત્યક્ષમ્ આખ્યાતમ્ આહ : ઉદ્દિષ્ટઃ મે અનુવાકઃ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {19।63} તમ્ અધ્યેષ્યે ઇતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {20।63} ગુણૈઃ ચ પ્રાપણમ્ ઉપદેશઃ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {21।63} તત્ યથા : કઃ ચિત્ કમ્ ચિત્ આહ : ગ્રામન્તરમ્ ગમિષ્યામિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {22।63} પન્થાનમ્ મે ભવાન્ ઉપદિશતુ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {23।63} સઃ તસ્મૈ આચષ્ટે : અમુષ્મિન્ અવકાશે હસ્તદક્ષિણઃ ગ્રહીતવ્યઃ , અમુષ્મિન્ હસ્તવામઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {24।63} સઃ ગુણૈઃ પ્રાપ્યમાણમ્ આહ : ઉપદિષ્ટઃ મે પન્થાઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {25।63} એવમ્ એતૌ સઙ્કીર્ણૌ ઉદ્દેશોપદેશૌ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {26।63} એવમ્ તર્હિ ઇત્કાર્યાભાવાત્ ઇત્સઞ્જ્ઞા ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {27।63} નનુ ચ લોપઃ એવ ઇત્કાર્યમ્ સ્યાત્ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {28।63} અકાર્યમ્ લોપઃ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {29।63} ઇહ હિ શબ્દસ્ય દ્વ્યર્થઃ ઉપદેશઃ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {30।63} કાર્યાર્થઃ વા ભવતિ ઉપદેશઃ શ્રવણાર્થઃ વા .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {31।63} કાર્યમ્ ચ ઇહ ન અસ્તિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {32।63} કાર્યે ચ અસતિ યદિ શ્રવણમ્ અપિ ન સ્યાત્ ઉપદેશઃ અનર્થકઃ સ્યાત્ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {33।63} ઇદમ્ અસ્તિ ઇત્કાર્યમ્ : અભ્રે આશ્ અટિતઃ : અનન્તરલક્ષણાયામ્ ઇત્સઞ્જ્ઞાયામ્ સત્યામ્ આદિતઃ ચ ઇતિ ઇટ્પ્રતિષેધઃ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {34।63} સિદ્ધમ્ તુ ઉપદેશને અનુનાસિકવચનાત્ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {35।63} સિદ્ધમ્ એતત્ કથમ્ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {36।63} ઉપદેશને યઃ અનુનાસિકઃ સઃ ઇત્સઞ્જ્ઞઃ ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {37।63} કિમ્ પુનઃ ઉપદેશનમ્ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {38।63} શાસ્ત્રમ્ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {39।63} સિધ્યતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {40।63} સૂત્રમ્ તર્હિ ભિદ્યતે .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {41।63} યથાન્યાસમ્ એવ અસ્તુ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {42।63} નનુ ચ ઉક્તમ્ ઇત્સઞ્જ્ઞાયામ્ સર્વપ્રસઙ્ગઃ અવિશેષાત્ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {43।63} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {44।63} ઉપદેશઃ ઇતિ ઘઞ્ અયમ્ કરણસાધનઃ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {45।63} ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {46।63} પરત્વાત્ લ્યુટ્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {47।63} ન બ્રૂમઃ અકર્તરિ ચ કારકે સઞ્જ્ઞાયામ્ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {48।63} કિમ્ તર્હિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {49।63} હલઃ ચ ઇતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {50।63} તત્ર અપિ સઞ્જ્ઞાયામ્ ઇતિ વર્તતે .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {51।63} ન ચ એષા સઞ્જ્ઞા .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {52।63} પ્રાયવચનાત્ અસઞ્જ્ઞાયામ્ અપિ ભવિષ્યતિ .

(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {53।63} પ્રાયવચનાત્ સઞ્જ્ઞાયામ્ એવ સ્યાત્ વા ન વા .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {54।63} ન હિ ઉપાધેઃ ઉપાધિઃ ભવતિ વિશેષણસ્ય વા વિશેષણમ્ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {55।63} યદિ ન ઉપાધેઃ ઉપાધિઃ ભવતિ વિશેષણસ્ય વા વિશેષણમ્ કલ્યાણ્યાદીનામ્ ઇનઙ્ કુલટાયાઃ વા ઇનઙ્ વિભાષા ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {56।63} ઇનઙ્ એવ અત્ર પ્રધાનમ્ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {57।63} વિહિતઃ પ્રત્યયઃ પ્રકૃતઃ ચ અનુવર્તતે .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {58।63} ઇહ તર્હિ : વાકિનાદીનામ્ કુક્ ચ પુત્રાત્ અન્યતરસ્યામ્ ઇતિ કુક્ વિભાષા ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {59।63} અત્ર અપિ કુક્ એવ પ્રધાનમ્ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {60।63} વિહિતઃ પ્રત્યયઃ પ્રકૃતઃ ચ અનુવર્તતે .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {61।63} એવમ્ ન ચ ઇદમ્ અકૃતમ્ ભવતિ ન ઉપાધેઃ ઉપાધિઃ ભવતિ વિશેષણસ્ય વા વિશેષણમ્ ઇતિ ન ચ કઃ ચિત્ દોષઃ ભવતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {62।63} એવમ્ ચ કૃત્વા ઘઞ્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.2.2) ક_ઇ,259.24-261.3 રો_ઇઇ,199-202 {63।63} એવમ્ તર્હિ કૃત્યલ્યુટઃ બહુલમ્ ઇતિ એવમ્ અત્ર ઘઞ્ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {1।26} હલન્ત્યે સર્વ્પ્રસઙ્ગઃ સર્વાન્ત્યત્વાત્ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {2।26} હલન્ત્યે સર્વ્પ્રસઙ્ગઃ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {3।26} સર્વસ્ય હલઃ ઇત્સઞ્જ્ઞા પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {4।26} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {5।26} સર્વાન્ત્યત્વાત્ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {6।26} સર્વઃ હિ હલ્ તમ્ તમ્ અવધિમ્ પ્રતિ અન્ત્યઃ ભવતિ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {7।26} સિદ્ધમ્ તુ વ્યવસિતાન્ત્યત્વાત્ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {8।26} સિદ્ધમ્ એતત્ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {9।26} કથમ્ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {10।26} વ્યવસિતાન્ત્યત્વાત્ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {11।26} વ્યવસિતાન્ત્યઃ હલ્ ઇત્સઞ્જ્ઞઃ ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {12।26} કે પુનઃ વ્યવસિતાઃ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {13।26} ધાતુપ્રાતિપદિકપ્રત્યયનિપાતાગમાદેશાઃ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {14।26} સિધ્યતિ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {15।26} સૂત્રમ્ તર્હિ ભિદ્યતે .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {16।26} યથાન્યાસમ્ એવ અસ્તુ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {17।26} નનુ ચ ઉક્તમ્ હલન્ત્યે સર્વ્પ્રસઙ્ગઃ સર્વાન્ત્યત્વાત્ ઇતિ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {18।26} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {19।26} આહ અયમ્ હલ્ અન્ત્યમ્ ઇત્સઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {20।26} સર્વઃ ચ હલ્ તમ્ તમ્ અવધિમ્ પ્રતિ અન્ત્યઃ ભવતિ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {21।26} તત્ર પ્રકર્ષગતિઃ વિજ્ઞાસ્યતે : સાધીયઃ યઃ અન્ત્યઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {22।26} કઃ ચ સાધીયઃ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {23।26} યઃ વ્યવસિતાન્ત્યઃ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {24।26} અથ વા સાપેક્ષઃ અયમ્ નિર્દેશઃ ક્રિયતે .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {25।26} ન ચ અન્યત્ કિમ્ ચિત્ અપેક્ષ્યમ્ અસ્તિ .
(પ્_1,3.3.1) ક_ઇ,261.5-15 રો_ઇઇ,202-203 {26।26} તે વ્યવસિતમ્ એવ અપેક્ષિષ્યામહે .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {1।16} લકારસ્ય અનુબન્ધાજ્ઞાપિતત્વાત્ હલ્ગ્રહણાપ્રસિદ્ધિઃ .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {2।16} લકારસ્ય અનુબન્ધત્વેન અજ્ઞાપિતત્વાત્ હલ્ગ્રહણાપ્રસિદ્ધિઃ .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {3।16} હલ્ અન્ત્યમ્ ઇત્સઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ ઇતિ ઉચ્યતે .

(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {4।16} લકારસ્ય એવ તાવત્ ઇત્સઞ્જ્ઞા ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {5।16} સિદ્ધમ્ તુ લકારનિર્દેશાત્ .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {6।16} સિદ્ધમ્ એતત્ .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {7।16} કથમ્ .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {8।16} લકારનિર્દેશઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {9।16} હલ્ અન્ત્યમ્ ઇત્સઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ લકારઃ ચ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {10।16} એકશેષનિર્દેશાત્ વા .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {11।16} અથ વા એકશેષનિર્દેશઃ અયમ્ .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {12।16} હલ્ ચ હલ્ ચ હલ્ .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {13।16} હલ્ અન્ત્યમ્ ઇત્સઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {14।16} અથ વા ઌકારસ્ય એવ ઇદમ્ ગુણભૂતસ્ય ગ્રહણમ્ .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {15।16} તત્ર ઉપદેશે અચ્ અનુનાસિક ઇત્ ઇતિ ઇત્સઞ્જ્ઞા ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.3.2) ક_ઇ,261.16-262.3 રો_ઇઇ,203-205 {16।16} અથ વા આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ ભવતિ લકારસ્ય ઇત્સઞ્જ્ઞા ઇતિ યત્ અયમ્ ણલમ્ લિતમ્ કરોતિ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {1।28} પ્રાતિપદિકપ્રતિષેધઃ અકૃત્તદ્ધિતે .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {2।28} અકૃત્તદ્ધિતાન્તસ્ય પ્રાતિપદિકસ્ય પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {3।28} ઉદશ્વિત્ શક્ર્ટ્ ઇતિ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {4।28} અકૃત્તદ્ધિતાન્તસ્ય ઇતિ કિમર્થમ્ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {5।28} કુમ્ભકારઃ નગરકારઃ ઔપગવઃ કાપટવઃ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {6।28} ઇદર્થાભાવાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {7।28} ઇત્કાર્યાભાવાત્ અત્ર ઇત્સઞ્જ્ઞ ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {8।28} ઇદમ્ અસ્તિ ઇત્કાર્યમ્ તિત્સ્વરિતમ્ ઇતિ સ્વરિતત્વમ્ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {9।28} ન એતત્ અસ્તિ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {10।28} પ્રત્યયગ્રહણમ્ તત્ર ચોદયિષ્યતિ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {11।28} ઇદમ્ તર્હિ : રાજા તક્ષા .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {12।28} ઞ્નિતિ આદ્યુદાત્તત્વમ્ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {13।28} ઞ્નિતિ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {14।28} તત્ર વ્યપવર્ગાભાવાત્ ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {15।28} ઇદમ્ તર્હિ સ્વઃ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {16।28} ઉપોત્તમમ્ રિતિ એષઃ સ્વરઃ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {17।28} સ્વરિતકરણસામર્થ્યાત્ ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {18।28} ન્યઙ્સ્વરૌ સ્વ્રિતૌ ઇતિ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {19।28} ઇહ તર્હિ અન્તઃ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {20।28} ઉત્તમશબ્દઃ ત્રિપ્રભૃતિષુ વર્તતે .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {21।28} ન ચ અત્ર ત્રિપ્રભૃતયઃ સન્તિ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {22।28} ઇહ તર્હિ સનુતઃ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {23।28} ઉપોત્તમમ્ રિતિ ઇતિ એષઃ સ્વરઃ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {24।28} અન્તોદાત્તનિપાતનમ્ કરિષ્યતે .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {25।28} સઃ ચ નિપાતસ્વરઃ રિત્સ્વરસ્ય બાધકઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {26।28} એતત્ ચ અત્ર યુક્તમ્ યત્ ઇત્કાર્યાભાવાત્ ઇત્સઞ્જ્ઞા ન સ્યાત્ .
(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {27।28} યત્ર ઇત્કાર્યમ્ ભવતિ ભવતિ તત્ર ઇત્સઞ્જ્ઞા .

(પ્_1,3.3.3) ક_ઇ,262.4-17 રો_ઇઇ,205-207 {28।28} તત્ યથા આગસ્ત્યકૌણ્ડિન્યયોઃ અગસ્તિકુણ્ડિનચ્ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {1।26} વિભક્તૌ તવર્ગપ્રતિષેધઃ અતદ્ધિતે .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {2।26} વિભક્તૌ તવર્ગપ્રતિષેધઃ અતદ્ધિતે ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {3।26} ઇહ મા ભૂત્ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {4।26} કિમઃ અત્ ક્વે પ્રેપ્સન્ દીપ્યસે ક્વ અર્ધમાસાઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {5।26} સઃ તર્હિ પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {6।26} ન વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {7।26} આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપાયતિ ન વિભક્તૌ તદ્ધિતે પ્રતિષેધઃ ભવતિ ઇતિ યત્ અયમ્ ઇદમઃ થમુઃ ઇતિ મકારસ્યે ઇત્સઞ્જ્ઞાપરિત્રાણાર્થમ્ ઉકારમ્ અનુબન્ધમ્ કરોતિ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {8।26} યદિ એતત્ જ્ઞાપ્યતે ઇદાનીમ્ ઇતિ અત્ર અપિ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {9।26} ઇત્કાર્યાભાવાત્ અત્ર ઇત્સઞ્જ્ઞા ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {10।26} ઇદમ્ અસ્તિ ઇત્કાર્યમ્ મિત્ અચઃ અન્ત્યાત્ પરઃ ઇતિ અચામ્ અન્ત્યાત્ પરઃ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {11।26} ઇશ્ભાવે કૃતે ન અસ્તિ વિશેષઃ મિત્ અચઃ અન્ત્યાત્ પરઃ ઇતિ વા પરત્વે પ્રત્યયઃ પરઃ ઇતિ વા .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {12।26} સઃ એવ તાવત્ ઇશ્ભાવઃ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {13।26} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {14।26} પ્રાક્ દિશઃ પ્રત્યયેષુ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {15।26} કઃ પુનઃ અર્હતિ ઇશ્ભાવમ્ પ્રાગ્ દિશઃ પ્રત્યયેષુ વક્તુમ્ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {16।26} કિમ્ તર્હિ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {17।26} પ્રાક્ દિશઃ અર્થેષુ ઇશ્ભાવઃ કિંસર્વનામબહુભ્યઃ અદ્વ્યાદિભ્યઃ પ્રત્યયોત્પત્તિઃ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {18।26} એવમ્ તર્હિ તદઃ અપિ અયમ્ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {19।26} તદઃ ચ મિત્ અચઃ અન્ત્યાત્ પરત્વેન ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {20।26} નનુ ચ અત્ર અપિ અત્વે કૃતે ન અસ્તિ વિશેષઃ મિત્ અચઃ અન્ત્યાત્ પરઃ ઇતિ વા પરત્વે પ્રત્યયઃ પરઃ ઇતિ વા .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {21।26} તત્ હિ અત્ત્વમ્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {22।26} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {23।26} વિભક્તૌ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {24।26} એવમ્ તર્હિ યકારાન્તઃ દાનીમ્ કરિષ્યતે .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {25।26} કિમ્ યકારઃ ન શ્રૂયતે .
(પ્_1,3.4) ક_ઇ,262.19-263.9 રો_ઇઇ,207-209 {26।26} લુપ્તનિર્દિષ્ટઃ યકારઃ .
(પ્_1,3.7.1) ક_ઇ,263.11-18 રો_ઇઇ,209 {1।12} ચુઞ્ચુપ્ચણપોઃ ચકારપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,3.7.1) ક_ઇ,263.11-18 રો_ઇઇ,209 {2।12} ચુઞ્ચુપ્ચણપોઃ ચકારસ્ય પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.7.1) ક_ઇ,263.11-18 રો_ઇઇ,209 {3।12} કેશચુઞ્ચુઃ કેશચણઃ .
(પ્_1,3.7.1) ક_ઇ,263.11-18 રો_ઇઇ,209 {4।12} ઇત્કાર્યાભાવાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,3.7.1) ક_ઇ,263.11-18 રો_ઇઇ,209 {5।12} ઇત્કાર્યાભાવાત્ અત્ર ઇત્સઞ્જ્ઞા ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.7.1) ક_ઇ,263.11-18 રો_ઇઇ,209 {6।12} ઇદમ્ અસ્તિ ઇત્કાર્યમ્ ચિતઃ અન્તઃ ઉદાત્તઃ ભવતિ ઇતિ અન્તોદાત્તત્વમ્ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,3.7.1) ક_ઇ,263.11-18 રો_ઇઇ,209 {7।12} પિત્કરણમ્ ઇદાનીમ્ કિમર્થમ્ સ્યાત્ .
(પ્_1,3.7.1) ક_ઇ,263.11-18 રો_ઇઇ,209 {8।12} પિત્કરણમ્ કિમર્થમ્ ઇતિ ચેત્ પર્યાયાર્થમ્ .
(પ્_1,3.7.1) ક_ઇ,263.11-18 રો_ઇઇ,209 {9।12} પિત્કરણમ્ કિમર્થમ્ ઇતિ ચેત્ પર્યાયાર્થમ્ એતત્ સ્યાત્ .
(પ્_1,3.7.1) ક_ઇ,263.11-18 રો_ઇઇ,209 {10।12} એવમ્ તર્હિ યકારાદી ચુઞ્ચુપ્ચણપૌ .
(પ્_1,3.7.1) ક_ઇ,263.11-18 રો_ઇઇ,209 {11।12} કિમ્ યકારઃ ન શ્રૂયતે .
(પ્_1,3.7.1) ક_ઇ,263.11-18 રો_ઇઇ,209 {12।12} લુપ્તનિર્દિષ્ટઃ યકારઃ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {1।26} ઇરઃ ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ .

(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {2।26} ઇરઃ ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ કર્તવ્યમ્ : રુધિર્ : અરુધત્ , અરૌત્સીત્ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {3।26} અવયવગ્રહણાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {4।26} રેફસ્ય અત્ર હલન્ત્યમ્ ઇતિ ઇત્સઞ્જ્ઞા ભવિષ્યતિ ઇકારસ્ય ઉપદેશે અચ્ અનુનાસિકઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {5।26} અવયવગ્રહણાત્ ઇતિ ચેત્ ઇદિદ્વિધિપ્રસઙ્ગઃ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {6।26} અવયવગ્રહણાત્ ઇતિ ચેત્ ઇદિદ્વિધિપ્રસઙ્ગઃ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {7।26} ભેત્તા છેત્તા .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {8।26} ઇદિતઃ નુમ્ ધાતોઃ ઇતિ નુમ્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {9।26} યદિ પુનઃ અયમ્ ઇદિદ્વિધિઃ કુમ્ભીધાન્યન્યાયેન વિજ્ઞાયેત .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {10।26} તત્ યથા .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {11।26} કુમ્ભીધાન્યઃ શ્રોત્રિયઃ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {12।26} યસ્ય કુમ્ભ્યામ્ એવ ધાન્યમ્ સઃ કુમ્ભીધાન્યઃ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {13।26} યસ્ય પુનઃ કુમ્ભ્યામ્ ચ અન્યત્ર ચ ન અસૌ કુમ્ભીધાન્યઃ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {14।26} ન અયમ્ ઇદિદ્વિધિઃ કુમ્ભીધાન્યન્યાયેન શક્યઃ વિજ્ઞાતુમ્ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {15।26} ઇહ હિ દોષઃ સ્યાત્ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {16।26} ટુનદિ નન્દથુઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {17।26} એવમ્ તર્હિ ન એવમ્ વિજ્ઞાયતે ઇકારઃ ઇત્ યસ્ય સઃ અયમ્ ઇદિત્ તસ્ય ઇદિતઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {18।26} કથમ્ તર્હિ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {19।26} ઇકારઃ એવ ઇત્ ઇદિત્ ઇદિદન્તસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {20।26} અથ વા ૠકારસ્ય એવ ઇદમ્ ઇર્ત્વભૂતસ્ય ગ્રહણમ્ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {21।26} તત્ર ઉપદેશે અચ્ અનુનાસિકઃ ઇત્ ઇતિ ઇત્સઞ્જ્ઞા ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {22।26} અથ વા આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ ન એવઞ્જાતીયકાનામ્ ઇદિદ્વિધિઃ ભવતિ ઇતિ યત્ અયમ્ ઇરિતઃ કાન્ ચિત્ નુમનુષક્તાન્ પઠતિ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {23।26} ઉબુન્દિર્ નિશામને .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {24।26} સ્કન્દિર્ ગતિશોષણયોઃ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {25।26} અથ વા આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ ઇર્શબ્દસ્ય ઇત્સઞ્જ્ઞા ભવતિ ઇતિ યત્ અયમ્ ઇરિતઃ વા ઇતિ આહ .
(પ્_1,3.7.2) ક_ઇ,263.19-264.10 રો_ઇઇ,210-211 {26।26} અથ વા અન્તે ઇતિ વર્તતે .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {1।24} તસ્યગ્રહણમ્ કિમર્થમ્ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {2।24} ઇત્સઞ્જ્ઞકઃ પ્રતિનિર્દિશ્યતે .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {3।24} ન એતત્ અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {4।24} પ્રકૃતમ્ ઇત્ ઇતિ વર્તતે .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {5।24} ક્વ પ્રકૃતમ્ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {6।24} ઉપદેશે અચ્ અનુનાસિકઃ ઇત્ ઇતિ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {7।24} તત્ વૈ પ્રથમાનિર્દિષ્ટમ્ ષષ્ઠીનિર્દિષ્ટેન ચ ઇહ અર્થઃ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {8।24} અર્થાત્ વિભક્તિવિપરિણામઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {9।24} તત્ યથા .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {10।24} ઉચ્ચાનિ દેવદત્તસ્ય ગૃહાણિ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {11।24} આમન્ત્રયસ્વ એનમ્ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {12।24} દેવદત્તમ્ ઇતિ ગમ્યતે .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {13।24} દેવદત્તસ્ય ગાવઃ અશ્વાઃ હિરણ્યમ્ ઇતિ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {14।24} આઢ્યઃ વૈધવેયઃ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {15।24} દેવદત્તઃ ઇતિ ગમ્યતે .

(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {16।24} પુરસ્તાત્ ષષ્ઠીનિર્દિષ્ટમ્ સત્ અર્થાત્ દ્વિતીયાનિર્દિષ્ટમ્ પ્રથમાનિર્દિષ્ટમ્ ચ ભવતિ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {17।24} એવમ્ ઇહ અપિ પુરસ્તાત્ પ્રથમાનિર્દિષ્ટમ્ સત્ અર્થાત્ ષષ્ઠીનિર્દિષ્ટમ્ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {18।24} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {19।24} યે અનેકાલઃ ઇત્સઞ્જ્ઞાઃ તેષામ્ લોપઃ સર્વાદેશઃ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {20।24} અથ ક્રિયમાણે અપિ ચ તસ્યગ્રહણે કથમ્ ઇવ લોપઃ સર્વાદેશઃ લભ્યઃ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {21।24} લભ્યઃ ઇતિ આહ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {22।24} કુતઃ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {23।24} વચનપ્રામાણ્યાત્ .
(પ્_1,3.9.1) ક_ઇ,264.12-20 રો_ઇઇ,211-212 {24।24} તસ્યગ્રહણસામર્થ્યાત્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {1।40} ઇતઃ લોપે ણલ્ક્ત્વાનિષ્ઠાસુ ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ ઇત્પ્રતિષેધાત્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {2।40} ઇતઃ લોપે ણલ્ક્ત્વાનિષ્ઠાસુ ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {3।40} ણલ્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {4।40} અહમ્ પપચ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {5।40} ક્ત્વા .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {6।40} દેવિત્વા સેવિત્વા .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {7।40} નિષ્ઠા .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {8।40} શયિતઃ શયિતવાન્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {9।40} કિમ્ પુનઃ કારણમ્ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {10।40} ઇત્પ્રતિષેધાત્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {11।40} પ્રતિષિધ્યતે અત્ર ઇત્સઞ્જ્ઞા .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {12।40} ણલ્ ઉત્તમઃ ણિત્ વા ભવતિ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {13।40} ક્ત્વા સેટ્ ન કિત્ ભવતિ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {14।40} નિષ્ઠા સેટ્ ન કિત્ ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {15।40} સિદ્ધમ્ તુ ણલાદીનામ્ ગ્રહણપ્રતિષેધાત્ . સિદ્ધમ્ એતત્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {16।40} કથમ્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {17।40} ણલાદીનામ્ ગ્રહણાનિ પ્રતિષિધન્તે .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {18।40} ણલ્ ઉત્તમઃ વા ણિદ્ગ્રહણેન ગૃહ્યતે .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {19।40} ક્ત્વા સેટ્ ન કિદ્ગ્રહણેન ગૃહ્યતે .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {20।40} નિષ્ઠા સેટ્ ન કિદ્ગ્રહણેન ગૃહ્યતે ઇતિ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {21।40} નિર્દિષ્ટલોપાત્ વા .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {22।40} નિર્દિષ્ટલોપાત્ વા સિદ્ધમ્ એવ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {23।40} અથ વા નિર્દિષ્ટસ્ય અયમ્ લોપઃ ક્રિયતે .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {24।40} તસ્માત્ સિદ્ધમ્ એતત્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {25।40} તત્ર તુસ્માનામ્ પ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {26।40} તત્ર તુસ્માનામ્ પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {27।40} તસ્માત્ તસ્મિન્ યસ્માત્ યસ્મિન્ વૃક્ષાઃ પ્લક્ષાઃ અચિનવમ્ અસુનવમ્ અકરવમ્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {28।40} ન વા ઉચ્ચારણસામર્થ્યાત્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {29।40} ન વા વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {30।40} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {31।40} ઉચ્ચારણસામર્થ્યાત્ અત્ર લોપઃ ન ભવિષ્યતિ .

(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {32।40} અનુબન્ધલોપે ભાવાભાવયોઃ વિપ્રતિષેધાત્ અપ્રસિદ્ધિઃ . અનુબન્ધલોપે ભાવાભાવયોઃ વિરોધાત્ અપ્રસિદ્ધિઃ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {33।40} ન જ્ઞાયતે કેન અભિપ્રાયેણ પ્રસજતિ કેન નિવૃત્તિમ્ કરોતિ ઇતિ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {34।40} સિદ્ધમ્ તુ અપવાદન્યાયેન .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {35।40} સિદ્ધમ્ એતત્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {36।40} કથમ્ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {37।40} અપવાદન્યાયેન .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {38।40} કિમ્ પુનઃ ઇહ તથા યથા ઉત્સર્ગાપવાદૌ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {39।40} ભાવઃ હિ કાર્યાઋથઃ નન્યાર્થઃ લોપઃ .
(પ્_1,3.9.2) ક_ઇ,264.21-265.17 રો_ઇઇ,212-214 {40।40} કાર્યમ્ કરિષ્યામિ ઇતિ અનુબન્ધઃ આસજ્યતે કાર્યાદ્ અન્યન્ મા ભૂત્ ઇતિ લોપઃ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {1।63} અથ યસ્ય અનુબન્ધઃ આસજ્યતે કિમ્ સઃ તસ્ય એકાન્તઃ ભવતિ આહોસ્વિત્ અનેકાન્તઃ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {2।63} એકાન્તઃ તત્ર ઉપલબ્ધેઃ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {3।63} એકાન્તઃ ઇતિ આહ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {4।63} કુતઃ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {5।63} તત્ર ઉપલબ્ધેઃ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {6।63} તત્રસ્થઃ હિ અસૌ ઉપલભ્યતે .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {7।63} તત્ યથા વૃક્ષસ્થા શાખા વૃક્ષૈકાન્તા ઉપલભ્યતે .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {8।63} તત્ર અસરૂપસર્વાદેશદાપ્પ્રતિષેધે પૃથક્ત્વનિર્દેશઃ અનાકારાન્તત્વાત્ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {9।63} તત્ર અસરૂપવિધૌ દોષઃ ભવતિ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {10।63} કર્મણિ અણ્ આતઃ અનુપસર્ગે કઃ ઇતિ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {11।63} કણ્વિષયે અણ્ અપિ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {12।63} સર્વાદેશે ચ દોષઃ ભવતિ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {13।63} દિવઃ ઔત્ સર્વાદેશઃ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {14।63} દાપ્પ્રતિષેધે પૃથક્ત્વનિર્દેશઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {15।63} અદાબ્દૈપૌ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {16।63} કિમ્ પુનઃ કારણમ્ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {17।63} અનાકારાન્તત્વાત્ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {18।63} નનુ ચ આત્ત્વે કૃતે ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {19।63} તત્ હિ આત્ત્વમ્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {20।63} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {21।63} અનેજન્તત્વાત્ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {22।63} અસ્તુ તર્હિ અનેકાન્તઃ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {23।63} અનેકાન્તે વૃત્તિવિશેષઃ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {24।63} યદિ અનેકાન્તઃ વૃત્તિવિશેષઃ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {25।63} કિતિ ણિતિ ઇતિ કાર્યાણિ ન સિધ્યન્તિ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {26।63} કિમ્ હિ સઃ તસ્ય ઇત્ ભવતિ યેન ઇત્કૃતમ્ સ્યાત્ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {27।63} એવમ્ તર્હિ અનન્તરઃ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {28।63} અનન્તરઃ ઇતિ ચેત્ પૂર્વપરયોઃ ઇત્કૃતપ્રસઙ્ગઃ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {29।63} અનન્તરઃ ઇતિ ચેત્ પૂર્વપરયોઃ ઇત્કૃતમ્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {30।63} વુઞ્છણ્ .
(પ્_1,3.9.3) ક_ઇ,265.18-267.6 રો_ઇઇ,214-217 {31।63} સિદ્ધમ્ તુ વ્યવસિતપાઠાત્ .