વ્યાકરણમહાભાષ્ય · ભાગ 161180

(પ્_1,1.59.3) ક_ઇ,157.1-11 રો_ઇ,466-468 {15।17} મમ અપિ તર્હિ ઉત્ત્વમ્ પરાર્થમ્ ભવિષ્યતિ : ઉત્પરસ્ય અતઃ તિ ચ ઇતિ .
(પ્_1,1.59.3) ક_ઇ,157.1-11 રો_ઇ,466-468 {16।17} ઇત્ત્વમ્ અપિ ત્વયા વક્તવ્યમ્ યત્ સમાનાશ્રયમ્ તદર્થમ્ : ઉત્પિપવિષતે સંયિયવિષતિ ઇતિ એવમર્થમ્ .
(પ્_1,1.59.3) ક_ઇ,157.1-11 રો_ઇ,466-468 {17।17} તસ્માત્ સ્થાનિવત્ ઇતિ એષઃ એવ પક્ષઃ જ્યાયાન્ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {1।50} અર્થસ્ય સઞ્જ્ઞા કર્તવ્યા શબ્દસ્ય મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {2।50} ઇતરેતરાશ્રયમ્ ચ ભવતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {3।50} કા ઇતરેતરાશ્રયતા .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {4।50} સતઃ અદર્શનસ્ય સઞ્જ્ઞયા ભવિતવ્યમ્ સઞ્જ્ઞય ચ અદર્શનમ્ ભાવ્યતે .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {5।50} તત્ એતત્ ઇતરેતરાશ્રયમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {6।50} ઇતરેતરાશ્રયાણિ ચ કાર્યાણિ ન પ્રકલ્પન્તે .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {7।50} લોપસઞ્જ્ઞાયામ્ અર્થસતોઃ ઉક્તમ્ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {8।50} કિમ્ ઉક્તમ્ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {9।50} અર્થસ્ય તાવત્ ઉક્તમ્ : ઇતિકરણઃ અર્થનિર્દેશાર્થઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {10।50} સતઃ અપિ ઉક્તમ્ : સિદ્ધમ્ તુ નિત્યશબ્દત્વાત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {11।50} નિત્યાઃ શબ્દાઃ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {12।50} નિત્યેષુ ચ શબ્દેષુ સતઃ અદર્શનસ્ય સઞ્જ્ઞા ક્રિયતે .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {13।50} ન સઞ્જ્ઞયા અદર્શનમ્ ભાવ્યતે .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {14।50} સર્વપ્રસઙ્ગઃ તુ સર્વસ્ય અન્યત્ર અદૃષ્ટત્વાત્ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {15।50} સર્વપ્રસઙ્ગઃ તુ ભવતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {16।50} સર્વસ્ય અદર્શનસ્ય લોપસઞ્જ્ઞા પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {17।50} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {18।50} સર્વસ્ય અન્યત્ર અદૃષ્ટત્વાત્ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {19।50} સર્વઃ હિ શબ્દઃ યઃ યસ્ય પ્રયોગવિષયઃ સઃ તતઃ અન્યત્ર ન દૃશ્યતે .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {20।50} ત્રપુ જતુ ઇતિ અત્ર અણઃ અદર્શનમ્ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {21।50} તત્ર અદર્શનમ્ લોપઃ ઇતિ લોપસઞ્જ્ઞા પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {22।50} તત્ર કઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {23।50} તત્ર પ્રત્યયલક્ષણપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {24।50} તત્ર પ્રત્યયલક્ષણમ્ કાર્યમ્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {25।50} તસ્ય પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {26।50} અચઃ ઞ્ણિતિ ઇતિ વૃદ્ધિઃ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {27।50} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {28।50} ઞ્ણિતિ અઙ્ગસ્ય અચઃ વૃદ્ધિઃ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {29।50} યસ્માત્ પ્રત્યયવિધિઃ તદાદિ પ્રત્યયે અઙ્ગમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {30।50} યસ્માત્ ચ અત્ર પ્રત્યયવિધિઃ ન તત્ પ્રત્યયે પરતઃ યત્ ચ પ્રત્યયે પરતઃ ન તસ્માત્ પ્રત્યયવિધિઃ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {31।50} ક્વિપઃ તર્હિ અદર્શનમ્ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {32।50} તત્ર અદર્શનમ્ લોપઃ ઇતિ લોપસઞ્જ્ઞા પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {33।50} તત્ર કઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {34।50} તત્ર પ્રત્યયલક્ષણપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {35।50} તત્ર પ્રત્યયલક્ષણમ્ કાર્યમ્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {36।50} તસ્ય પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {37।50} હ્રસ્વસ્ય પિતિ કૃતિ તુક્ ભવતિ ઇતિ તુક્ પ્રાપ્નોતિ .

(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {38।50} સિદ્ધમ્ તુ પ્રસક્તાદર્શનસ્ય લોપસઞ્જ્ઞિત્વાત્ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {39।50} સિદ્ધમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {40।50} કથમ્ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {41।50} પ્રસક્તાદર્શનમ્ લોપસઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {42।50} યદિ પ્રસક્તાદર્શનમ્ લોપસઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ ઇતિ ઉચ્યતે ગ્રામણીઃ , સેનાનીઃ : અત્ર વૃદ્ધિઃ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {43।50} પ્રસક્તાદર્શનમ્ લોપસઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ ષષ્ઠીનિર્દિષ્ટસ્ય .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {44।50} યદિ ષષ્ઠીનિર્દિષ્ટસ્ય ઇતિ ઉચ્યતે ચાહલોપે એવ ઇતિ અવધારણે ચાદિલોપે વિભાષા ઇતિ અત્ર લોપસઞ્જ્ઞા ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {45।50} અથ પ્રસક્તાદર્શનમ્ લોપસઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ ઇતિ ઉચ્યમાને કથમ્ ઇવ એતત્ સિધ્યતિ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {46।50} કઃ શબ્દસ્ય પ્રસઙ્ગઃ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {47।50} યત્ર ગમ્યતે ચ અર્થઃ ન ચ પ્રયુજ્યતે .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {48।50} અસ્તુ તર્હિ પ્રસક્તાદર્શનમ્ લોપસઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ ઇતિ એવ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {49।50} કથમ્ ગ્રામણીઃ , સેનાનીઃ .
(પ્_1,1.60) ક_ઇ,158.2-159.4 રો_ઇ,469-471 {50।50} યઃ અત્ર અણઃ પ્રસઙ્ગઃ ક્વિપા અસૌ બાધ્યતે .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {1।56} પ્રત્યયગ્રહણમ્ કિમર્થમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {2।56} લુમતિ પ્રત્યયગ્રહણમ્ અપ્રત્યયસઞ્જ્ઞાપ્રતિષેધાર્થમ્ . લુમતિ પ્રત્યયગ્રહણમ્ ક્રિયતે અપ્રત્યયસ્ય એતાઃ સઞ્જ્ઞાઃ મા ભૂવન્ ઇતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {3।56} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {4।56} પ્રયોજનમ્ તદ્ધિતલુકિ કંસીયપરશવ્યયોઃ લુકિ ચ ગોપ્રકૃતિનિવૃત્ત્યર્થમ્ . તદ્ધિતલુકિ ગોનિવૃત્ત્યર્થમ્ કંસીયપરશવ્યયોઃ ચ લુકિ પ્રકૃતિનિવૃત્ત્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {5।56} લુક્ તદ્ધિતલુકિ ઇતિ ગોઃ અપિ લુક્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {6।56} પ્રત્યયગ્રહણાત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {7।56} કંસીયપરશવ્યયોઃ યઞઞૌ લુક્ ચ ઇતિ પ્રકૃતેઃ અપિ લુક્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {8।56} પ્રત્યયગ્રહણાત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {9।56} ગોનિવૃત્ત્યર્થેન તાવત્ ન અર્થઃ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {10।56} યોગવિભાગાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {11।56} યોગવિભાગઃ કરિષ્યતે : ગોઃ ઉપસર્જનસ્ય .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {12।56} ગોન્તસ્ય પ્રાતિપદિકસ્ય ઉપસર્જનસ્ય હ્રસ્વઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {13।56} તતઃ સ્ત્રિયાઃ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {14।56} સ્ત્રીપ્રત્યયાન્તસ્ય પ્રાતિપદિકસ્ય ઉપસર્જનસ્ય હ્રસ્વઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {15।56} તતઃ લુક્ તદ્ધિતલુકિ ઇતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {16।56} સ્ત્રિયાઃ ઇતિ વર્તતે .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {17।56} ગોઃ ઇતિ નિવૃત્તમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {18।56} કંસીયપરશવ્યયોઃ વિશિષ્ટનિર્દેશાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {19।56} કંસીયપરશવ્યયોઃ અપિ વિશિષ્ટનિર્દેશ્ઃ કર્તવ્યઃ : કંસીયપરશવ્યયોઃ યઞઞૌ ભવતઃ છયતોઃ ચ લુક્ ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {20।56} સઃ ચ અવશ્યમ્ વિશિષ્ટનિર્દેશઃ કર્તવ્યઃ ક્રિયમાણે અપિ વૈ પ્રત્યયગ્રહણે ઉકારસશબ્દયોઃ મા ભૂત્ ઇતિ : કમેઃ સઃ કંસઃ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {21।56} પરાન્ શૃણાતિ ઇતિ પરશુઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {22।56} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {23।56} ઉણાદયઃ અવ્યુત્પન્નાનિ પ્રાતિપદિકાનિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {24।56} સઃ એષઃ અનન્યાર્થઃ વિશિષ્ટનિર્દેશઃ કર્તવ્યઃ પ્રત્યયગ્રહણમ્ વા કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {25।56} ઉક્તમ્ વા .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {26।56} કિમ્ ઉક્તમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {27।56} ઙ્યાપ્પ્રાતિપદિકગ્રહણમ્ આઙ્ગભપદસઞ્જ્ઞાર્થમ્ યચ્છયોઃ ચ લુગર્થમ્ ઇતિ .

(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {28।56} ષષ્ઠીનિર્દેશાર્થમ્ તુ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {29।56} ષષ્ઠીનિર્દેશાર્થમ્ તર્હિ પ્રત્યયગ્રહણમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {30।56} અનિર્દેશે હિ ષષ્ઠ્યર્થાપ્રસિદ્ધિઃ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {31।56} અક્રિયમાણે હિ પ્રત્યયગ્રહણે ષષ્ઠ્યર્થસ્ય અપ્રસિદ્ધિઃ સ્યાત્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {32।56} કસ્ય .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {33।56} સ્થાનેયોગત્વસ્ય .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {34।56} ક્વ પુનઃ ઇહ ષષ્ઠીનિર્દેશાર્થેન અર્થઃ પ્રત્યયગ્રહણેન યાવતા સર્વત્ર એવ ષષ્ઠી ઉચ્ચાર્યતે : અણિઞોઃ તદ્રાજસ્ય યઞઞોઃ શપઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {35।56} ઇહ ન કા ચિત્ ષષ્ઠી : જનપદે લુપ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {36।56} અત્ર અપિ પ્રકૃતમ્ પ્રત્યયગ્રહણમ્ અનુવર્તતે .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {37।56} ક્વ પ્રકૃતમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {38।56} પ્રત્યયઃ પરઃ ચ ઇતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {39।56} તત્ વૈ પ્રથમાનિર્દિષ્ટમ્ ષષ્ઠીનિર્દિષ્ટેન ચ ઇહ અર્થઃ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {40।56} ઙ્યાપ્પ્રાતિપદિકાત્ ઇતિ એષા પઞ્ચમી પ્રત્યયઃ ઇતિ પ્રથમાયાઃ ષષ્ઠીમ્ પ્રકલ્પયિષ્યતિ તસ્માત્ ઇતિ ઉત્તરસ્ય .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {41।56} પ્રત્યયવિધિઃ અયમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {42।56} ન ચ પ્રત્યયવિધૌ પઞ્ચમ્યઃ પ્રકલ્પિકાઃ ભવન્તિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {43।56} ન અયમ્ પ્રત્યયવિધિઃ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {44।56} વિહિતઃ પ્રત્યયઃ પ્રકૃતઃ ચ અનુવર્તતે .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {45।56} સર્વાદેશાર્થમ્ વા વચનપ્રામાણ્યાત્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {46।56} સર્વાદેશાર્થમ્ તર્હિ પ્રત્યયગ્રહણમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {47।56} લુક્શ્લુલુપઃ સર્વાદેશાઃ યથા સ્યુઃ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {48।56} અથ ક્રિયમાણે અપિ પ્રત્યયગ્રહણે કથમ્ ઇવ લુક્શ્લુલુપઃ સર્વાદેશાઃ લભ્યાઃ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {49।56} વચનપ્રામાણ્યાત્ : પ્રત્યયગ્રહણસામાઋથ્યાત્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {50।56} એતત્ અપિ ન અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {51।56} આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ લુક્શ્લુલુપઃ સર્વાદેશાઃ ભવન્તિ ઇતિ યત્ અયમ્ લુક્ વા દુહદિહલિહગુહામ્ આત્મનેપદે દન્ત્યે ઇતિ લોપે કૃતે લુકમ્ શાસ્તિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {52।56} ઉત્તરાર્થમ્ તુ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {53।56} ઉત્તરાર્થમ્ તર્હિ પ્રત્યયગ્રહણમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {54।56} ન કર્તવ્યમ્. ક્રિયતે તત્ર એવ : પ્રત્યયલોપે પ્રત્યયલક્ષણમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {55।56} દ્વિતીયમ્ કર્તવ્યમ્ કૃત્સ્નપ્રત્યયલોપે પ્રત્યયલક્ષણમ્ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.61) ક_ઇ,159.6-160.23 રો_ઇ,471-476 {56।56} એકદેશલોપે મા ભૂત્ ઇતિ : આઘ્નીત સમ્ રાયસ્પોષેણ ગ્મીય ઇતિ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {1।23} પ્રત્યયગ્રહણમ્ કિમર્થમ્. લોપે પ્રત્યયલક્ષણમ્ ઇતિ ઇયતિ ઉચ્યમાને સૌરથી વહતી ઇતિ ગુરૂપોત્તમલક્ષણઃ ષ્યઙ્ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {2।23} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {3।23} ન એવમ્ વિજ્ઞાયતે : લોપે પ્રત્યયલક્ષણમ્ પ્રત્યયસ્ય પ્રાદુર્ભાવઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {4।23} કથમ્ તર્હિ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {5।23} પ્રત્યયઃ લક્ષણમ્ યસ્ય કાર્યસ્ય તત્ લુપ્તે અપિ ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {6।23} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ : સતિ પ્રત્યયે યત્ પ્રાપ્નોતિ તત્ પ્રત્યયલક્ષનેન યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {7।23} લોપોત્તરકાલમ્ યત્ પ્રાપ્નોતિ તત્ પ્રત્યયલક્ષણેન મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {8।23} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {9।23} ગ્રામણિકુલમ્ , સેનાનિકુલમ્ : ઔત્તરપદિકે હ્રસ્વત્વે કૃતે હ્રસ્વસ્ય પિતિ કૃતિ તુક્ ભવતિ ઇતિ તુક્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {10।23} સઃ મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {11।23} યદિ તર્હિ યત્ સતિ પ્રત્યયે પ્રાપ્નોતિ તત્ પ્રત્યયલક્ષનેન ભવતિ .

(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {12।23} લોપોત્તરકાલમ્ યત્ પ્રાપ્નોતિ તત્ ન ભવતિ જગત્ , જનગત્ ઇતિ અત્ર તુક્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {13।23} લોપોત્તરકલઃ હિ અત્ર તુક્ આગમઃ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {14।23} તસ્માત્ ન અર્થઃ એવમર્થેન પ્રત્યયગ્રહણેન .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {15।23} કસ્માત્ ન ભવતિ ગ્રામણિકુલમ્ , સેનાનિકુલમ્ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {16।23} બહિરઙ્ગમ્ હ્રસ્વત્વમ્ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {17।23} અન્તરઙ્ગઃ તુક્ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {18।23} અસિદ્ધમ્ બહિરઙ્ગમ્ અન્તરઙ્ગે .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {19।23} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ : કૃત્સ્નપ્રત્યયલોપે પ્રત્યયલક્ષણમ્ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {20।23} એકદેશલોપે મા ભૂત્ ઇતિ : આઘ્નીત સમ્ રાયસ્પોષેણ ગ્મીય ઇતિ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {21।23} પૂર્વસ્મિન્ અપિ યોગે પ્રત્યયગ્રહણસ્ય એતત્ પ્રયોજનમ્ ઉક્તમ્. અન્યતરત્ શક્યમ્ અકર્તુમ્ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {22।23} અથ દ્વિતીયમ્ પ્રત્યયગ્રહણમ્ કિમર્થમ્ .
(પ્_1,1.62.1) ક_ઇ,160.25-161.14. રો_ઇ,476-478 {23।23} પ્રત્યયલક્ષણમ્ યથા સ્યાત્ વર્ણલક્ષણમ્ મા ભૂત્ ઇતિ : ગવે હિતમ્ ગોહિતમ્ , રાયઃ કુલમ્ રૈકુલમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {1।48} કિમર્થમ્ પુનઃ ઇદમ્ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {2।48} પ્રત્યયલોપે પ્રત્યયલક્ષણવચનમ્ સદન્વાખ્યાનાત્ શાસ્ત્રસ્ય .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {3।48} પ્રત્યયલોપે પ્રત્યયલક્ષણમ્ ઇતિ ઉચ્યતે સદન્વાખ્યાનાત્ શાસ્ત્રસ્ય .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {4।48} સત્ શાસ્ત્રેણ અન્વાખ્યાયતે સતઃ વા શાસ્ત્રમ્ અન્વ્યાખાયકમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {5।48} સદન્વાખ્યાનાત્ શાસ્ત્રસ્ય ઉગિદચામ્ સર્વનામસ્થાને અધાતોઃ ઇતિ ઇહ : એવ સ્યાત્ ગોમન્તૌ યવમન્તૌ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {6।48} ગોમાન્ યવમાન્ ઇતિ અત્ર ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {7।48} ઇષ્યતે ચ સ્યાત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {8।48} તત્ ચ અન્તરેણ યત્નમ્ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {9।48} અતઃ પ્રત્યયલોપે પ્રત્યયલક્ષણવચનમ્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {10।48} એવમર્થમ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {11।48} અસ્તિ પ્રયોજનમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {12।48} કિમ્ તર્હિ ઇતિ. લુકિ ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {13।48} લુકિ ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ કર્તવ્યમ્ : પઞ્ચ સપ્ત .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {14।48} કિમ્ પુનઃ કારણમ્ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {15।48} લોપે હિ વિધાનમ્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {16।48} લોપે હિ પ્રત્યયલક્ષણમ્ વિધીયતે .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {17।48} તેન લુકિ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {18।48} ન વા અદર્શનસ્ય લોપસઞ્જ્ઞિત્વાત્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {19।48} ન વા કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {20।48} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {21।48} અદર્શનસ્ય લોપસઞ્જ્ઞિત્વાત્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {22।48} અદર્શનમ્ લોપસઞ્જ્ઞમ્ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {23।48} લુમત્સઞ્જ્ઞાઃ ચ અદર્શનસ્ય ક્રિયન્તે .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {24।48} તેન લુકિ અપિ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {25।48} યદિ એવમ્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {26।48} પ્રત્યયાદર્શનમ્ તુ લુમત્સઞ્જ્ઞમ્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {27।48} પ્રત્યયાદર્શનમ્ તુ લુમત્સઞ્જ્ઞમ્ અપિ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {28।48} તત્ર કઃ દોષઃ .

(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {29।48} તત્ર લુકિ શ્લુવિધિપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {30।48} તત્ર લુકિ શ્લુવિધિઃ અપિ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {31।48} સઃ પ્રતિષેધ્યઃ : અત્તિ હન્તિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {32।48} શ્લૌ ઇતિ દ્વિર્વચનમ્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {33।48} ન વા પૃથક્સઞ્જ્ઞાકરણાત્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {34।48} ન વા એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {35।48} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {36।48} પૃથક્સઞ્જ્ઞાકરણાત્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {37।48} પૃથક્સઞ્જ્ઞાકરણસામર્થ્યાત્ લુકિ શ્લુવિધિઃ ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {38।48} તસ્માત્ અદર્શનસામાન્યાત્ લોપસઞ્જ્ઞા લુમત્સઞ્જ્ઞાઃ અવગાહતે .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {39।48} યથા એવ તર્હિ અદર્શનસામાન્યાત્ લોપસઞ્જ્ઞા લુમત્સઞ્જ્ઞાઃ અવગાહતે એવમ્ લુમત્સઞ્જ્ઞાઃ અપિ લોપસઞ્જ્ઞામ્ અવગાહેરન્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {40।48} તત્ર કઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {41।48} અગોમતી ગોમતી સમ્પન્ના ગોમતીભૂતા : લુક્ તદ્ધિતલુકિ ઇતિ ઙીપઃ લુક્ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {42।48} નનુ ચ અત્ર અપિ પૃથક્સઞ્જ્ઞાકરણાત્ ઇતિ એવ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {43।48} યથા એવ તર્હિ પૃથક્સઞ્જ્ઞાકરણસામર્થ્યાત્ લુમત્સઞ્જ્ઞાઃ લોપસઞ્જ્ઞામ્ ન અવગાહન્તે એવમ્ લોપસઞ્જ્ઞા અપિ લુમત્સઞ્જ્ઞાઃ ન અવગાહેત .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {44।48} તત્ર સઃ એવ દોષઃ : લુકિ ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {45।48} અસ્તિ અન્યત્ લોપસઞ્જ્ઞાયાઃ પૃથક્સઞ્જ્ઞાકરણે પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {46।48} કિમ્. લુમત્સઞ્જ્ઞાસુ યત્ ઉચ્યતે તત્ લોપમાત્રે મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {47।48} લુમતિ પ્રતિષેધાત્ વા .
(પ્_1,1.62.2) ક_ઇ,161.15-162.21 રો_ઇ,479-482 {48।48} અથ વા યત્ અયમ્ ન લુમતા અઙ્ગસ્ય ઇતિ પ્રત્ષેધમ્ શાસ્તિ તત્ જ્ઞાપયતિ આચાર્યઃ ભવતિ લુકિ પ્રત્યયલક્ષણમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {1।65} સતઃ નિમિત્તાભાવાત્ પદસઞ્જ્ઞાભાવઃ . સન્ પ્રત્યયઃ યેષામ્ કાર્યાણામ્ અનિમિત્તમ્ : રાજ્ઞઃ પુરુષઃ ઇતિ સઃ લુપ્તઃ અપિ અનિમિત્તમ્ સ્યાત્: રાજપુરુષઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {2।65} અસ્તુ તસ્યાઃ અનિમિત્તમ્ યા સ્વાદૌ પદમ્ ઇતિ પદસઞ્જ્ઞા યા તુ સુબન્તમ્ પદમ્ ઇતિ પદસઞ્જ્ઞા સા ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {3।65} સતિ એતત્પ્રત્યયે આસીત્ : અનયા ભવિષ્યતિ અનયા ન ભવિષ્યતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {4।65} લુપ્તે ઇદાનીમ્ પ્રત્યયે યાવતઃ એવ અવધેઃ સ્વાદૌ પદમ્ ઇતિ પદસઞ્જ્ઞા તાવતઃ એવ અવધેઃ સુબન્તમ્ પદમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {5।65} અસ્તિ ચ પ્રત્યયલક્ષણેન યજાદિપરતા ઇતિ કૃત્વા ભસઞ્જ્ઞા પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {6।65} તુગ્દીર્ઘત્વયોઃ ચ વિપ્રતિષેધાનુપપત્તિઃ એકયોગલક્ષણત્વાત્ પરિવીઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {7।65} તુગ્દીર્ઘત્વયોઃ ચ વિપ્રતિષેધઃ ન ઉપપદ્યતે .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {8।65} ક્વ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {9।65} પરિવીઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {10।65} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {11।65} એકયોગલક્ષણત્વાત્ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {12।65} એકયોગલક્ષણે તુગ્દીર્ઘત્વે .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {13।65} ઇહ લુપ્તે પ્રત્યયે સર્વાણિ પ્રત્યયાશ્રયાણિ કાર્યાણિ પર્યવપન્નાનિ ભવન્તિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {14।65} તાનિ એતાનિ પ્રત્યુત્થાપ્યન્તે .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {15।65} અનેન એવ તુક્ અનેન એવ ચ દીર્ઘત્વમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {16।65} તત્ એતત્ એકયોગલક્ષણમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {17।65} એકયોગલક્ષણાનિ ચ ન પ્રકલ્પન્તે .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {18।65} સિદ્ધમ્ તુ સ્થાનિસઞ્જ્ઞાનુદેશાત્ આન્યભાવ્યસ્ય .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {19।65} સિદ્ધમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {20।65} કથમ્ .

(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {21।65} સ્થાનિસઞ્જ્ઞા અન્યભૂતસ્ય ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {22।65} કિમ્ કૃતમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {23।65} સત્તામાત્રમ્ અનેન ક્રિયતે .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {24।65} યથાપ્રાપ્તે તુગ્દીર્ઘત્વે ભવિષ્યતઃ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {25।65} તત્ વક્તવ્યમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {26।65} યદિ અપિ એતત્ ઉચ્યતે અથ વા એતર્હિ સ્થાનિવદ્ભાવઃ ન આરભ્યતે .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {27।65} સ્થાનિસઞ્જ્ઞા અન્યભૂતસ્ય અનલ્વિધૌ ઇતિ વક્ષ્યામિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {28।65} યદિ એવમ્ આઙઃ યમહનઃ આત્મનેપદમ્ ભવતિ ઇતિ હન્તેઃ એવ સ્યાત્ વધેઃ ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {29।65} ન હિ કા ચિત્ હન્તેઃ સઞ્જ્ઞા અસ્તિ યા વધેઃ અતિદિશ્યેત .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {30।65} હન્તેઃ અપિ સઞ્જ્ઞા અસ્તિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {31।65} કા .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {32।65} હન્તિઃ એવ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {33।65} કથમ્ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {34।65} સ્વમ્ રૂપમ્ શબ્દસ્ય અશબ્દસઞ્જ્ઞા ઇતિ વચનાત્ સ્વમ્ રૂપમ્ શબ્દસ્ય સઞ્જ્ઞા ભવતિ ઇતિ હન્તેઃ અપિ હન્તિઃ સઞ્જ્ઞા ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {35।65} ભસઞ્જ્ઞાઙીપ્ષ્ફગોરાત્વેષુ ચ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {36।65} ભસઞ્જ્ઞાઙીપ્ષ્ફગોરાત્વેષુ ચ સિદ્ધમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {37।65} ભસઞ્જ્ઞા : રાજ્ઞઃ પુરુષઃ રાજપુરુષઃ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {38।65} પ્રત્યયલક્ષણેન યચિ ભમ્ ઇતિ ભાસઞ્જ્ઞા પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {39।65} સ્થાનિસઞ્જ્ઞા અન્યભૂતસ્ય અનલ્વિધૌ ઇતિ વચનાત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {40।65} ઙીપ્ : ચિત્રાયામ્ જાતા ચિત્રા .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {41।65} પ્રત્યયલક્ષણેન અણન્તાત્ ઈકારઃ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {42।65} સ્થાનિસઞ્જ્ઞા અન્યભૂતસ્ય અનલ્વિધૌ ઇતિ વચનાત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {43।65} ષ્ફ : વતઙ્ડી .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {44।65} પ્રત્યયલક્ષણેન યઞન્તાત્ ઇતિ ષ્ફઃ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {45।65} સ્થાનિસઞ્જ્ઞા અન્યભૂતસ્ય અનલ્વિધૌ ઇતિ વચનાત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {46।65} ગોઃ આત્વમ્ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {47।65} ગામ્ ઇચ્છતિ ગવ્યતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {48।65} પ્રત્યયલક્ષણેન અમિ આ ઓતઃ અમ્શસોઃ ઇતિ આત્વમ્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {49।65} સ્થાનિસઞ્જ્ઞા અન્યભૂતસ્ય અનલ્વિધૌ ઇતિ વચનાત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {50।65} તસ્ય દોષઃ ઙૌનકારલોપેત્ત્વેમ્વિધયઃ . તસ્ય એતસ્ય લક્ષણસ્ય દોષઃ ઙૌનકારલોપઃ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {51।65} આર્દ્રે ચર્મન્ લોહિતે ચર્મન્ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {52।65} પ્રત્યયલક્ષણેન યચિ ભમ્ ઇતિ ભસઞ્જ્ઞા સિદ્ધા ભવતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {53।65} સ્થાનિસઞ્જ્ઞા અન્યભૂતસ્ય અનલ્વિધૌ ઇતિ વચનાત્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {54।65} ઇત્ત્વમ્ : આશીઃ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {55।65} પ્રત્યયલક્ષણેન હલિ ઇતિ ઇત્વમ્ સિદ્ધમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {56।65} સ્થાનિસઞ્જ્ઞા અન્યભૂતસ્ય અનલ્વિધૌ ઇતિ વચનાત્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {57।65} ઇમ્ : અતૃણેત્ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {58।65} પ્રત્યયલક્ષણેન હલિ ઇતિ ઇત્ત્વમ્ સિદ્ધમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {59।65} સ્થાનિસઞ્જ્ઞા અન્યભૂતસ્ય અનલ્વિધૌ ઇતિ વચનાત્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {60।65} સૂત્રમ્ ચ ભિદ્યતે .

(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {61।65} યથાન્યાસમ્ એવ અસ્તુ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {62।65} નનુ ચ ઉક્તમ્ સતઃ નિમિત્તાભાવાત્ પદસઞ્જ્ઞાભાવઃ તુગ્દીર્ઘત્વયોઃ ચ વિપ્રતિષેધાનુપપત્તિઃ એકયોગલક્ષણત્વાત્ પરિવીઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {63।65} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {64।65} વક્ષ્યતિ અત્ર પરિહારમ્ .
(પ્_1,1.62.3) ક_ઇ,162.22-164.10 રો_ઇ,482-486 {65।65} ઇહ અપિ પરિવીઃ ઇતિ શાસ્ત્રપરવિપ્રતિષેધેન પરત્વાત્ દીર્ઘત્વમ્ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {1।56} કાનિ પુનઃ અસ્ય યોગસ્ય પ્રયોજનાનિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {2।56} પ્રયોજનમ્ અપૃક્તશિલોપે નુમ્ અમામૌ ગુણવૃદ્ધિદીર્ઘત્વેમડાટ્શ્નમ્વિધયઃ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {3।56} અપૃક્તલોપે શિલોપે ચ કૃતે નુમ્ અમામૌ ગુણવૃદ્ધી દીર્ઘત્વમ્ ઇમડાટૌ શ્નમ્વિધિઃ ઇતિ પ્રયોજનાનિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {4।56} નુમ્ : અગ્ને ત્રી તે વજિના ત્રી સધસ્થા , ત તા પિણ્ડાનામ્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {5।56} નુમ્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {6।56} અમામૌ : હે અનડ્વન્ , અનડ્વાન્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {7।56} ગુણઃ : અધોક્ , અલેટ્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {8।56} વૃદ્ધિઃ : નિ અમાર્ટ્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {9।56} દીર્ઘત્વમ્ : અગ્ને ત્રી તે વજિના ત્રી સધસ્થા , ત તા પિણ્ડાનામ્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {10।56} ઇમ્ : અતૃણેટ્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {11।56} અડાટૌ : અધોક્ , અલેટ્ , ઐયઃ , ઔનઃ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {12।56} શ્નમ્વિધિઃ : અભિનઃ અત્ર , અચ્છિનઃ અત્ર .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {13।56} અપૃક્તશિલોપયોઃ કૃતયોઃ એતે વિધયઃ ન પ્રાપ્નુવન્તિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {14।56} પ્રત્યયલક્ષણેન ભવન્તિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {15।56} ન એતાનિ સન્તિ પ્રયોજનાનિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {16।56} સ્થાનિવદ્ભાવેન અપિ એતાનિ સિદ્ધાનિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {17।56} ન સિધ્યન્તિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {18।56} આદેશઃ સ્થાનિવત્ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {19।56} ન ચ લોપઃ આદેશઃ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {20।56} લોપઃ અપિ આદેશઃ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {21।56} કથમ્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {22।56} આદિશ્યતે યઃ સઃ આદેશઃ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {23।56} લોપઃ અપિ આદિશ્યતે .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {24।56} દોષઃ ખલુ અપિ સ્યાત્ યદિ લોપઃ ન આદેશઃ સ્યાત્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {25।56} ઇહ અચઃ પરસ્મિન્ પૂર્વવિધૌ ઇતિ એતસ્ય ભૂયિષ્ઠાનિ લોપે ઉદાહરણાનિ તાનિ ન સ્યુઃ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {26।56} યત્ર તર્હિ સ્થાનિવદ્ભાવઃ ન અસ્તિ તદર્થમ્ અયમ્ યોગઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {27।56} ક્વ ચ સ્થાનિવદ્ભાવઃ ન અસ્તિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {28।56} યઃ અલ્વિધિઃ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {29।56} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {30।56} પ્રયોજનમ્ ઙૌનકાર્લોપેત્ત્વેમ્વિધયઃ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {31।56} ભસઞ્જ્ઞાઙીપ્ષ્ફ્ગોરાત્વેષુ દોષઃ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {32।56} ભસઞ્જ્ઞાઙીપ્ષ્ફ્ગોરાત્વેષુ દોષઃ ભવતિ. ભસઞ્જ્ઞાયામ્ તાવત્ ન દોષઃ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {33।56} આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ ન પ્રત્યયલક્ષણેન ભસઞ્જ્ઞા ભવતિ ઇતિ યત્ અયમ્ ન ઙિસમ્બુદ્ધ્યોઃ ઇતિ ઙૌ પ્રતિષેધમ્ શાસ્તિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {34।56} ઙીપિ અપિ : ન એવમ્ વિજ્ઞાયતે : અણન્તાત્ અકારાન્તાત્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {35।56} કથમ્ તર્હિ .

(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {36।56} અણ્ યઃ અકારઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {37।56} ષ્ફે અપિ : ન એવમ્ વિજ્ઞાયતે : યઞન્તાત્ અકારન્તાત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {38।56} કથમ્ તર્હિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {39।56} યઞ્ યઃ અકારઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {40।56} ગોઃ આત્વે અપિ : ન એવમ્ વિજ્ઞાયતે : અમિ અચિ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {41।56} કથમ્ તર્હિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {42।56} અચિ અમિ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {43।56} પ્રયોજનાનિ અપિ તર્હિ તાનિ ન સન્તિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {44।56} યત્ તાવત્ ઉચ્યતે ઙૌનકાર્લોપઃ ઇતિ ક્રિયતે એતત્ ન્યાસે એવ : ન ઙિસમ્બુદ્ધ્યોઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {45।56} ઇત્ત્વમ્ અપિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {46।56} વક્ષ્યતિ એતત્ : શાસઃ ઇત્ત્વે આશાસઃ ક્વૌ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {47।56} ઇમ્વિધિઃ અપિ : હલિ ઇતિ નિવૃત્તમ્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {48।56} યદિ હલિ ઇતિ નિવૃત્તમ્ તૃણહાનિ અત્ર અપિ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {49।56} એવમ્ તર્હિ અચિ ન ઇતિ અપિ અનુવર્તિષ્યતે .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {50।56} ન તર્હિ ઇદાનીમ્ અયમ્ યોગઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {51।56} વક્તવ્યઃ ચ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {52।56} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {53।56} પ્રત્યયમ્ ગૃહીત્વા યત્ ઉચ્યતે તત્ પ્રત્યયલક્ષણેન યથા સ્યાત્ શબ્દમ્ ગૃહીત્વા યત્ ઉચ્યતે તત્ પ્રત્યયલક્ષણેન મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {54।56} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {55।56} શોભનાઃ દૃષદઃ અસ્ય સુદૃષત્ બ્રાહ્મણઃ .
(પ્_1,1.62.4) ક_ઇ,164.11-165.13 રો_ઇ,486-490 {56।56} સોઃ મનસી* અલોમોષસી* ઇતિ એષઃ સ્વરઃ મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {1।20} લુમતિ પ્રતિષેધે એકપદસ્વરસ્ય ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {2।20} લુમતિ પ્રતિષેધે એકપદસ્વરસ્ય ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ કર્તવ્યમ્. એકપદસ્વરે ચ લુમતા લુપ્તે પ્રત્યયલક્ષણમ્ ન ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {3।20} કિમ્ અવિશેષેણ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {4।20} ન ઇતિ આહ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {5।20} સર્વામન્ત્રિતસિજ્લુક્સ્વરવર્જમ્ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {6।20} સર્વસ્વરમ્ આમન્ત્રિતસ્વરવમ્ સિજ્લુક્સ્વરમ્ ચ વર્જયિત્વા .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {7।20} સર્વસ્વર : સર્વસ્તોમઃ , સર્વપૃષ્ઠઃ : સર્વસ્ય સુપિ ઇતિ આદ્યુદાત્તત્વમ્ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {8।20} આમન્ત્રિતસ્વર : સર્પિઃ આગચ્છ , સપ્ત આગચ્છત : આમન્ત્રિતસ્ય ચ ઇતિ આદ્યુદાત્તત્વમ્ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {9।20} સિજ્લુક્સ્વર : મ હિ દતામ્ , મ હિ ધતામ્ : આદિઃ સિચઃ અન્યતરસ્યામ્ ઇતિ એષઃ સ્વરઃ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {10।20} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {11।20} પ્રયોજનમ્ ઞિનિકિલ્લુકિ સ્વરાઃ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {12।20} ઞિનિકિત્સ્વરાઃ લુકિ પ્રયોજયન્તિ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {13।20} ગર્ગઃ , વત્સઃ , બિદઃ , ઉર્વઃ , ઉષ્ટ્રગ્રીવઃ , વામરજ્જુઃ : ઞ્નિતિ ઇતિ આદ્યુદાત્તત્વમ્ મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {14।20} ઇહ ચ : અત્રયઃ : કિતઃ ઇતિ અન્તોદાત્તત્વમ્ મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {15।20} પથિમથોઃ સર્વનામસ્થાને .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {16।20} પથિમથોઃ સર્વનામસ્થાને લુકિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {17।20} પથિપ્રિયઃ , મથિપ્રિયઃ : પથિમથોઃ સર્વનામસ્થાને ઇતિ એષઃ સ્વરઃ મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {18।20} અહ્નઃ રવિધૌ .
(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {19।20} અહ્નઃ રવિધૌ લુમતા લુપ્તે પ્રત્યયલક્ષણમ્ ન ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .

(પ્_1,1.63.1) ક_ઇ,165.15-166.8 રો_ઇ,490-492 {20।20} અહઃ દદતિ , અહઃ ભુઙ્ક્તે : રઃ અસુપિ ઇતિ પ્રત્યયલક્ષણેન પ્રતિષેધઃ મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {1।75} ઉત્તરપદત્વે ચ અપદાદિવિધૌ . ઉત્તરપદત્વે ચ અપદાદિવિધૌ લુમતા લુપ્તે પ્રત્યયલક્ષણમ્ ન ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {2।75} પરમવાચા પરમવાચે પરમગોદુહા પરમગોદુહે પરમશ્વલિહા પરમશ્વલિહે : પદસ્ય ઇતિ પ્રત્યયલક્ષણેન કુત્વાદીનિ મા ભૂવન્ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {3।75} અપદાદિવિધૌ ઇતિ કિમર્થમ્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {4।75} દધિસેચૌ દધિસેચઃ : સાત્પદાદ્યોઃ ઇતિ પ્રતિષેધઃ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {5।75} યદિ અપદાદિવિધૌ ઇતિ ઉચ્યતે ઉત્તરપદાધિકારઃ ન પ્રકલ્પેત .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {6।75} તત્ર કઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {7।75} કર્ણઃ વર્ણલક્ષણાત્ ઇતિ એવમાદિઃ વિધિઃ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {8।75} યદિ પુનઃ નલોપાદિવિધૌ પ્લુત્યન્તે લુમતા લુપ્તે પ્રત્યયલક્ષણમ્ ન ભવતિ ઇતિ ઉચ્યેત .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {9।75} ન એવમ્ શક્યમ્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {10।75} ઇહ હિ : રાજકુમાર્યૌ રાજકુમાર્યઃ ઇતિ શાકલમ્ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {11।75} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {12।75} યત્ એતત્ સિતિ શાકલમ્ ન ઇતિ એતત્ પ્રત્યયે શાકલમ્ ન ઇતિ વક્ષ્યામિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {13।75} યદિ પ્રત્યયે શાકલમ્ ન ઇતિ ઉચ્યતે દધિ અધુના મધુ અધુના : અત્ર અપિ ન પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {14।75} પ્રત્યયે શાકલમ્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {15।75} કસ્મિન્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {16।75} યસ્માત્ યઃ પ્રત્યયઃ વિહિતઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {17।75} ઇહ તર્હિ પરમદિવા પરમદિવે : દિવ ઉત્ ઇતિ ઉત્ત્વમ્ પ્રાપ્નોતિ ઇતિ. અસ્તુ તર્હિ અવિશેષેણ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {18।75} નનુ ચ ઉક્તમ્ ઉત્તરપદાધિકારઃ ન પ્રકલ્પેત ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {19।75} વચનાત્ ઉત્તરપદાધિકારઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {20।75} તત્ તર્હિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {21।75} ન વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {22।75} અનુવૃત્તિઃ કરિષ્યતે .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {23।75} ઇદમ્ અસ્તિ : યસ્માત્ પ્રતયયવિધિઃ તદાદિ પ્રત્યયે અઙ્ગમ્ , સુપ્તિઙન્તમ્ પદમ્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {24।75} યસ્માત્ સુપ્તિઙ્વિધિઃ તદાદિ સુબન્તમ્ ચ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {25।75} નઃ ક્યે .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {26।75} નાન્તમ્ ક્યે પદસઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ યસ્માત્ ક્યવિધિઃ સુબન્તમ્ ચ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {27।75} સિતિ ચ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {28।75} સિતિ ચ પૂર્વમ્ પદસઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ યસ્માત્ સિદ્વિધિઃ તદાદિ સુબન્તમ્ ચ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {29।75} સ્વાદિષુ અસર્વનામસ્થાને .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {30।75} સ્વાદિષુ અસર્વનામસ્થાને પૂર્વમ્ પદસઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ યસ્માત્ સ્વાદિવિધિઃ તદાદિ સુબન્તમ્ ચ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {31।75} યચિ ભમ્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {32।75} યજાદિપ્રત્યયે પૂર્વમ્ પદસઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ યસ્માત્ યજાદિવિધિઃ તદાદિ સુબન્તમ્ ચ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {33।75} ઇહ તર્હિ : પરમવાક્ : અસર્વનામસ્થાને ઇતિ પ્રતિષેધઃ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {34।75} અસ્તુ તસ્યાઃ પ્રતિષેધઃ યા સ્વાદૌ પદમ્ ઇતિ પદસઞ્જ્ઞા યા તુ સુબન્તમ્ પદમ્ ઇતિ પદસઞ્જ્ઞા સા ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {35।75} સતિ એતત્પ્રત્યયે આસીત્ અનયા ભવિષ્યતિ અનયા ન ભવિષ્યતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {36।75} લુપ્તે ઇદાનીમ્ પ્રત્યયે યાવતઃ એવ અવધેઃ સ્વાદૌ પદમ્ ઇતિ પદસઞ્જ્ઞા તાવતઃ એવ અવધેઃ સુબન્તમ્ પદમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {37।75} અસ્તિ ચ પ્રત્યયલક્ષણેન સર્વનામસ્થાનપરતા ઇતિ કૃત્વા પ્રતિષેધાઃ ચ બલીયાંસઃ ભવન્તિ ઇતિ પ્રતિષેધઃ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {38।75} ન અપ્રતિષેધાત્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {39।75} ન અયમ્ પ્રસજ્યપ્રતિષેધઃ : સર્વનામસ્થાને ન ઇતિ .

(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {40।75} કિમ્ તર્હિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {41।75} પર્યુદાસઃ અયમ્ : યત્ અન્યત્ સર્વનામસ્થાનાત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {42।75} સર્વનામસ્થાને અવ્યાપારઃ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {43।75} યદિ કેન ચિત્ પ્રાપ્નોતિ તેન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {44।75} પૂર્વેણ ચ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {45।75} અપ્રાપ્તેઃ વા .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {46।75} અથ વા અનન્તરા ય પ્રાપ્તિઃ સા પ્રતિષિધ્યતે .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {47।75} કુતઃ એતત્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {48।75} અનન્તરસ્ય વિધિઃ વા ભવતિ પ્રતિષેધઃ વા ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {49।75} પૂર્વા પ્રાપ્તિઃ અપ્રતિષિદ્ધા તયા ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {50।75} નનુ ચ ઇયમ્ પ્રાપ્તિઃ પૂર્વામ્ પ્રાપ્તિમ્ બાધતે .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {51।75} ન ઉત્સહતે પ્રતિષિદ્ધા સતી બાધિતુમ્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {52।75} યદિ એવમ્ પરમવાચૌ પરમવાચઃ ઇતિ સુપ્તિઙન્તમ્ પદમ્ ઇતિ પદસઞ્જ્ઞા પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {53।75} એવમ્ તર્હિ યોગવિભાગઃ કરિષ્યતે .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {54।75} સ્વાદિષુ પૂર્વમ્ પદસઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {55।75} તતઃ સર્વનામસ્થાને અયચિ પૂર્વમ્ પદસઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {56।75} તતઃ ભમ્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {57।75} ભસઞ્જ્ઞમ્ ભવતિ યજાદૌ અસર્વનામસ્થને ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {58।75} યદિ તર્હિ સૌ અપિ પદમ્ ભવતિ , એચઃ પ્લુતાધિકારે પદાન્તગ્રહણમ્ ચોદયિષ્યતિ ઇહ મા ભૂત્ : ભદ્રમ્ કરોષિ ગૌઃ ઇતિ , તસ્મિન્ ક્રિયમાણે અપિ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {59।75} વાક્યપદયોઃ અન્ત્યસ્ય ઇતિ એવમ્ તત્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {60।75} ઇહ તર્હિ : દધિસેચૌ દધિસેચઃ : સાત્પદાદ્યોઃ ઇતિ પદાદિલક્ષણઃ પ્રતિષેધઃ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {61।75} મા ભૂત્ એવમ્ : પદસ્ય આદિઃ પદાદિઃ , પદાદેઃ ન ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {62।75} કથમ્ તર્હિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {63।75} પદાત્ આદિઃ પદાદિઃ , પદાદેઃ ન ઇતિ એવમ્ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {64।75} ન એવમ્ શક્યમ્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {65।75} ઇહ અપિ પ્રસજ્યેત : ઋક્ષુ વાક્ષુ ત્વક્ષુ કુમારીષુ કિશોરીષુ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {66।75} સાત્પ્રતિષેધઃ જ્ઞાપકઃ સ્વાદિષુ પદત્વેન યેષામ્ પદસઞ્જ્ઞા ન તેભ્યઃ પ્રતિષેધઃ ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {67।75} ઇહ તર્હિ : બહુસેચૌ , બહુસેચઃ : બહુચ્ અયમ્ પ્રત્યયઃ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {68।75} અત્ર પદાત્ આદિઃ પદાદિઃ , પદાદેઃ ન ઇતિ ઉચ્યમાને અપિ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {69।75} એવમ્ તર્હિ ઉત્તરપદત્વે ચ પદાદિવિધૌ લુમતા લુપ્તે પ્રત્યયલક્ષણમ્ ભવતિ ઇતિ વક્ષ્યામિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {70।75} તત્ નિયમાર્થમ્ ભવિષ્યતિ : પદાદિવિધૌ એવ ન પદાન્તવિધૌ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {71।75} કથમ્ બહુસેચૌ બહુસેચઃ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {72।75} બહુચ્પૂર્વસ્ય ચ પદાદિવિધૌ ન પદાન્તવિધૌ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {73।75} દ્વન્દ્વે અન્ત્યસ્ય .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {74।75} દ્વન્દ્વે અન્ત્યસ્યલુમતા લુપ્તે પ્રત્યયલક્ષણમ્ ન ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.63.2) ક_ઇ,166.9-167.28 રો_ઇ,493-498 {75।75} વાક્સ્રક્ત્વચમ્ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {1।33} ઇહ અભૂવન્ ઇતિ પ્રત્યયલક્ષણેન જુસ્ભાવઃ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {2।33} સિચઃ ઉસઃ અપ્રસઙ્ગઃ આકારપ્રકરણાત્ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {3।33} સિચઃ ઉસઃ અપ્રસઙ્ગઃ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {4।33} કિમ્ કારણમ્ .

(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {5।33} આકારપ્રકરણાત્ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {6।33} આતઃ ઇતિ એતત્ નિયમાર્થમ્ ભવિષ્યતિ : આતઃ એવ સિજ્લુગન્તાત્ ન અન્યસ્માત્ સિજ્લુગન્તાત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {7।33} ઇહ : ઇતિ યુષ્મત્પુત્રઃ દદાતિ , ઇતિ અસ્મત્પુત્રઃ દદાતિ ઇતિ અત્ર યુષ્મદસ્મદોઃ ષષ્ઠીચતુર્થીદ્વિતીયાસ્થયોઃ વામ્નાવૌ ઇતિ વામ્નાવાદયઃ પ્રાપ્નુવન્તિ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {8।33} યુષ્મદસ્મદોઃ સ્થગ્રહણાત્ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {9।33} સ્થગ્રહણમ્ તત્ર ક્રિયતે .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {10।33} તત્ શ્રૂયમાણવિભક્તિવિશેષણમ્ વિજ્ઞાસ્યતે .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {11।33} અસ્તિ અન્યત્ સ્થગ્રહણસ્ય પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {12।33} કિમ્ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {13।33} સવિભક્તિકસ્ય વામ્નાવાદયઃ યથા સ્યુઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {14।33} ન એતત્ અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {15।33} પદસ્ય ઇતિ વર્તતે વિભક્ત્યન્તમ્ ચ પદમ્ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {16।33} તત્ર અન્તરેણ અપિ સ્થગ્રહણમ્ સવિભક્તિકસ્ય એવ ગ્રહણમ્ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {17।33} ભવેત્ સિદ્ધમ્ યત્ર વિભક્ત્યન્તમ્ પદમ્ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {18।33} યત્ર તુ ખલુ વિભક્તૌ પદમ્ તત્ર ન સિધ્યતિ : ગ્રામઃ વામ્ દીયતે , ગ્રામઃ નૌ દીયતે જનપદઃ વામ્ દીયતે , જનપદઃ નૌ દીયતે .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {19।33} સર્વગ્રહણમ્ અપિ પ્રકૃતમ્ અનુવર્તતે .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {20।33} તેન સવિભક્તિકસ્ય એવ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {21।33} ઇહ : ચક્ષુષ્કામમ્ યાજયામ્ ચકાર ઇતિ તિઙ્ અતિઙઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {22।33} તસ્ય ચ નિઘાતઃ તસ્માત્ ચ અનિઘાતઃ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {23।33} આમિ લિલોપાત્ તસ્ય ચ અનિઘાતઃ તસ્માત્ ચ નિઘાતઃ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {24।33} આમિ લિલોપાત્ તસ્ય ચ અનિઘાતઃ તસ્માત્ ચ નિઘાતઃ સિદ્ધઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {25।33} અઙ્ગાધિકારે ઇટઃ વિધિપ્રતિષેધૌ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {26।33} અઙ્ગાધિકારે ઇટઃ વિધિપ્રતિષેધૌ ન સિધ્યતઃ : જિગમિષ સંવિવૃત્સ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {27।33} અઙ્ગસ્ય ઇતિ ઇટઃ વિધિપ્રતિષેધૌ ન પ્રાપ્નુતઃ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {28।33} ક્રમેઃ દીર્ઘત્વમ્ ચ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {29।33} કિમ્ ચ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {30।33} ઇટઃ ચ વિધિપ્રતિષેધૌ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {31।33} ન ઇતિ આહ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {32।33} અદેશે અયમ્ ચઃ પઠિતઃ .
(પ્_1,1.63.3) ક_ઇ,168.1-23 રો_ઇ,498-500 {33।33} ક્રમેઃ ચ દીર્ઘત્વમ્ : ઉત્ક્રામ સઙ્ક્રામ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {1।30} ઇહ કિમ્ ચિત્ અઙ્ગાધિકારે લુમતા લુપ્તે પ્રત્યયલક્ષણેન ભવતિ કિમ્ ચિત્ ચ અન્યત્ર ન ભવતિ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {2।30} યદિ પુનઃ ન લુમતા તસ્મિન્ ઇતિ ઉચ્યેત .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {3।30} અથ ન લુમતા તસ્મિન્ ઇતિ ઉચ્યમાને કિમ્ સિદ્ધમ્ એતત્ ભવતિ ઇટઃ વિધિપ્રતિષેધૌ ક્રમેઃ દીર્ઘત્વમ્ ચ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {4।30} બાઢમ્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {5।30} ન ઇટઃ ઇવિધિપ્રતિષેધૌ પરસ્મૈપદેષુ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {6।30} કથમ્ તર્હિ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {7।30} સકારાદૌ ઇતિ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {8।30} તદ્વિશેષણમ્ પરસ્મૈપદગ્રહણમ્ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {9।30} ન ખલુ અપિ ક્રમેઃ દીર્ઘત્વમ્ પરસ્મૈપદેષુ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {10।30} કથમ્ તર્હિ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {11।30} શિતિ ઇતિ .

(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {12।30} તદ્વિશેષણમ્ પરસ્મૈપદગ્રહણમ્ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {13।30} ન લુમતા તસ્મિન્ ઇતિ ચેત્ હનિણિઙાદેશાઃ તલોપે .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {14।30} ન લુમતા તસ્મિન્ ઇતિ ચેત્ હનિણિઙાદેશાઃ તલોપે ન સિધ્યન્તિ : અવધિ ભવતા દસ્યુઃ , અગાયિ ભવતા ગ્રામઃ , અધ્યગાયિ ભવતા અનુવાકઃ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {15।30} તલોપે કૃતે લુઙિ ઇતિ હનિણિઙાદેશાઃ ન પ્રાપ્નુવન્તિ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {16।30} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {17।30} ન લુઙિ ઇતિ હનિણિઙાદેશાઃ ઉચ્યન્તે .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {18।30} કિમ્ તર્હિ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {19।30} આર્ધધાતુકે ઇતિ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {20।30} તદ્વિશેષણમ્ લુઙ્ગ્રહણમ્ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {21।30} ઇહ ચ : સર્વસ્તોમઃ , સર્વપૃષ્ઠઃ સર્વસ્ય સુપિ ઇતિ આદ્યુદાત્તત્વમ્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {22।30} તત્ ચ અપિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {23।30} ન વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {24।30} ન લુમતા અઙ્ગસ્ય ઇતિ એવ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {25।30} કથમ્ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {26।30} ન લુમતા લુપ્તે અઙ્ગાધિકારઃ પ્રતિનિર્દિશ્યતે .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {27।30} કિમ્ તર્હિ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {28।30} યઃ અસૌ લુમતા લુપ્યતે તસ્મિન્ યત્ અઙ્ગમ્ તસ્ય યત્ કાર્યમ્ તત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {29।30} એવમ્ અપિ સર્વસ્વરઃ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,1.63.4) ક_ઇ,168.24-169.14 રો_ઇ,500-502 {30।30} કર્તવ્યઃ અત્ર યત્નઃ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {1।21} કિમ્ ઇદમ્ અલ્ગ્રહણમ્ અન્ત્યવિશેષણમ્ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {2।21} એવમ્ ભવિતુમ્ અર્હતિ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {3।21} ઉપધાસઞ્જ્ઞાયામ્ અલ્ગ્રહણમ્ અન્ત્યનિર્દેશઃ ચેત્ સઙ્ઘાતપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {4।21} ઉપધાસઞ્જ્ઞાયામ્ અલ્ગ્રહણમ્ અન્ત્યનિર્દેશઃ ચેત્ સઙ્ઘાતસ્ય પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {5।21} સઙ્ઘાતસ્ય ઉપધાસઞ્જ્ઞા પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {6।21} તત્ર કઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {7।21} શાસઃ ઇત્ અઙ્હલોઃ : શિષ્ટ્વા શિષ્ટઃ : સઙ્ઘાતસ્ય ઇત્ત્વમ્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {8।21} યદિ પુનઃ અલ્ અન્ત્યાત્ ઇતિ ઉચ્યેત .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {9।21} એવમ્ અપિ અન્ત્યઃ અવિશેષિતઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {10।21} તત્ર કઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {11।21} સઙ્ઘાતાત્ અપિ પૂર્વસ્ય ઉપધાસઞ્જ્ઞા પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {12।21} તત્ર કઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {13।21} શાસઃ ઇત્ અઙ્હલોઃ : શિષ્ટઃ , શિષ્ટવાન્ : શકારસ્ય ઇત્ત્વમ્ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {14।21} સૂત્રમ્ ચ ભિદ્યતે .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {15।21} યથાન્યાસમ્ એવ અસ્તુ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {16।21} નનુ ચ ઉક્તમ્ ઉપધાસઞ્જ્ઞાયામ્ અલ્ગ્રહણમ્ અન્ત્યનિર્દેશઃ ચેત્ સઙ્ઘાતપ્રતિષેધઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {17।21} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {18।21} અન્ત્યવિજ્ઞાનાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {19।21} સિદ્ધમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {20।21} કથમ્ .
(પ્_1,1.65.1) ક_ઇ,169.16-25 રો_ઇ,502-503 {21।21} અલઃ અન્ત્યસ્ય વિધયઃ ભવન્તિ ઇતિ અન્ત્યસ્ય ભવિષ્યતિ .

(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {1।62} અન્ત્યવિજ્ઞાનાત્ સિદ્ધમ્ ઇતિ ચેત્ ન અનર્થકે અલોન્ત્યવિધિઃ અનભ્યાસવિકારે .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {2।62} અન્ત્યવિજ્ઞાનાત્ સિદ્ધમ્ ઇતિ ચેત્ તત્ ન .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {3।62} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {4।62} ન અનર્થકે અલોન્ત્યવિધિઃ અનભ્યાસવિકારે .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {5।62} અનર્થકે અલોન્ત્યવિધિઃ ન ઇતિ એષા પરિભાષા કર્તવ્યા .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {6।62} કિમ્ અવિશેષેણ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {7।62} ન ઇતિ આહ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {8।62} અનભ્યાસવિકારે .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {9।62} અભ્યાસવિકારાન્ વર્જયિત્વા .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {10।62} ભૃઞામ્ ઇત્ , અર્તિપિપર્ત્યોઃ ચ ઇતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {11।62} કાનિ એતસ્યાઃ પરિભાષાયાઃ પ્રયોજનાનિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {12।62} પ્રયોજનમ્ અવ્યક્તાનુકરણસ્ય અતઃ ઇતૌ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {13।62} અન્ત્યસ્ય પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {14।62} અનર્થકે અલોન્ત્યવિધિઃ ન ભવતિ ઇતિ ન દોષઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {15।62} ન એતત્ અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {16।62} આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ ન અન્ત્યસ્ય પરરૂપમ્ ભવતિ ઇતિ યત્ અયમ્ ન આમ્રેડિતસ્ય અન્ત્યસ્ય તુ વા ઇતિ આહ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {17।62} ઘ્વસોઃ એત્ હૌ અભ્યાસલોપઃ ચ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {18।62} ઘ્વસોઃ એત્ હૌ અભ્યાસલોપઃ ચ ઇતિ અન્ત્યસ્ય પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {19।62} અનર્થકે અલોન્ત્યવિધિઃ ન ભવતિ ઇતિ ન દોષઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {20।62} એતત્ અપિ ન અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {21।62} પુનર્લોપવચનસામર્થ્યાત્ સર્વસ્ય ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {22।62} અથ વા શિત્ લોપઃ કરિષ્યતે .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {23।62} સઃ શિત્ સર્વસ્ય ઇતિ સર્વાદેશઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {24।62} સઃ તર્હિ શકારઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {25।62} ન કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {26।62} ક્રિયતે ન્યાસે એવ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {27।62} દ્વિશકારકઃ નિર્દેશઃ : ઘ્વસોઃ એત્ હૌ અભ્યાસલોપશ્શ્ચ ઇતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {28।62} આપિ લોપઃ અકઃ અનચિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {29।62} તિષ્ઠતિ સૂત્રમ્ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {30।62} અન્યથા વ્યાખ્યાયતે : આપિ હલિ લોપઃ ઇતિ અન્ત્યસ્ય પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {31।62} અનર્થકે અલોન્ત્યવિધિઃ ન ભવતિ ઇતિ ન દોષઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {32।62} એતત્ અપિ ન અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {33।62} અનઃ એવ લોપમ્ વક્ષ્યામિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {34।62} તત્ અનઃ ગ્રહણમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {35।62} ન કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {36।62} પ્રકૃતમ્ અનુવર્તતે .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {37।62} ક્વ પ્રકૃતમ્ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {38।62} અન્ આપિ અકઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {39।62} તત્ વૈ પ્રથમાનિર્દિષ્ટમ્ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {40।62} ષષ્ઠીનિર્દિષ્તેન ચ ઇહ અર્થઃ .

(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {41।62} હલિ ઇતિ એષા સપ્તમી અન્ ઇતિ પ્રથમાયાઃ ષષ્ઠીમ્ પ્રકલ્પયિષ્યતિ : તસ્મિન્ ઇતિ નિર્દિષ્ટે પૂર્વસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {42।62} અત્ર લોપઃ અભ્યાસસ્ય .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {43।62} અત્ર લોપઃ અભ્યાસસ્ય ઇતિ અન્ત્યસ્ય પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {44।62} અનર્થકે અલોન્ત્યવિધિઃ ન ભવતિ ઇતિ ન દોષઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {45।62} એતત્ અપિ ન અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {46।62} અત્રગ્રહણસામર્થ્યાત્ સર્વસ્ય ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {47।62} અસ્તિ અન્યત્ અત્રગ્રહણસ્ય પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {48।62} કિમ્ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {49।62} સનધિકારઃ અપેક્ષ્યતે , ઇહ મા ભૂત્ : દધૌ દદૌ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {50।62} અન્તરેણ અપિ અત્રગ્રહણમ્ સનધિકારમ્ અપેક્ષિષ્યામહે .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {51।62} સન્ તર્હિ સકારાદિઃ અપેક્ષ્યતે સનિ સકારાદૌ ઇતિ , ઇહ મા ભૂત્ : જિજ્ઞાપયિષતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {52।62} અન્તરેણ અપિ અત્રગ્રહણમ્ સનમ્ સકારાદિમ્ અપેક્ષિષ્યામહે .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {53।62} પ્રકૃતયઃ તર્હિ અપેક્ષ્યન્તે .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {54।62} એતાસામ્ પ્રકૃતીનામ્ લોપઃ યથા સ્યાત્ , ઇહ મા ભૂત્ : પિપક્ષતિ યિયક્ષતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {55।62} અન્તરેણ અપિ અત્રગ્રહણમ્ એતાઃ પ્રકૃતીઃ અપેક્ષિષ્યામહે .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {56।62} વિષયઃ તર્હિ અપેક્ષ્યતે .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {57।62} મુચઃ અકર્મકસ્ય ગુણઃ વા ઇતિ ઇહ મા ભૂત્ : મુમુક્ષતિ ગામ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {58।62} અન્તરેણ અપિ અત્રગ્રહણમ્ વિષયમ્ અપેક્ષિષ્યામહે .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {59।62} કથમ્ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {60।62} અકર્મકસ્ય ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {61।62} તેન યત્ર એવ અયમ્ મુચિઃ અકર્મકઃ તત્ર એવ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.65.2) ક_ઇ,170.1-171.9 રો_ઇ,503-506 {62।62} તસ્માત્ ન અર્થઃ અનયા પરિભાષયા .
(પ્_1,1.65.3) ક_ઇ,171.10-16 રો_ઇ,506 {1।8} અલઃ અન્ત્યાત્ પૂર્વઃ અલ્ ઉપધા ઇતિ વા .
(પ્_1,1.65.3) ક_ઇ,171.10-16 રો_ઇ,506 {2।8} અથ વા વ્યક્તમ્ એવ પથિતવ્યમ્ અલઃ અન્ત્યાત્ પૂર્વઃ અલ્ ઉપધાસઞ્જ્ઞઃ ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.65.3) ક_ઇ,171.10-16 રો_ઇ,506 {3।8} તત્ તર્હિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.65.3) ક_ઇ,171.10-16 રો_ઇ,506 {4।8} ન વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.65.3) ક_ઇ,171.10-16 રો_ઇ,506 {5।8} અવચનાત્ લોકવિજ્ઞાનાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.65.3) ક_ઇ,171.10-16 રો_ઇ,506 {6।8} અન્તરેણ અપિ વચનમ્ લોકવિજ્ઞાનાત્ સિદ્ધમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.65.3) ક_ઇ,171.10-16 રો_ઇ,506 {7।8} કથમ્ .
(પ્_1,1.65.3) ક_ઇ,171.10-16 રો_ઇ,506 {8।8} લોકે અમીષામ્ બ્રાહ્મણાનામ્ અન્ત્યાત્ પૂર્વઃ આનીયતામ્ ઇતિ ઉક્તે યથાજાતીયકઃ અન્ત્યઃ તથાજાતીયકઃ અન્ત્યાત્ પૂર્વઃ આનીયતે .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {1।42} કિમ્ ઉદાહરણમ્ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {2।42} ઇહ તાવત્ : તસ્મિન્ ઇતિ નિર્દિષ્ટે પૂર્વસ્ય ઇતિ : ઇકઃ યણ્ અચિ : દધિ અત્ર મધુ અત્ર .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {3।42} ઇહ : તસ્માત્ ઇતિ ઉત્તરસ્ય ઇતિ : દ્વયન્તરુપસર્ગેભ્યઃ અપઃ ઈત્ : દ્વીપમ્ અન્તરીપમ્ સમીપમ્ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {4।42} અન્યથાજાતીયકેન શબ્દેન નિર્દેશઃ ક્રિયતે અન્યથાજાતીયકઃ ઉદાહ્રિયતે .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {5।42} કિમ્ પુનઃ ઉદાહરણમ્ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {6।42} ઇહ તાવત્ : તસ્મિન્ ઇતિ નિર્દિષ્ટે પૂર્વસ્ય ઇતિ : તસ્મિન્ અણિ ચ યુષ્માકાસ્માકૌ ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {7।42} તસ્માત્ ઇતિ ઉત્તરસ્ય ઇતિ : તસ્માત્ શસઃ નઃ પુંસિ ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {8।42} ઇદમ્ ચ અપિ ઉદાહરણમ્ : ઇકઃ યણ્ અચિ દ્વ્યન્તરુપસર્ગેભ્યઃ અપઃ ઈત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {9।42} કથમ્ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {10।42} સર્વનામ્ના અયમ્ નિર્દેશઃ ક્રિયતે સર્વનામ ચ સામાન્યવાચિ .

(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {11।42} તત્ર સામાન્યે નિર્દિષ્ટે વિશેષાઃ અપિ ઉદાહરણાનિ ભવન્તિ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {12।42} કિમ્ પુનઃ સામાન્યમ્ કઃ વા વિશેષઃ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {13।42} ગૌઃ સામાન્યમ્ કૃષ્ણઃ વિશેષઃ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {14।42} ન તર્હિ ઇદાનીમ્ કૃષ્ણઃ સામાન્યમ્ ભવતિ ગૌઃ વિશેષઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {15।42} ભવતિ ચ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {16।42} યદિ સામાન્યમ્ અપિ વિશેષઃ વિશેષઃ અપિ સામાન્યમ્ સામાન્યવિશેષૌ ન પ્રકલ્પેતે .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {17।42} પ્રકલ્પેતે ચ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {18।42} કથમ્ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {19।42} વિવક્ષાતઃ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {20।42} યદા અસ્ય ગૌઃ સામાન્યેન વિવક્ષિતઃ ભવતિ કૃષ્ણઃ વિશેષત્વેન તદા ગૌઃ સામાન્યમ્ કૃષ્ણઃ વિશેષઃ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {21।42} યદા કૃષ્ણઃ સામાન્યેન વિવક્ષિતઃ ભવતિ ગૌઃ વિશેષત્વેન તદા કૃષ્ણઃ સામાન્યમ્ કૃષ્ણઃ વિશેષઃ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {22।42} અપરઃ આહ : પ્રકલ્પેતે ચ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {23।42} કથમ્ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {24।42} પિતાપુત્રવત્ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {25।42} તત્ યથા સઃ એવ કમ્ ચિત્ પ્રતિ પિતા ભવતિ કમ્ ચિત્ પ્રતિ પુત્રઃ ભવતિ એવમ્ ઇહ અપિ સઃ એવ કમ્ ચિત્ પ્રતિ સામાન્યમ્ કમ્ ચિત્ પ્રતિ વિશેષઃ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {26।42} એતે ખલુ અપિ નૈર્દેશિકાનામ્ વાર્ત્તતરકાઃ ભવન્તિ યે સર્વનામ્ના નિર્દેશાઃ ક્રિયન્તે .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {27।42} એતૈઃ હિ બહુતરકમ્ વ્યાપ્યતે .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {28।42} અથ કિમર્થમ્ ઉપસર્ગેણ નિર્દેશઃ ક્રિયતે .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {29।42} શબ્દે સપ્તમ્યા નિર્દિષ્ટે પૂર્વસ્ય કાર્યમ્ યથા સ્યાત્ અર્થે મા ભૂત્ : જનપદે અતિશાયને ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {30।42} કિમ્ ગતમ્ એતત્ ઉપસર્ગેણ આહોસ્વિત્ શબ્દાધિક્યાત્ અર્થાધિક્યમ્ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {31।42} ગતમ્ ઇતિ આહ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {32।42} કથમ્ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {33।42} નિઃ અયમ્ બહિર્ભાવે વર્તતે .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {34।42} તત્ યથા : નિષ્ક્રાન્તઃ દેશાત્ નિર્દેશઃ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {35।42} બહિર્દેશઃ ઇતિ ગમ્યતે .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {36।42} શબ્દઃ ચ શબ્દાત્ બહિર્ભૂતઃ અર્થઃ અબહિર્ભૂતઃ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {37।42} અથ નિર્દિષ્ટગ્રહણમ્ કિમર્થમ્ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {38।42} નિર્દિષ્ટગ્રહણમ્ આનન્તર્યાર્થમ્ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {39।42} નિર્દિષ્ટગ્રહણમ્ ક્રિયતે આનન્તર્યાર્થમ્ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {40।42} આનન્તર્યમાત્રે કાર્યમ્ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {41।42} ઇકઃ યણ્ અચિ : દધિ અત્ર મધુ અત્ર .
(પ્_1,1.66-67.1) ક_ઇ,171.18-172.17 રો_ઇ,507-511 {42।42} ઇહ મા ભૂત્ :સમિધૌ સમિધઃ , દૃષદૌ દૃષદઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {1।50} કિમર્થમ્ પુનઃ ઇદમ્ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {2।50} તસ્મિન્ તસ્માત્ ઇતિ પૂર્વોત્તરયોઃ યોગયોઃ અવિશેષાત્ નિયમાર્થમ્ વચનમ્ દધિ ઉદકમ્ પચતિ ઓદનમ્ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {3।50} તસ્મિન્ તસ્માત્ ઇતિ પૂર્વોત્તરયોઃ યોગયોઃ અવિશેષાત્ નિયમાર્થઃ અયમ્ આરમ્ભઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {4।50} ગ્રામે દેવદત્તઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {5।50} પૂર્વઃ પરઃ ઇતિ સન્દેહઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {6।50} ગ્રામાત્ દેવદત્તઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {7।50} પૂર્વઃ પરઃ ઇતિ સન્દેહઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {8।50} એવમ્ ઇહ અપિ : ઇકઃ યણ્ અચિ .

(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {9।50} દધિ ઉદકમ્ , પચતિ ઓદનમ્ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {10।50} ઉભૌ ઇકૌ ઉભૌ અચૌ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {11।50} અચિ પૂર્વસ્ય અચિ પરસ્ય ઇતિ સન્દેહઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {12।50} તિઙ્ અતિઙઃ ઇતિ અતિઙઃ પૂર્વસ્ય અતિઙઃ પરસ્ય ઇતિ સન્દેહઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {13।50} ઇષ્યતે ચ અત્ર અચિ પૂર્વસ્ય સ્યાત્ , અતિઙઃ પરસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {14।50} તત્ ચ અન્તરેણ યત્નમ્ ન સિધ્યતિ ઇતિ નિયમાર્થમ્ વચનમ્ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {15।50} અસ્તિ પ્રયોજનમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {16।50} કિમ્ તર્હિ ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {17।50} અથ યત્ર ઉભયમ્ નિર્દિશ્યતે કિમ્ તત્ર પૂર્વસ્ય કાર્યમ્ ભવતિ આહોસ્વિત્ પરસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {18।50} ઉભયનિર્દેશે વિપ્રતિષેધાત્ પઞ્ચમીનિર્દેશઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {19।50} ઉભયનિર્દેશે વિપ્રતિષેધાત્ પઞ્ચમીનિર્દેશઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {20।50} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {21।50} પ્રયોજનમ્ અતઃ લસાર્વધાતુકનુદાત્તત્વે .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {22।50} વક્ષ્યતિ તાસ્યાદિભ્યઃ અનુદાત્તત્વે સપ્તમીનિર્દેશઃ અભ્યસ્તસિજર્થઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {23।50} તસ્મિન્ ક્રિયમાણે તાસ્યાદિભ્યઃ પરસ્ય લસાર્વધાતુકસ્ય લસાર્વધાતુકે પરતઃ તાસ્યાદીનામ્ ઇતિ સન્દેહઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {24।50} તાસ્યાદિભ્યઃ પરસ્ય લસાર્વધાતુકસ્ય .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {25।50} બહોઃ ઇષ્ઠાદીનામ્ આદિલોપઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {26।50} બહોઃ ઉત્તરેષામ્ ઇષ્ઠેમેયસામ્ ઇષ્ઠેમયઃસુ પરતઃ બહોઃ ઇતિ સન્દેહઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {27।50} બહોઃ ઉત્તરેષામ્ ઇષ્ઠેમેયસામ્ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {28।50} ગોતઃ ણિત્ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {29।50} ગોતઃ પરસ્ય સર્વનામસ્થાનસ્ય સર્વનામસ્થાને પરતઃ ગોતઃ ઇતિ સન્દેહઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {30।50} ગોતઃ પરસ્ય સર્વનામસ્થાનસ્ય .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {31।50} રુદાદિભ્યઃ સાર્વધાતુકે .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {32।50} રુદાદિભ્યઃ પરસ્ય સાર્વધાતુકસ્ય સાર્વધાતુકે પરતઃ રુદાદીનામ્ ઇતિ સન્દેહઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {33।50} રુદાદિભ્યઃ પરસ્ય સાર્વધાતુકસ્ય .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {34।50} આને મુક્ ઈત્ આસઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {35।50} આસઃ ઉત્તરસ્ય આનસ્ય , આને પરતઃ આસઃ ઇતિ સન્દેહઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {36।50} આસઃ ઉત્તરસ્ય આનસ્ય .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {37।50} આમિ સર્વનામ્નઃ સુટ્ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {38।50} સર્વનામ્નઃ ઉત્તરસ્ય આમઃ આમિ પરતઃ સર્વનામ્નઃ ઇતિ સન્દેહઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {39।50} સર્વનામ્નઃ ઉત્તરસ્ય .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {40।50} ઘેઃ ઙિતિ આટ્ નદ્યાઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {41।50} નદ્યાઃ ઉત્તરેષામ્ ઙિતામ્ ઙિત્સુ પરતઃ નદ્યાઃ ઇતિ સન્દેહઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {42।50} નદ્યાઃ ઉત્તરેષામ્ ઙિતામ્ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {43।50} યાટ્ આપઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {44।50} આપઃ ઉત્તરસ્ય ઙિતઃ ઙિતિ પરતઃ આપઃ ઇતિ સન્દેહઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {45।50} આપઃ ઉત્તરસ્ય ઙિતઃ . ઙમઃ હ્રસ્વાત્ અચિ ઙમુટ્ નિત્યમ્ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {46।50} ઙમઃ ઉત્તરસ્ય અચઃ અચિ પરતઃ ઙમઃ ઇતિ સન્દેહઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {47।50} ઙમઃ ઉત્તરસ્ય અચઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {48।50} વિભક્તિવિશેષનિર્દેશાનવકાશત્વાત્ અવિપ્રતિષેધઃ .

(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {49।50} વિભક્તિવિશેષનિર્દેશસ્ય અનવકાશત્વાત્ અયુક્તઃ અયમ્ વિપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.66-67.2) ક_ઇ,172.19-174.5 રો_ઇ,511-515 {50।50} સર્વત્ર એવ અત્ર કૃતસામર્થ્યા સપ્તમી અકૃતસામાર્થ્યા પઞ્ચમી ઇતિ કૃત્વા પઞ્ચમીનિર્દેશઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {1।62} યથાર્થમ્ વા ષષ્ઠીનિર્દેશઃ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {2।62} યથાર્થમ્ વા ષષ્ઠીનિર્દેશઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {3।62} યત્ર પૂર્વસ્ય કાર્યમ્ ઇષ્યતે તત્ર પૂર્વસ્ય ષષ્ઠી કર્તવ્યા .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {4।62} યત્ર પરસ્ય કાર્યમ્ ઇષ્યતે તત્ર પરસ્ય ષષ્ઠી કર્તવ્યા .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {5।62} સઃ તર્હિ તથા નિર્દેશઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {6।62} ન કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {7।62} અનેન એવ પ્રકૢપ્તિઃ ભવિષ્યતિ : તસ્મિન્ ઇતિ નિર્દિષ્ટે પૂર્વસ્ય ષષ્ઠી .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {8।62} તસ્માત્ ઇતિ નિર્દિષ્ટે પરસ્ય ષષ્ઠી .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {9।62} તત્ તર્હિ ષષ્ઠીગ્રહણમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {10।62} ન કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {11।62} પ્રકૃતમ્ અનુવર્તતે .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {12।62} ક્વ પ્રકૃતમ્ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {13।62} ષષ્ઠી સ્થાનેયોગા ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {14।62} પ્રકલ્પકમ્ ઇતિ ચેત્ નિયમાભાવઃ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {15।62} પ્રકલ્પકમ્ ઇતિ ચેત્ નિયમસ્ય અભાવઃ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {16।62} ઉક્તમ્ ચ એતત્ : નિયમાર્થઃ અયમ્ આરમ્ભઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {17।62} પ્રત્યયવિધૌ ખલુ અપિ પઞ્ચમ્યાઃ પ્રકલ્પિકાઃ સ્યુઃ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {18।62} તત્ર કઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {19।62} ગુપ્તિજ્કિભ્યઃ સન્ ઇતિ એષા પઞ્ચમી સન્ ઇતિ પ્રથમાયાઃ ષષ્ઠીમ્ પ્રકલ્પયેત્ તસ્માત્ ઇતિ ઉત્તરસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {20।62} અસ્તુ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {21।62} ન કઃ ચિત્ આદેશઃ પ્રતિનિર્દિશ્યતે .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {22।62} તત્ર આન્તર્યતઃ સનઃ સન્ એવ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {23।62} ન એવમ્ શક્યમ્ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {24।62} ઇત્સઞ્જ્ઞા ન પ્રકલ્પેત .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {25।62} ઉપદેશે ઇતિ ઇત્સઞ્જ્ઞા ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {26।62} પ્રકૃતિવિકારાવ્યવસ્થા ચ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {27।62} પ્રકૃતિવિકારયોઃ ચ વ્યવસ્થા ન પ્રકલ્પેત .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {28।62} ઇકઃ યણ્ અચિ : અચિ ઇતિ એષા સપ્તમી યણ્ ઇતિ પ્રથમાયાઃ ષષ્ઠીમ્ પ્રકલ્પયેત્ તસ્મિન્ ઇતિ નિર્દિષ્ટે પૂર્વસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {29।62} સપ્તમીપઞ્ચમ્યોઃ ચ ભાવાત્ ઉભયત્ર ષષ્ઠીપ્રકૢપ્તિઃ તત્ર ઉભયકાર્યપ્રસઙ્ગઃ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {30।62} સપ્તમીપઞ્ચમ્યોઃ ચ ભાવાત્ ઉભયત્ર એવ ષષ્ઠી પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {31।62} તાસ્યાદિભ્યઃ ઇતિ એષા પઞ્ચમી લસાર્વધાતુકે ઇતિ અસ્યાઃ સપ્તમ્યાઃ ષષ્ઠીમ્ પ્રકલ્પયેત્ તસ્માત્ ઇતિ ઉત્તરસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {32।62} તથા લસાર્વધાતુકે ઇતિ એષા સપ્તમી તાસ્યાદિભ્યઃ ઇતિ પઞ્ચમ્યાઃ ષષ્ઠીમ્ પ્રકલ્પયેત્ તસ્મિન્ ઇતિ નિર્દિષ્ટે પૂર્વસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {33।62} તત્ર કઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {34।62} ઉભયોઃ કાર્યમ્ તત્ર પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {35।62} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {36।62} યત્ તાવત્ ઉચ્યતે : પ્રકલ્પકમ્ ઇતિ ચેત્ નિયમાભાવઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {37।62} મા ભૂત્ નિયમઃ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {38।62} સપ્તમીનિર્દિષ્ટે પૂર્વસ્ય ષષ્ઠી પ્રકલ્પ્યતે પઞ્ચમીનિર્દિષ્ટે પરસ્ય .

(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {39।62} યાવતા સપ્તમીનિર્દિષ્ટે પૂર્વસ્ય ષષ્ઠી પ્રકલ્પ્યતે એવમ્ પઞ્ચમીનિર્દિષ્ટે પરસ્ય .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {40।62} ન ઉત્સહતે સપ્તમીનિર્દિષ્ટે પરસ્ય કાર્યમ્ ભવિતુમ્ ન અપિ પઞ્ચમીનિર્દિષ્ટે પૂર્વસ્ય .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {41।62} યત્ અપિ ઉચ્યતે : પ્રત્યયવિધૌ ખલુ અપિ પઞ્ચમ્યાઃ પ્રકલ્પિકાઃ સ્યુઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {42।62} સન્તુ પ્રકલ્પિકાઃ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {43।62} નનુ ચ ઉક્તમ્ ગુપ્તિજ્કિભ્યઃ સન્ ઇતિ એષા પઞ્ચમી સન્ ઇતિ પ્રથમાયાઃ ષષ્ઠીમ્ પ્રકલ્પયેત્ તસ્માત્ ઇતિ ઉત્તરસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {44।62} પરિહૃતમ્ એતત્ : ન કઃ ચિત્ આદેશઃ પ્રતિનિર્દિશ્યતે .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {45।62} તત્ર આન્તર્યતઃ સનઃ સન્ એવ ભવિષ્યતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {46।62} નનુ ચ ઉક્તમ્ : ન એવમ્ શક્યમ્ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {47।62} ઇત્સઞ્જ્ઞા ન પ્રકલ્પેત .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {48।62} ઉપદેશે ઇતિ ઇત્સઞ્જ્ઞા ઉચ્યતે ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {49।62} સ્યાત્ એષઃ દોષઃ યદિ ઇત્સઞ્જ્ઞા આદેશમ્ પ્રતીક્ષેત .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {50।62} તત્ર ખલુ કૃતાયામ્ ઇત્સઞ્જ્ઞાયામ્ લોપે ચ કૃતે આદેશઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {51।62} ઉપદેશે ઇતિ હિ ઇત્સઞ્જ્ઞા ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {52।62} અથ વા ન અનુત્પન્ને સનિ પ્રકૢપ્ત્યા ભવિતવ્યમ્ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {53।62} યદા ચ ઉત્પન્નઃ સન્ તદા કૃતસામર્થ્યા પઞ્ચમી ઇતિ કૃત્વા પ્રકૢપ્તિઃ ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {54।62} યત્ અપિ ઉચ્યતે : પ્રકૃતિવિકારાવ્યવસ્થા ચ ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {55।62} તત્ર અપિ કૃતા પ્રકૃતૌ ષષ્ઠી ઇકઃ ઇતિ વિકૃતૌ પ્રથમા યણ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {56।62} યત્ર ચ નામ સૌત્રી ષષ્ઠી ન અસ્તિ તત્ર પ્રકૢપ્ત્યા ભવિતવ્યમ્ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {57।62} અથ વા અસ્તુ તાવત્ ઇકઃ યણ્ અચિ ઇતિ યત્ર નામ સૌત્રી ષષ્ઠી .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {58।62} યદિ ચ ઇદાનીમ્ અચિ ઇતિ એષા સપ્તમી યણ્ ઇતિ પ્રથમાયાઃ ષષ્ઠીમ્ પ્રકલ્પયેત્ તસ્મિન્ ઇતિ નિર્દિષ્ટે પૂર્વસ્ય ઇતિ અસ્તુ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {59।62} ન કઃ ચિત્ અન્યઃ આદેશઃ પ્રતિનિર્દિશ્યતે .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {60।62} તત્ર આન્તર્યતઃ યણઃ યણ્ એવ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {61।62} યત્ અપિ ઉચ્યતે : સપ્તમીપઞ્ચમ્યોઃ ચ ભાવાત્ ઉભયત્ર ષષ્ઠીપ્રકૢપ્તિઃ તત્ર ઉભયકાર્યપ્રસઙ્ગઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.66-67.3) ક_ઇ,174.6-175.18 રો_ઇ,515-518 {62।62} આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ ન ઉભે યુગપત્ પ્રકલ્પિકે ભવતઃ ઇતિ યત્ અયમ્ એકઃ પૂર્વપરયોઃ ઇતિ પૂર્વગ્રહણમ્ કરોતિ .
(પ્_1,1.68.1) ક_ઇ,175.20-23 રો_ઇ,519-520 {1।7} રૂપગ્રહણમ્ કિમ્ અર્થમ્ ન સ્વમ્ શબ્દસ્ય અશબ્દસઞ્જ્ઞા ભવતિ ઇતિ એવ રૂપમ્ શબસ્ય સઞ્જ્ઞા ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.68.1) ક_ઇ,175.20-23 રો_ઇ,519-520 {2।7} ન હિ અન્યત્ સ્વમ્ શબ્દસ્ય અસ્તિ અન્યત્ અતઃ રૂપાત્ .
(પ્_1,1.68.1) ક_ઇ,175.20-23 રો_ઇ,519-520 {3।7} એવમ્ તર્હિ સિદ્ધે સતિ યત્ રૂપગ્રહણમ્ કરોતિ તત્ જ્ઞાપયતિ આચાર્યઃ અસ્તિ અન્યત્ રૂપાત્ સ્વમ્ શબ્દસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.68.1) ક_ઇ,175.20-23 રો_ઇ,519-520 {4।7} કિમ્ પુનઃ તત્ .
(પ્_1,1.68.1) ક_ઇ,175.20-23 રો_ઇ,519-520 {5।7} અર્થઃ .
(પ્_1,1.68.1) ક_ઇ,175.20-23 રો_ઇ,519-520 {6।7} કિમ્ એતસ્ય જ્ઞાપને પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.68.1) ક_ઇ,175.20-23 રો_ઇ,519-520 {7।7} અર્થવદ્ગ્રહણે ન અનર્થકસ્ય ઇતિ એષા પરિભાષા ન કર્તવ્યા ભવતિ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {1।42} કિમર્થમ્ પુનઃ ઇદમ્ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {2।42} શબ્દેન અર્થગતેઃ અર્થસ્ય અસમ્ભવાત્ તદ્વાચિનઃ સઞ્જ્ઞાપ્રતિષેધાર્થમ્ સ્વંરૂપવચનમ્ . શબ્દેન ઉચ્ચારિતેન અર્થઃ ગમ્યતે .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {3।42} ગામ્ આનય દધિ અશાન ઇતિ અર્થઃ આનીયતે અર્થઃ ચ ભુજ્યતે .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {4।42} અર્થસ્ય અસમ્ભવાત્ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {5।42} ઇહ વ્યાકરણે અર્થે કાર્યસ્ય અસમ્ભવઃ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {6।42} અગ્નેઃ ડક્ ઇતિ : ન શક્યતે અઙ્ગારેભ્યઃ પરઃ ઢક્ કર્તુમ્ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {7।42} શબ્દેન અર્થગતેઃ અર્થસ્ય અસમ્ભવાત્ યાવન્તઃ તદ્વાચિનઃ શબ્દાઃ તાવદ્ભ્યઃ સર્વેભ્યઃ ઉત્પત્તિઃ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {8।42} ઇષ્યતે ચ તસ્માત્ એવ સ્યાત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {9।42} તત્ ચ અન્તરેણ યત્નમ્ ન સિધ્યતિ ઇતિ તદ્વાચિનઃ સઞ્જ્ઞાપ્રતિષેધાર્થમ્ સ્વંરૂપવચનમ્ .

(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {10।42} એવમર્થમ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {11।42} ન વા શબ્દપૂર્વકઃ હિ અર્થે સમ્પ્રત્યયઃ તસ્માત્ અર્થનિવૃત્તિઃ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {12।42} ન વા એતત્ પ્રયોજનમ્ અસ્તિ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {13।42} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {14।42} શબ્દપૂર્વકઃ હિ અર્થે સમ્પ્રત્યયઃ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {15।42} શબ્દપૂર્વકઃ હિ અર્થસ્ય સમ્પ્રત્યયઃ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {16।42} આતઃ ચ શબ્દપૂર્વકઃ : યઃ અપિ હિ અસૌ આહૂયતે નામ્ના નામ યદા અનેન ન ઉપલબ્ધમ્ ભવતિ તદ પૃચ્છતિ કિમ્ ભવાન્ આહ ઇતિ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {17।42} શબ્દપૂર્વકઃ ચ અર્થસ્ય સમ્પ્રત્યયઃ ઇહ ચ વ્યાકરણે શબ્દે કાર્યસ્ય સમ્ભવઃ અર્થે અસમ્ભવઃ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {18।42} તસ્માત્ અર્થનિવૃત્તિઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {19।42} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ અશબ્દસઞ્જ્ઞા ઇતિ વક્ષ્યામિ ઇતિ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {20।42} ઇહ મા ભૂત્ : દાધાઃ ઘુ અદાપ્ તરપ્તમપૌ ઘઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {21।42} સઞ્જ્ઞાપ્રતિષેધાનર્થક્યમ્ વચનપ્રામાણ્યાત્ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {22।42} સઞ્જ્ઞાપ્રતિષેધઃ ચ અનર્થકઃ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {23।42} શબ્દસઞ્જ્ઞાયામ્ સ્વરૂપવિધિઃ કસ્માત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {24।42} વચનપ્રામાણ્યાત્ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {25।42} શબ્દસઞ્જ્ઞાવચનસામર્થ્યાત્ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {26।42} નનુ ચ વચનપ્રામાણ્યાત્ સઞ્જ્ઞિનામ્ સમ્પ્રત્યયઃ સ્યાત્ સ્વરૂપગ્રહણાત્ ચ સઞ્જ્ઞાયાઃ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {27।42} એતત્ અપિ ન અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {28।42} આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ શબ્દસઞ્જ્ઞાયામ્ ન સ્વરૂપવિધિઃ ભવતિ ઇતિ યત્ અયમ્ ષ્ણાન્તા ષટ્ ઇતિ ષકારાન્તાયાઃ સઙ્ખ્યાયાઃ ષટ્સઞ્જ્ઞામ્ શાસ્તિ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {29।42} ઇતરથા હિ વચનપ્રામાણ્યાત્ નકારાન્તાયાઃ સઙ્ખ્યાયાઃ સમ્પ્રત્યયઃ સ્યાત્ સ્વરૂપગ્રહણાત્ ચ ષકારાન્તાયાઃ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {30।42} ન એતત્ અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {31।42} ન હિ ષકારાન્તા સઞ્જ્ઞા .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {32।42} કા તર્હિ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {33।42} ડકારાન્તા .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {34।42} અસિદ્ધમ્ જશ્ત્વમ્ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {35।42} તસ્ય અસિદ્ધત્વાત્ ષકારાન્તા .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {36।42} મન્ત્રાદ્યર્થમ્ તર્હિ ઇદમ્ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {37।42} મન્ત્રે , ઋચિ યજુષિ ઇતિ યત્ ઉચ્યતે તત્ મન્ત્રશબ્દે ઋક્શબ્દે ચ યજુઃશબ્દે ચ મા ભૂત્ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {38।42} મન્ત્રાદ્યર્થમ્ ઇતિ ચેત્ શાસ્ત્રસામર્થ્યાત્ અર્થગતેઃ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {39।42} મન્ત્રાદ્યર્થમ્ ઇતિ ચેત્ ન .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {40।42} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {41।42} શાસ્ત્રસામર્થ્યાત્ અર્થસ્ય ગતિઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.68.2) ક_ઇ,175.24-176.24 રો_ઇ,520-523 {42।42} મન્ત્રે , ઋચિ યજુષિ ઇતિ યત્ ઉચ્યતે તત્ મન્ત્રશબ્દે ઋક્શબ્દે ચ યજુઃશબ્દે ચ તસ્ય કાર્યસ્ય સમ્ભવઃ ન અસ્તિ ઇતિ કૃત્વા મન્ત્રાદિસહચરિતઃ યઃ અર્થઃ તસ્ય ગતિઃ ભવિષ્યતિ સાહચર્યાત્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {1।29} સિત્ તદ્વિશેષાણામ્ વૃક્ષાદ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {2।29} સિન્નિર્દેશઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {3।29} તતઃ વક્તવ્યમ્ : તદ્વિશેષાણામ્ ગ્રહણમ્ ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {4।29} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {5।29} વૃક્ષાદ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {6।29} વિભાષા વૃક્ષમૃગ ઇતિ : પ્લક્ષન્યગ્રોધમ્ , પ્લક્ષન્યગ્રોધાઃ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {7।29} પિત્ પર્યાયવચનસ્ય ચ સ્વાદ્યર્થમ્ .

(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {8।29} પિન્નિર્દેશઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {9।29} તતઃ વક્તવ્યમ્ : પર્યાયવચનસ્ય તદ્વિશેષાણામ્ ચ ગ્રહણમ્ ભવતિ સ્વસ્ય ચ રૂપસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {10।29} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {11।29} સ્વાદ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {12।29} સ્વે પુષઃ : સ્વપોષમ્ પુષ્યતિ રૈપોષમ્ , વિદ્યાપોષમ્ , ગોપોષમ્ અશ્વપોષમ્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {13।29} જિત્ પર્યાયવચનસ્ય એવ રાજાદ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {14।29} જિન્નિર્દેશઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {15।29} તતઃ વક્તવ્યમ્ પર્યાયવચનસ્ય એવ ગ્રહણમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {16।29} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {17।29} રાજાદ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {18।29} સભા રાજામનુષ્યપૂર્વા : ઇનસભમ્ ઈશ્વરસભમ્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {19।29} તસ્ય એવ ન ભવતિ : રાજસભા .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {20।29} તદ્વિશેષાણામ્ ચ ન ભવતિ : પુષ્યમિત્રસભા ચન્દ્રગુપ્તસભા .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {21।29} ઝિત્ તસ્ય ચ તદ્વિશેષાણામ્ ચ મત્સ્યાદ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {22।29} ઝિન્નિર્દેશઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {23।29} તતઃ વક્તવ્યમ્ : તસ્ય ચ ગ્રહણમ્ ભવતિ તદ્વિશેષાણામ્ ચ ઇતિ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {24।29} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {25।29} મત્સ્યાદ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {26।29} પક્ષિમત્સ્યમૃગાન્ હન્તિ : માત્સ્યિકઃ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {27।29} તદ્વિશેષાણામ્ : શાફરિકઃ , શાકુલિકઃ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {28।29} પર્યાયવચનાનામ્ ન ભવતિ : અજિહ્માન્ હન્તિ ઇતિ .
(પ્_1,1.68.3) ક_ઇ,176.25-177.16 રો_ઇ,523-525 {29।29} અસ્ય એકસ્ય પર્યાયવચનસ્ય ઇષ્યતે : મીનાન્ હન્તિ મૈનિકઃ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {1।30} અપ્રત્યયઃ ઇતિ કિમર્થમ્ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {2।30} સનાશંસભિક્ષઃ ઉઃ , અ સામ્પ્રતિકે .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {3।30} અત્યલ્પમ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે : અપ્રત્યયઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {4।30} અપ્રત્યયાદેશટિત્કિન્મિતઃ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {5।30} પ્રત્યયે ઉદાહૃતમ્ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {6।30} આદેશે : ઇદમઃ ઇશ્ : ઇહ , ઇતઃ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {7।30} ટિતિ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {8।30} લવિતા લવિતુમ્ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {9।30} કિતિ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {10।30} બભૂવ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {11।30} મિતિ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {12।30} હે અનડ્વન્ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {13।30} ટિતઃ પરિહારઃ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {14।30} આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ ન ટિતઃ સવર્ણાનામ્ ગ્રહણમ્ ભવતિ ઇતિ યત્ અયમ્ ગ્રહઃ અલિટિ દીર્ઘત્વમ્ શાસ્તિ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {15।30} ન એતત્ અસ્તિ જ્ઞાપકમ્ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {16।30} નિયમાર્થમ્ એતત્ સ્યાત્ : ગ્રહઃ અલિટિ દીર્ઘઃ એવ ઇતિ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {17।30} યત્ તર્હિ વૄતઃ વા ઇતિ વિભાષામ્ શાસ્તિ .
(પ્_1,1.69.1) ક_ઇ,177.18-178.7 રો_ઇ,525-527 {18।30} સર્વેષામ્ એવ પરિહારઃ : ભાવ્યમાનેન સવર્ણાનામ્ ગ્રહણમ્ ન ઇતિ એવમ્ ભવિષ્યતિ .