વૃત્તમાલાસ્તુતિ · શ્લોક 121-140
પ્રવિકચકનકપઙ્કેજસૌભાગ્યભા ગઙ્ગ દત્તેન ભાવાશ્રિતેભ્યસ્ તમઃસુ ત્રિભુવનશમવિધાનાય નિર્વાણનીવૃત્ તમાલાકૃતા વ્ આત્તભક્તે ભવારૌ
દશબલતનયવર્ગાગ્રિમેણ ત્વયા નાથ નિર્માથિદુઃખાપહેન સ્તુતેન પ્રચિત ઇતિ શુભરાશિર્ મહાન્ યસ્ તતઃ સ્તાજ્ જનૌઘે સમૃદ્ધિઃ સમગ્રે ઽપિ સૈવ ॥
અહમ્ અપિ તવ પાદપદ્માભિસંરાધનાધીનધીસંનિરુદ્ધાન્તરધ્વાન્તજાતઃ સમધિગતસમસ્તવસ્તૂત્કરવ્યાપિનૈસર્ગિકસ્વપ્નમાયામયાદ્વૈતતત્ત્વઃ
અકરુણકરુણાબલાવાર્યવીર્યોદયારબ્ધનાનાવિધવ્યાપૃતિવ્યસ્તમારસ્ ત્રિજગતિ પરમોપકારૈકકૃત્ય પ્રવૃત્તશ્ ચરેયં જનો યાવદ્ એકો ઽપ્ય્ અમુક્તઃ ॥
સ્ફારફુલ્લસ્થલામ્ભોજનિર્ભાસભૃટ્પાદપીઠાન્તવિશ્રાન્તકાન્તામરવ્યાલદૈત્યેન્દ્રચૂલોપલાર્ચિશ્ચયો દુઃસહોદ્દામદુઃખાનલગ્રસ્તપર્યસ્તશક્તિત્રિલોકીવિશોકીક્રિયાનિર્વિરામશ્રમાશ્ચર્યચર્યાનિધિઃ
શુદ્ધસંબુદ્ધવંશાવતંસપ્રકાશસ્ફુરત્કીર્તિકિર્ણાન્તરાલપ્રસારઃ કુમારો જયત્ય્ એષ વાગીશ્વરઃ સર્વદુર્વારમારપ્રવીરધ્વજિન્યુદ્ધવધ્વંસબદ્ધાભિરામા સમપ્રૌઢિનિર્વ્યૂઢગાઢ પ્રતાપોદયઃ ॥
પ્રૌઢવરવજ્રવનિતાઙ્ગપરિરમ્ભવિલસત્પુલકજાલકજગજ્જયતનુત્રં સાન્દ્રસવસાસ્રમધુપાનમદમુક્તવિકટાટ્ટહસિતત્રસદશેષસુરદૈત્યમ્
ગાઢવિનિગૂઢદયવિસ્મયમયાપ્રતિમરૌદ્રતનુમ્ અદ્વયમહાર્ણવનિમગ્નં શુદ્ધગુણધામ કરુણાબલમ્ ઉદારનવનાટ્યરસવલ્ લલિત વૃત્તમ્ અભિવન્દે ॥
ઇદમ્ અર્ધમ્ અબાલશશિપ્રભં બાલરવિપ્રભમ્ આદધદ્ અર્ધમ્
કરુણાવશવર્તિ ભવદ્વપુઃ કસ્ય મનો ન કરોત્ય્ ઉપચિત્રમ્ ॥
તત્ત્વસુધારસતૃપ્તિવિશેષાત્ સકલસમીહિતસિદ્ધિવશાદ્ વા
ત્વચ્ચરણાનુભુવા ભવિતવ્યં ભવમથનશ્રુત ન દ્રુતમ્ અધ્યા ॥
કિમ્ ઉશન્તિ બુધા અધિકં વિભો યદિ જનીય તદીયતનુર્ ભવેત્
તવ દૃષ્ટિસુધારસધારયા સ્ફુરિતહારરુચા હરિણપ્લુતા ॥
ઇયમ્ ઉરુકરુણારસા મુખશ્રીઃ સમધિગતા નિજધીશ્રિયો રસેન
સ્ફુરદધરદલાભિહારિહેમા મ્બુજકલિકેવ વિભાતિ પુષ્પિતાગ્રા ॥
મુખમ્ ઇદમ્ અપરં તવોત્પલ પ્રકરરુચામ્ ઇવ ભાતિ સંચયઃ
સમુદિતમ્ ઇવ કૈરવશ્રિયા હરતિ મનો ઽ પરવક્ત્રમ્ ઇવ ॥
ઇદમ્ અર્ધસમં સમીક્ષ્યતે તે બત વૃત્તં જયિનો જગત્ત્રયસ્ય
ક્વ ચિદ્ અર્થવિધૌ વિધૂતવિશ્વા શિશુલીલા લલિતાપિ યત્ તવેયમ્ ॥
પદમ્ એકમ્ અવેક્ષ્ય તે ક્ષણં પ્રસભાક્રાન્ત જગત્ત્રયીશિખમ્
કથમ્ અસ્તુ ન વિશ્વભારતી નિજદાસીવ તવ પ્રિયંવદા ॥
સ્વરસોપનતાં શમશય્યાં કિં નુ વિધૂય ધિયો ઽપ્ય્ અતિદુર્ગૈઃ
અતિચિત્રચરિત્રશતૈસ્ તે વેગવતી કરુણા યદિ ન સ્યાત્ ॥
સર્વાતિશયસ્ય ધામ ધામ્નઃ સર્વાઙ્ગીણસુલક્ષ્યલક્ષણશ્રીઃ
લોકસ્ય ગતાપિ હિ સ્મૃતિં તે ભદ્રં ભદ્રવિરાટ્ તનુસ્ તનોતિ ॥
પરિતઃ સ્ફુરદ્ભિર્ અભિરામૈર્ અંશુમયૈઃ પરાર્થપરમાર્થૈઃ
પવિપદ્મખડ્ગમણિચક્રૈઃ કેતુમતી વિભાતિ તવ મૂર્તિઃ ॥
ચૈત્તમાત્રભાવભાજિ ભાવ્યતે ક્વ પરા પરાર્થસંપદ્ ઈદૃશી દયાયામ્
સેયમ્ એતદાકૃતિચ્છલાદ્ અતો ઽવ યવધ્વનેર્ મતુપ્સ્ત્રિયા સમાભિધાના ॥
ઉદયદરુણકિરણનિકરપરિકર કનકમયવિમલહિમકરજયની
જયતિ નિખિલજગદભિરતિકૃતિપટુર્ અતિભવ તવ તનુર્ ઇયમ્ અતિરુચિરા ॥
ત્રિભુવનદુરધિગમચરણપરિચરણગુરુવિભવભગવદસિતસુગત પ્રતિકૃતિસચિવવિમલમણિનિચયખચિતસુપરિઘટનગુણવસતિઃ
જિનનયગદનરવલયલવસમનુકૃતિરસિકનિભસુરભિસુરસુમનઃ પરિમલમિલદલિકુલકણિતનિધિર્ અધિગમજલદ જયતિ તવ શિખા ॥
સમુદયદિશિ સમુપનતરુચિષુ વિવિધસમુદયકરણમ્ અભિદધતી પ્રશમસુખરસરસિકમતિષુ નિરુપમશમસુખપથકથનપૃથુનિરતિઃ
અપરિમિતસુકૃતફલમ્ અધિપ તવ જયતિ સકલજિનનયનયનગીર્ ઋજુમતિષુ નિયતમ્ ઋજુર્ અમૃતકુટ કુટિલમતિષુ નિરતિશય કુટિલપદા ॥
આખ્યાનિકે યં ભવતો ગુણાનામ્ ઇતિ સ્તુવંસ્ ત્વામ્ અભિમન્યતે યઃ
નૂણં સ ગણ્ડૂષજલોપયોગાન્ મયા નિપીતો ઽમ્બુધિર્ ઇત્ય્ અવેતિ ॥
અપિ ત્વ્ અશેષસ્મરવૈરિણામ્ અપ્ય્ આખ્યેયતાખ્યાતિમ્ અનાશ્રિતેષુ
ગુણેષુ તે નાથ વૃથાભિમાનસ્ય આખ્યાનિકા સૌ વિપરીતપૂર્વા ॥
મૂળ પાઠ: Vṛttamālāstuti · Edition: M. Hahn: "The Sanskrit Text of Jñānaśrīmitra's Vṛttamālāstuti", in: Bauddhasāhityastabakāvalī : Essays and Studies on Buddhist Sanskrit Literature Dedicated to Claus Vogel by Colleagues, Students, and Friends, ed. by Dragomir Dimitrov, Michael Hahn and Roland Steiner. Marburg 2008 (Indica et Tibetica 36), pp. 93-170. · Data entry Michael Hahn · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0