વૃત્તમાલાસ્તુતિ · શ્લોક 101-120
દુર્દાન્તાનાં દમનવિધયે ક્વાપિ કારુણ્યવેગાત્ ધત્સે મૂર્તિં ચરણશિખયા ખ્યાતવિક્રાન્ત યસ્યાઃ
ત્રૈલોકીયં શ્રુતરસભિદ્ આક્રન્દનાદૈકવૃત્તિર્ મન્દાક્રન્તા વ્રજતિ વિલયં નાથ ન સ્વાસ્થ્યમ્ આશુ ॥
શોભાસંપત્તિઃ શિરસિ ગુરુણૈકેન સૈવોપજાતા યા સ્યાત્ કલ્પદ્રોઃ શુભફલનિભં બિભ્રતો ભદ્રકુમ્ભમ્
[વ્યા]ખ્યાનપ્રેઙ્ખત્કરકરરુહોદ્ભાસિની ભાતિ ભર્તુર્ દોર્વલ્લી ચેયં કુસુમિતલતા વેલ્લિતે વાનિલેન ॥
વૃત્તમ્ એતદ્ અશેષબુદ્ધકુલાકલન્કકલાનિધેર્ આહિતં હૃદિ ચેન્ મહાજડહારહારિતવાન્ અસિ
જિહ્વયા પ્રણયીતિ ચેદ્ ઘનસારસારમદેન કિં કર્ણપૂરમ્ અકારિ ચેત્ [ખલુ] ખણ્ડિતં મણિકુણ્ડલમ્ ॥
ઉપચિતપુણ્યસંચય શચીકરતલસુખદૈઃ પરિચરણૈર્ અતૃપ્તિગમ્ ઇવ સ્વમ્ અસમમહિમ[ન્]
મણિમયપાદપીઠફલકં સ્ફુટયતિ ભવતઃ કલિત તમાલપત્ત્રમ્ અલિકાન્ નમતિ શત ધૃતૌ ॥
પરાર્થે સ્થાસ્નૂનામ્ અતિધૃતિમતામ્ ઈશ વિશ્વાનુકમ્પા મુખોન્મીલન્નાના રસરસપદ્ આકર્ણયાવેદયામિ
દશાં તામ્ આધેહિ ક્ષણમ્ અપિ ગુરો પાવનીં પાવનાનાં સમન્તધ્વાન્તાનિ પ્રહરસિ યયા મે ઽઘવિસ્ફૂર્જિતા મ્ ॥
પાયાદ્ વો વરબુદ્ધવંશજલધેર્ વૃદ્ધૌ સુધાદીધિતિર્ મઞ્જુશ્રીઃ પરિભૂતમન્મથકથઃ પ્રજ્ઞાઙ્ગનાસંગમે
ભીમભ્રાન્તિવિભાવરીપરિભવે બિભ્રદ્ યતિં ભાસ્વતો વિશ્વક્લેશકુરઙ્ગસઙ્ગરવિધૌ શાર્દૂલવિક્રીડિતમ્ ॥
અન્તસ્ત્રાસાઙ્કુરાભોત્પલિતતનુરુહૈસ્ ત્રૈલોક્યવિજયા વસ્થાં તે વીક્ષ્ય ભગ્નં સુર મુનિવિસરૈર્ ઉગ્રગ્રહનુદઃ
કારુણ્યાદ્ ઉદ્યતસ્યાપ્ય્ અમલતરશરજ્જ્યોત્સ્નાપરિકરાદ્ ઇન્દોર્ બિમ્બાદ્ અનર્ઘસ્મિતવ સુવદના શેષપ્રિય કૃતૌ ॥
ભયભગ્નૈર્ અતિદૂરતો વિરહિણાં પત્ત્રૈઃ શ્રયાયાયતામ્ અમરાણાં ગુરુભક્તિનિર્ભરમનોવ્યક્તૌ સહાયોપમમ્
ગગનામેયરયં યુગાન્તજલદધ્વાનાધિકક્ષ્વેદિતં પરિતઃ ખણ્ડિતમારમ્ અસ્તુ જગતસ્ ત્વત્ સિંહવિક્રીડિતમ્ ॥
વ્યાપ્તવિશ્વયા શરન્નભસ્તલાતિશુદ્ધયા ધિયાધિયાત દુઃસહાર્તિવિક્લવાપ્રમેયસત્ત્વધાત્વધીનસત્કૃપાઢ્ય
સંસૃતૌ ચ નિર્વૃતૌ ચ શશ્વદપ્રતિષ્ઠવાદિનાં વરિષ્ઠ વૃત્તમ્ ઈદૃશં તુ નામતો ઽપિ નાપરસ્ય સિદ્ધિમ્ અભ્યુપેતિ ॥
તીવ્રતાપવિદ્રુતાયસચ્છટાસદૃક્કટાક્ષસંયમક્ષણા ધીનવિશ્વસંચયૈશ્ ચતુર્દિગીશ્વરૈઃ પ્રકૃત્ય્ ઉદઞ્ચિતાત્મભિઃ
સ્ફારવિભ્રમપ્રપઞ્ચપઞ્ચપઞ્ચબાણજિષ્ણુભિર્ દશાત્મના સુન્દરી જનેન ચાતનોષિ કામ્ અપિ પ્રકામવિસ્મયાં શ્રિયમ્ ॥
ઉત્કીર્ણોન્નિદ્રકુન્દપ્રકરમ્ ઇવ દૃશાં ચારુભઙ્ગૈસ્ ત્રિભાગૈઃ સ્વેદસ્રસ્તાઙ્ગરાગસ્નપિતમ્ ઇવ મુહુઃ કાન્તકાન્તિચ્છટાભિઃ
વ્યાપ્તં વ્યોમ ત્વદર્ચારુચિભિર્ અભિહતાવિદ્ય વિદ્યાધરીભિઃ સૌરભ્યાકૃષ્ટહૃષ્ટક્વણદલિપટલોલ્લાસિત સ્રગ્ધરા ભિઃ ॥
આકૃતિ જન્મવૃત્તવિભવક્રમાતિશયસંપદઃ સુખમ્ ઇયાદ્ ઈશ દિગન્તગીતમ્ અમલં યશશ્ ચ શરદિન્દુસુન્દરતરમ્
ગાયતિ યસ્ તવાહ્વયમયં સદૈવ ભગવન્ ભવાધ્વગજનો નૂનમ્ અગમ્યગૌરવ ગિરાં ગુરો ગુણસમુદ્ર મદ્રકમ્ ઇદમ્ ॥
મધ્વાસારસ્નાતોદ્ભ્રાન્તપ્રબલમદમુક્ખરમધુકરનિકરં પ્રીતેર્ એકં લીલાવાસં વિદિતબલમ્ અપિ મુનિહૃદય વિકૃતઃ
વાગીશાન ત્વય્ય્ એકાન્તં વસુવિષયવિરતિ સમુપચિતબલિઃ સંભોગશ્રી મત્તાક્રીડં વરદ દિવિ નિયતમ્ અનુભવતિ ॥
મદગુરુગણ્ડગર્જિતજિતોન્નતામ્બુદગજેન્દ્રવૃન્દમલિનં નિશિતસમસ્તશસ્ત્રકિરણપ્રભામ્બરપિનદ્ધપત્તિનિવહમ્
પ્રવરરથાધિરૂઢસુભટં બલં બલનિધે ત્વદેકશરણં શ્રયતિ નરં મનો હરયતિ પ્રવેશવશગોત્તમ્ આશ્વલલિતમ્ ॥
પ્રીતિનિવા સં કૃતિ ભુવિ વિદિતોદારવરપ્રદવરિવસનં ત્વાં યઃ સ્મરતીશ પ્રતિહતવિમતિઃ સંતતમ્ અન્તિમપદમ્ ઉદિતેષુ
યૌવનલીલાસચિવસમુદયત્ પઞ્ચમકસ્વરયતિરમણીયા સ્યાદ્ ઇહ તન્વી હિમકરવદના તદ્વશગા સહ નરપતિલક્ષ્મ્યા ॥
વિશ્વહિતૈકાસઙ્ગસહાન્તઃ કરણકરણ વસુપદમ્ ઇવ પરમાં યો ઽધિપ ગૃહ્ણાતીહ તવાખ્યાં તમ્ અભિ કૃતિ વસતિર્ અપિ ભુવિ સરસી
સિધ્યતિ મજ્જદ્દિગ્ગજગણ્ડચ્યુતમદપરિમલસુરભિતસરિત્ સારસહંસ ક્રૌઞ્ચપદા ઙ્કોત્કનકકમલવનરણદલિપટલા ॥
ધ્વાન્તધ્વંસિન્ મારારાતે હતવૃજિન જિનતનયભૂવિભૂષણમ્ ઉત્કૃતૌ પ્રૌઢોન્મીલલ્લાવણ્યશ્રીઃ સ્થિતિજનક ગિરિ ભવભિદામ્ ઉદારપરાક્રમ
ત્વય્ય્ આરબ્ધો વન્ધ્યારાધો વિધુરયતિ વરદ સુધિયાં વિરાજતયા સ્ફુરન્ ભોગાસક્તો ઽપીહ સ્વૈરં વિષમતમવિષયતનુભૃદ્ ભુજઙ્ગવિજૃમ્ભિ તમ્ ॥
તન્વત્ સુસ્ફુટમ્ અવિરતમ્ અમિતમ્ અમૃતરસકણમ્ ઇવ પરિતો ઽઙ્ગેષુ પ્રત્યાલોચનસમુદયિ નવરસરસપદમ્ અસદૃશમ્ અતુલશ્રીકમ્
યત્ કૃચ્છ્રૈર્ અપિ ન સુલભમ્ અપરવિવિધસુકૃતવિધિભિર્ અભિયુક્તાત્મા ત્વત્સેવાતરુફલમ્ ઇહ સમનુભવતિ તદ્ અખિલવિપદ્ અપવાહા ખ્યમ્ ॥
ચપલચરણપીડિતાગાધિપોપેતપાતાલતાલૂચ્છલદ્વ્યાલપલસ્તુતં જયતિ જયતિ ચારુકારુણ્યકેલિસ્ફુરત્પદ્મનર્તેશ્વરાકારલીલાયિતમ્
અનિભૃતભુજદણ્ડષણ્ડપ્રચણ્ડાનિલોલ્લાસિતઃ શ્રાન્તિશાન્તિં તનોતીવ તે પ્રલયસમયશઙ્કયા યત્ર લોકત્રયી દણ્ડકશ્ ચણ્ડવૃષ્ટિપ્રયાતો ઽમ્બુદઃ ॥
પ્રતિપદમ્ ઇહ જાતશુદ્ધેઃ સમાધેસ્ ત્રયસ્યાક્ષરસ્યાભિસંવર્ધનાદ્ અન્ત્યરૂપસ્પૃશઃ સમધિગમવશાજ્ જયત્ય્ આર્યવર્યૈઃ પ્રભૂતપ્રમોદૈઃ પ્રગીતઃ પ્રભાપ્રકર્ષસ્ તવ
વરદ યદનુમોદનાવાદસારાવિણાતૃપ્તચિત્તૈઃ સુરૈર્ વાદ્યમાના ન યાન્તિશ્રમં અપરિમપરમોપકારોત્તમ્ અર્ણાર્ણવવ્યાલજીમૂતલીલાકરોદ્દામશઙ્ખાદયઃ ॥
મૂળ પાઠ: Vṛttamālāstuti · Edition: M. Hahn: "The Sanskrit Text of Jñānaśrīmitra's Vṛttamālāstuti", in: Bauddhasāhityastabakāvalī : Essays and Studies on Buddhist Sanskrit Literature Dedicated to Claus Vogel by Colleagues, Students, and Friends, ed. by Dragomir Dimitrov, Michael Hahn and Roland Steiner. Marburg 2008 (Indica et Tibetica 36), pp. 93-170. · Data entry Michael Hahn · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0