વિવાહપટલ · શ્લોક 1-20
અજ્ઞાતમધ્યાન્તસમુદ્ભવાય સર્વાત્મને સર્વગતાય તસ્મૈ।
પ્રણમ્ય દેવાય મનોભવાય ખલીકૃતં યેન જગત્ સમગ્રમ્॥
પ્રજાપતિર્ મન્મથ એવ યસ્માત્ કામાદ્ વિના ન પ્રભવઃ પ્રજાનામ્।
મહત્સુ સૂક્ષ્મેષુ ચ સો ઽસ્તિ દેવઃ સર્વાત્મકઃ સર્વગતશ્ ચ યસ્માત્॥
યસ્માત્ પરન્ નાપરમ્ અસ્તિ કિઞ્ચિત્ સૌક્ષ્મ્યાન્ મહત્વાચ્ ચ યતશ્ ચ નાન્યત્।
તેનેદમ્ એકેન મનોભવેન વ્યાપ્તં જગચ્ છાઋઙ્ગભૃતેવ સર્વમ્॥
અગમ્યગામી ભગવાન્ પ્રજેશઃ શ્રોણીસહસ્રાઙ્કતનુશ્ ચ શક્રઃ।
ચતુર્મુખો યેન કૃતશ્ ચ શમ્ભુ સમન્મથો મઙ્ગલમ્ આદધાતુ॥
ભગવાન્ અપિ શાર્ઙ્ગરથાઙ્ગધરો ભગવત્(ત્)વમ્ અવાપ યતઃ।
બહવો ઽસ્ય ભગા ઇતિ તેન કૃતં ભગવાન્ ઇતિ નામ જગત્ પ્રથિતમ્॥
સીતાવિયોગેન બહુનિ દુઃખાન્ય્ આપ્તાનિ રામેણ સલક્ષ્મણેન।
તાનીહ સંસ્મૃત્ય કલૌ સહસ્રાણ્ય્ અષ્ટૌ તથાષ્ટૌ ચ વિવાહિતાનિ॥
દુર્ભગાસ્ તનયવર્જિતાશ્ ચ યા નિઃસ્વસન્તિ વનિતાઃ પતિવ્રતા।
તાઃ કુદૈવવિનિપાતયન્ત્રિતા નાન્યજન્મજનિતૈઃ સુદુસ્કૃતૈઃ॥
સુરભિકુસુમગન્ધૈસ્ તર્પયિત્વા દ્વિજેદ્રાન્ શુભતિથિદિવસર્ક્ષે દૈવવિત્સંપ્રદિષ્ટે।
ઉભયકુલવિશુદ્ધે જ્ઞાતશીલે સુરૂપે પ્રથમવયસિ દદ્યાત્ કન્યકાં યૌવનસ્થે॥
પુષ્યે દિવસે ઽથવા ક્ષણે વૈવાહ્યેષુ ચ ભેષુ કારયેત્।
ઘટકારમૃદા સુલક્ષણામ્ ઇન્દ્રાણીં કુશલેન શિલ્પિના॥
કુસુમ્ભરક્તામ્બરભૂષણોજ્જ્વલાઃ સાધ્વ્યઃ સુરૂપાઃ સુભગાઃ કુલોદ્ભવાઃ।
નદીં નયેયુઃ સરો ઽથવા તટં કન્યામ્ અલઙ્કૃત્ય સહેન્દ્ર જાયયા॥
સૂર્પેણદિક્ષુ પ્રમદા બલિં તા દત્વા સકાલીયકગન્ધદિગ્ધામ્।
કુસુમ્ભરક્તામ્બરવેષ્ટિતાઙ્ગીં શચીસકાશં પ્રમદા નયેયુઃ॥
દધ્યોદનેન હવિષા મધુના ચ કન્યા સંપૂજ્ય શક્રદયિતાં ચ સલોહસ્તા [ઉ. સલોહહસ્તા]।
તૂષ્ણીં પ્રણમ્ય શિરસા ગૃહમ્ એવ યાયાદ્ દેવીં પ્રગૃહ્ય મુદિતા નિયતૈશ્ ચ કેશૈઃ॥
ગૃહે સ્તિતાં [ઉ. સ્થિતાં] તાં પુરુહૂતપત્નીં પ્રાઙ્મધ્યાસ્તમયેષુ કન્યા।
સ્રગ્ગન્ધધૂપૈઃ પ્રતિપૂજણેચ્ [ઉ. પ્રતિપૂજયેચ્] ચ પાણીગ્રહં યાવદ્ ઉપાગતેતિ॥
રત્નાનીન્દુકરઃ સ્રજઃ શુભગતા હર્મ્યોત્પલાન્ય્ આસવઃ
તાંબૂલં પ્રવરામ્બરાણિ રુચિરં ગીતં વિભૂત્યશ્ ચયા।
યસ્માન્ ન સ્ત્રિયમ્ અન્તરેણ હિ નૃણાં સર્વાણ્ય્ અભિપ્રીતયે
તસ્માદ્ વચ્મિ તદાપ્તિયોગ્યસમયો ધર્માર્થકામાય ચ॥
ઉક્તં જન્મનિ યત્ તદ્ એવ ભવિતા યદ્ય્ અઙ્ગનાનાં ફલમ્।
વ્યર્થો ન ત્વ્ અયમ્ આદરં પરિણયે તત્કાલલગ્નાદિગઃ॥
અજ્ઞાતં પ્રથમં પ્રધાનમ્ અપરં તદ્વ્યઞ્જકં યોષિતામ્।
ઉદ્વાહે નિયતિ નયત્ય્ અતિબલાદ્ વેલાસમાયુક્ ફલૈઃ॥
વાત્સ્યો વર્ષમ્ અનોજમ્ ઇચ્છતિ તથા એભ્યો જનશ્ ચોત્તરં
સ્ત્રીણાં માનમ્ [ઉ. નામમ્] ઋતું વિહાય મુનયો માણ્ડવ્યશિષ્યા જગુઃ।
ચૈત્રં પ્રોજ્ઝ્ય પરાશારો કથયતે દુર્ભાગ્યદં યોષિતાં
આષાઢાદિચતુષ્ટયેન શુભદં કૈશ્ ચિત્ પ્રદિષ્ટં દ્વિજૈઃ॥
શ્રેષ્ઠં પક્ષમ્ ઉષન્તિ શુક્લમ્ અસિતસ્યાદ્યં ત્રિભાગં તથા।
રિક્તાં પ્રોજ્ઝ્ય તિથિં તથા ત્વ્ અયનયોઃ સન્ધિં ચ શેષાઃ શુભાઃ॥
આગ્નેયગ્રહવાસરેષુ કલહઃ પ્રીતિસ્ તુ સત્સૂત્તમાન્ [ઉ. સત્સૂત્તમા]।
કૈશ્ચિત્ સ્થર્યમ્ ઉષન્તિ સૌરદિવસે ચાન્દ્રે સમાપત્નિકમ્॥
મૃગશિરસિ મઘાયાં હસ્તમિત્રોત્તરાસુ સ્વસનનિરૃતિપૂષાધાતૃદેવેષુ ચોઢા।
બહુસુતશુખ [ઉ. સુખ]દાસીવિત્તસૌભાગ્યયુક્તા જનયતિ પરિતોષં કન્યકા બાન્ધવાનામ્॥
આર્દ્રાદ્યે ભચતુષ્ટયે વિધવતા સાગ્નેયયામ્યે સ્મૃતા।
શેષેષ્વ્ અક્ષયદોષશોકમરણં વ્યાધ્યાદ્યનિષ્ટં બહુઃ॥
મૂળ પાઠ: Vivāhapaṭala · Edition: of Deviprasada Lamsala, Vivahapatalam, Rastriya Abhilekhalayata, 2035 with reference to Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0