વિષ્વક્સેનસંહિતા · અધ્યાય 7

ઇતિ શ્રીપાઞ્ચરાત્રે વિષ્વક્સેનસંહિતાયાં મૃત્સંસ્કારવિધિર્નામ ષષ્ઠો ઽધ્યાયઃ
સપ્તમો ઽધ્યાયઃ
સપ્તમો ઽધ્યાયઃ વિષ્વક્સેનઃ---
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ સ્વપ્નાધ્યાયં શચીપતે ।
વિવિક્તેન પરં ગુહ્યં ક્રમાચ્છૃણુ શચીપતે

સ્વપ્નસ્તુ પ્રથમે યામે સંવત્સરવિપાકદઃ ।
દ્વિતીયે ચાષ્ટમાસે તુ ત્રિભિર્માસૈસ્ત્રિયામકે

અરુણોદયવેદાલાયાં દશાહેન ફલં ભવેત્ ।
અત ઊર્ધ્વં પ્રવક્ષ્યામિ પુણ્યાપુણ્યં તુ વૈ શૃણુ

આરોહણે ગોવૃષકુઞ્જરાણં પ્રાસાદશૈલાગ્રવનસ્પતીનામ્ ।
વિષ્ટાનુલેપો કથિતઃ સ્વપ્નેષ્વગમ્યાગમનં પ્રશસ્તમ્

યસ્તુ પશ્યતિ સ્વપ્નાન્તે રાજાનં કુઞ્જરં હયમ્ ।
સુવર્ણં વૃષભં ગાવં(ગાં વા?)કુટુમ્બં તસ્ય વર્ધતે

ક્ષીરિણં ફલિનં વૃક્ષં એકાકી યો ઽધિરોહતિ ।
તત્રસ્થો યદિ બુધ્યેત ધનં શીઘ્રમવાપ્નુયાત્

પ્રાસાદસ્થો ઽપિ યો ભુઙ્ક્તે સમુદ્રં તરતે તુ યઃ ।
અપિ દાસકુલે જાતઃ સો ઽપિ રાજા ભવિષ્યતિ

દીપમન્નં ફલં પદ્મં કન્યાં છત્રં ધ્વજં તથા ।
સ્વપ્નાન્તે યો લભેન્મન્ત્રં સ શ્રિયં યાયિતં ધ્રુવમ્

માનુષાણિ તુ માંસાનિ સ્વપ્નાન્તે યસ્તુ ભક્ષયેત્ ।
હરિતાનિ સુપક્વાનિ શૃણુ વક્ષ્યામિ તત્ફલમ્

પાદભક્ષે શતં લાભઃ સહસ્રં બાહુભક્ષણે ।
રાજ્યં શતસહસ્રં વા શિરસો ભક્ષણે લભેત્

ઉપાનહૌ તુ છત્રં ચ લબ્ધ્વા યઃ પ્રતિબુધ્યતિ ।
અસિંવાનિર્મલં તીક્ષ્ણં તસ્યાધ્વાનં(?)વિનિર્દિશેત્

નાવમારોહયેદ્યસ્તુ નદીશ્ચાપિ સમુત્તરેત્ ।
પ્રવાસં નિર્દિશેત્તસ્ય શીઘ્રં ચ પુનરાગમમ્

દન્તા યસ્ય વિશીર્યન્તે સ્વપ્નાન્તે તુ પતન્તિ વા ।
ધનાનિ નાશયેત્તસ્ય પીડા વાપિ શરૈ રણે

અભ્યઞ્જતે યસ્તૈલેન પયસા તુ ઘૃતેન વા ।
સ્નેહેન વા (યઃ?)તથાન્યેન વ્યાધિં તસ્ય વિનિર્દિશેત્

અભિદ્રવન્તિ યં સ્વપ્ને શૃઙ્ગિણો દંષ્ટ્રિણો ઽપિ વા ।
વાનરો વા વરાહો વા ભવેદ્રાજકુલાદ્ભયમ્

રક્તામ્બરધરા નારી રક્તગન્ધાનુલેપના ।
અવગૃહ્ણન્તિ(હ્ણાતિ?)યં સ્વપ્ને બ્રહ્મહત્યાં વિનિર્દિશેત્

શુક્લામ્બરધરા નારી શુક્લગન્ધાનુલેપના ।
અવગૃહ્ણન્તિ(હ્ણતિ?)યં સ્વપ્ને તસ્ય શ્રીઃ સર્વતોમુખી

આદિત્યમણ્ડલં સ્વપ્ને ચન્દ્રં વા યદિ પશ્યતિ ।
વ્યાધિતો મુચ્યતે રોગાદરોગઃ શ્રિયમાપ્નુયાત્

બડબાં ક્રકરીં ક્રૌઞ્ચીં લબ્ધ્વા યઃ પ્રતિબુધ્યતિ ।
ક્રોશાદાહૃત્ય લભતે ભાર્યાં સ પ્રિયવાદિનીમ્

નિગલૈર્યસ્તુ મુચ્યેત બાહુપાશૈસ્તથૈવ ચ ।
પુત્રો વા જાયતે તત્ર પ્રતિષ્ઠાં વા વિનિર્દિશેત્

યસ્તુ શ્વેતેન સર્પેણ દશ્યતે દક્ષિણે શુભે(કરે?) ।
સહસ્રં લભતે વિત્તં સંપૂર્ણે દશમે ઽહનિ

અન્ત્રૈસ્તુ વેષ્ટિતં સ્વપ્ને ગ્રામં નાગરમેવ વા ।
ગ્રામે મણ્ડલરાજેન્દ્રો નગરે વાધિપો ભવેત્

રુધિરં પિબતિ સ્વપ્ને સુરાં વાપિ કદાચન ।
બ્રાહ્મણો લભતે વિદ્યામિતરશ્ચ(સ્તુ?)ધનં લભેત્

ક્ષીરં ચ પિબતિ સ્વપ્ને સફેનં દોહને ગવામ્ ।
સોમપાનં ભવેત્તસ્ય અન્તે ચ ક્રતુમેદિનીમ્(?)

દધિ દૃષ્ટ્વા ભવેત્પ્રીતિઃ ગોધૂમં ચ ધનાગમઃ ।
યવૈરાજ્યાગમં વિદ્યાત્ સિદ્ધાર્થકેષુ ચ (તથા?)

યસ્તુ મધ્યે તટાકસ્ય ભુઞ્જીત મધુપાયસમ્ ।
નિષણ્ણં પદ્મિનીપત્રે તં વિદ્યાદ્ધરણીપતિમ્

લિઙ્ગમભ્યર્ચ્ય તં(તદ્?)દૃષ્ટ્વા દેવાનપિ વિશેષતઃ ।
વ્યવહારે જયસ્તસ્ય(જયં ચૈવ?)ધનં ચ વિપુલં ભવેત્

પુષ્પિતે પુષ્પિતં વિદ્યાત્ ફલિતે બુદ્ધિરુત્તમા ।
ધૂમાયન્તમપાયં તં પ્રજ્વલન્તં શ્રિયાવહમ્ (?)

આસને શયને યાને શરીરે વાહને ગૃહે ।
જ્વલમાને વિબુધ્યેત તસ્ય શ્રીઃ સર્વતોમુખી

દેવતાશ્ચ દ્વિજા ગાવઃ પિતરો લિઙ્ગિનસ્તથા ।
યદ્વદન્તિ નરં સ્વપ્ને તત્તથૈવ વિનિર્દિશેત્

સર્વાણિ શુક્લાન્યભિનન્દિતાનિ કાર્પાસભસ્માસ્થિસ(ક?)તક્રવર્જમ્ ।
સર્વાણિ કૃષ્ણાનિ ન શોભનાનિ ગોહસ્તિદેવદ્વિજવાજિવર્જમ્