વિષ્વક્સેનસંહિતા · અધ્યાય 12

સર્વાન્ કામાનવાપ્નોતિ વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ ॥
ઇતિ શ્રીપાઞ્ચરાત્રે વિષ્વક્સેનસંહિતાયાં [વર્ણાયુધવિન્યાસવિધિર્નામ] એકાદેશો ઽધ્યાયઃ
દ્વાદશો ઽધ્યાયઃ
દ્વાદશો ઽધ્યાયઃ વિષ્વક્સેનઃ---
શૃણુ દેવમુનિશ્રેષ્ઠ મન્ત્રાનુક્રમણં પરમ્ ।
સોદ્ધારણં ઋષિશ્છન્દો દૈવં વર્ણાદિમેવ ચ

સંક્ષેપેણ પ્રવક્ષ્યામિ યથામતિ મહામુને ।
અન્યં તથાગતાદ્યં સ્યાદગ્નિમાયુધસંહૃતિઃ

પરમાત્મા દ્વિતીયં તુ તૃતીયં વાસુદેવકમ્ ।
સંકર્ષણં તતો મન્ત્રં પ્રદ્યુમ્નસ્ય તથૈવ ચ

અનિરુદ્ધસ્ય વિદ્યા ચ મત્સ્યમન્ત્રમનન્તરમ્ ।
કૂર્મવિદ્યા તતઃ ક્રોડં દશમં નારસિંહકમ્

પશ્ચાદ્વામનમન્ત્રં ચ જામદગ્ન્યમતઃ પરમ્ ।
વિદ્યા દાશરથેરૂર્ધ્વં બલરામમનન્તરમ્

કૃષ્ણં ચ કલ્કીવિષ્ણોશ્ચ કેશવસ્ય પુનઃ પુનઃ ।
નારાયણસ્ય વિદ્યાં તાં માધવસ્ય પુનઃ ક્રમાત્

ગોવિન્દસ્યાપિ વિષ્ણોશ્ચ મધુસૂદનવિદ્યયા ।
ત્રૈવિક્રમં વામનં ચ શ્રીધરાખ્યમથો મુને

હૃષીકેશં ચ મન્ત્રં ચ પદ્મનાભમતઃ પરમ્ ।
બ્રહ્મમન્ત્રં તથા ચૈવ દામોદરમનુક્રમાત્

વિશ્વરૂપસ્ય મન્ત્રં ચ યજ્ઞમૂર્તેરતઃ પરમ્ ।
વેદમૂર્તેરથો મુદ્રામન્ત્રં શ્રીમન્ત્રમેવ ચ

પુષ્ટિવિદ્યા તથા મેધાવિદ્યા સરસ્વતી તથા ।
દુર્ગાવિઘ્નેશયોશ્ચાપિ વિદ્યા યા પરમેષ્ઠિનઃ

પુરુષસ્ય ચ વિદ્યા ચ વિશ્વમન્ત્રમતઃ પરમ્ ।
નિવૃત્તિસર્વૈશ્વર્યયોર્મન્ત્રં મન્ત્રવિદાં વર

યથોક્તમુદ્ધરિષ્યામિ ભક્તાનાં હિતકામ્યયા ।
મન્ત્રોદ્ધારં પ્રવક્ષ્યામિ યથાવદનુપૂર્વશઃ

શૃણુષ્વાવહિતો ભૂત્વા ગુહ્યાદ્ગુહ્યતરં મુને ।
વિષ્ણુપઞ્ચકમુદ્ધૃત્ય ભાનુમન્તમતઃ પરમ્

યજુષામાન્તલાન્તં ચ સાન્તમાન્તેન યોજયેત્ ।
પ્રણવેન પુટીકૃત્ય દ્વિતીયં બિન્દુના યુતમ્

નમસા ભગવાનેકાદશયુક્તં પરઃ પરમ્ ।
ણાન્તમાન્તાત્મને વિશ્વેશાન્તણાન્તં સલાન્તકમ્

એકાદશદ્વિતીયેન વાસુદેવાત્ સમુદ્ધરેત્ ।
સેનાયુતાદ્યલાન્તેન યનાંઘ્રિમનેર્યુતામ્

મન્ત્રાદ્યામુદ્ધરેદ્વિદ્વાન્ ગુહ્યં ગુહ્યાર્થસાધકમ્ ।
આદ્યન્તં પ્રણવં કૃત્વા નમઃ શબ્દમનન્તરમ્

પ્રથમાન્તં તથા માદિ મકારાન્તં કલાન્તકમ્ ।
તુરીયાદિ સહૈહારં સચૂડામણિષાન્તકમ્

વર્ગાદિમન્યકારેણ શાન્તણોનન્તરં તથા ।
માન્તમાન્તં તથાકારમુદ્ધરેત્ સાધકોત્તમઃ

અમિત્યાદ્યુપરતં મે કુર્યાન્નમઃ શબ્દમનન્તરમ્ ।
ભગવન્તં ચતુર્થ્યન્તં પઞ્ચમાનિલમાતિયુક્

ચતુર્થસ્ય તૃતીયેન વાયુપઞ્ચમભેદિતમ્ ।
પઞ્ચમાન્તં ચતુર્થ્યન્તં દ્વિકલં વાયુમાદિના

સવિસર્ગમકારં ચ પ્રણવં ચ નમસ્તથા ।
પઞ્ચમં ચ ચતુર્થં ચ પ્રથમસ્ય તૃતીયકમ્

લાન્તં તુ તુર્યપૂર્વા ચ સ્વરૈકાદશસંયુતમ્ ।
વિષ્ણું ચ તુર્યવર્ગાન્તં તૃતીયં સ્વરભૂષિતમ્

પઞ્ચમસ્વરયુક્ત્યા તુ તુરીયં ત્રિચતુર્થકમ્ ।
આન્તાન્તમનિલં પશ્ચાત્ ષોડશસ્વરમુદ્ધરેત્

અનિલાદિમથાદ્ધૃત્યાનલમૌકારમેવ ચ ।
પિબન્તં તુ નમઃ શબ્દં સ્વૈઃ પૂર્વૈઃ સમસ્વરમ્

કાન્તાન્તલાન્તતેવી ચ યષથાદિચતુર્થકમ્ ।
એકાદશં દ્વિતીયેન લાન્તં પઞ્ચમયોજિતમ્

વાન્તદેવાયમત્પૂર્વં ષાન્તવાયું તથાયકઃ ।
તતો વાયું ચ રૂપાય મન્ત્રાદીંશ્ચ તતોદ્ધરેત્

દ્વિતીયં બિન્દુશીર્ષેણ લાન્તો નાથોપરિ ન્યસેત્ ।
નમસા ભગવચ્છબ્દં વિષ્ણુશબ્દં ચ પૂર્વવત્

ષટ્શિખં કં ચ વહ્નિં ચ મકારેણાથ કૂર્પરમ્ ।
ષષ્ઠસ્વરં ચ પાન્તેયમુદ્ધરેન્મન્ત્રવિત્તમઃ

નિકામાદિબકારાન્તં ષષ્ઠસ્વરવિભૂષિતમ્ ।
સવિસર્ગં નમઃ શબ્દં ભગવચ્છબ્દમુદ્ધરેત્

એકારાન્તં શકારાદિ મકારાન્તં ચ યાન્તકમ્ ।
સાન્તં દ્વિતીયસંયુક્તં વાયુમાન્તં ચ ભૂરિતિ

આન્તાયં મુખમુદ્ધૃત્ય લાન્તં બિન્દુચતુર્દશૈઃ ।
યથામતૌ તથાન્તેપિ નમો ભગવતે તથા

પ્રથમેન તુ યાન્તાનિ વિયદાદીનિ બિન્દુયુક્ ।
દ્વિતીયેન વિયચ્ચાપિ વાયુસાદિમથો ઽમ્બરે

અનલાદિ તુરીયાન્તં બિન્દુનાદવિભૂષિતમ્ ।
ત્રયોદશાન્તં સ્વાન્તાદિ વાન્તં ગવમતઃ પરમ્

એકાદશે ચ ણાન્તં ચ ણાન્તં શાન્તં ચ વૈ પરમ્ ।
એકાદશદ્વિતીયેન લાન્તં ભાન્તમનન્તરમ્

નાન્તં માન્તં સમુદ્ધૃત્ય ચરમે પ્રથમં લિખેત્ ।
મન્ત્રસ્યાસ્ય મુનિશ્રેષ્ઠ જામદગ્ન્યમથો શૃણુ

યાન્તમીશ્વરબિન્દૂ ચ આદાવન્તે નમસ્તથા ।
ભગવદ્વિષ્ણુશબ્દૌ ચ તુર્યાન્તૌ[તુ]પુનઃ પુનઃ

વાન્તં ભૂતલકાયુક્તમનલં ભાસ્કરં તથા ।
દ્વિતીયયા પ્રથમયા કલયા વાયુમુદ્ધરેત્

પઞ્ચમાન્તેન સહિતં રાન્તં સમણિયોજિતમ્ ।
પાદે ચ શિખરે ચૈવ નમશ્ચ સકલં તથા

લોકાય શ્રિયા રામમનિલાનલલાન્તકાન્ ।
પ્રથમદ્વિતીયવાદ્યેન ણાન્તં કાન્તયકં તથા

રક્ષાત્મજાયાં સર્વં ચ રક્ષોઘ્નાયેત્યનન્તરમ્ ।
તસ્ય સંધાય વિશ્વાપિ શાણાન્તેન વે પ્રભાત્

પરતો વિષતાંઘ્રશ્ચ સહૈકાદશકલં તથા ।
લાન્તં ન્યસેન્મુનિશ્રેષ્ઠ બલવિદ્યોદ્ધૃતિં શૃણુ

ઓં પદં પ્રથમં કૃત્વા વિધાય તચ્છ્રિયા પુનઃ ।
વાભ્રં તયાદાવન્તે ચ નમો ભગવતે પુનઃ

ગાનાદ્યં તુ નાદ્યેન વહિમાનં ચ વાયુયુક્ ।
ઉદ્ધરેત્ કૃષ્ણવિદ્યાયા સંશૃણુતઃ પરમ્