વિષ્ણુસ્મૃતિ · અધ્યાય 55

યથાશ્વમેધઃ ક્રતુરાટ્ સર્વપાપાપનોદકઃ
તથાઘમર્ષણં સૂક્તં સર્વપાપાપનોદકમ્ ॥

પ્રાણાયામં દ્વિજઃ કુર્યાત્ સર્વપાપાપનુત્તયે
દહ્યન્તે સર્વપાપાનિ પ્રાણાયામૈર્ દ્વિજસ્ય તુ ॥

સવ્યાહૃતિં સપ્રણવાં ગાયત્રીં શિરસા સહ
ત્રિઃ પઠેદ્ આયતપ્રાણઃ પ્રાણાયામઃ સ ઉચ્યતે ॥

અકારં ચાપ્ય્ ઉકારં ચ મકારં ચ પ્રજાપતિઃ
વેદત્રયાન્ નિરદુહદ્ ભૂર્ ભુવઃ સ્વર્ ઇતીતિ ચ ॥

ત્રિભ્ય એવ તુ વેદેભ્યઃ પાદં પાદમ્ અદૂદુહત્
તદ્ ઇત્ય્ ઋચો ઽસ્યાઃ સાવિત્ર્યાઃ પરમેષ્ઠી પ્રજાપતિઃ ॥

એતદ્ અક્ષરમ્ એતાં ચ જપન્ વ્યાહૃતિપૂર્વિકામ્
સંધ્યયોર્ વેદવિદ્ વિપ્રો વેદપુણ્યેન યુજ્યતે ॥

સહસ્રકૃત્વસ્ ત્વ્ અભ્યસ્ય બહિર્ એતત્ ત્રિકં દ્વિજઃ
મહતો ઽપ્ય્ એનસો માસાત્ ત્વચેવાહિર્ વિમુચ્યતે ॥

એતત્ત્રયવિસંયુક્તઃ કાલે ચ ક્રિયયા સ્વયા
વિપ્રક્ષત્રિયવિડ્જાતિર્ ગર્હણાં યાતિ સાધુષુ ॥

ઓંકારપૂર્વિકાસ્ તિસ્રો મહાવ્યાહૃતયો ઽવ્યયાઃ
ત્રિપદા ચૈવ ગાયત્રી વિજ્ઞેયા બ્રાહ્મણો મુખમ્ ॥

યો ઽધીતે ઽહન્ય્ અહન્ય્ એતાં ત્રીણિ વર્ષાણ્ય્ અતન્દ્રિતઃ
સ બ્રહ્મ પરમ્ અભ્યેતિ વાયુભૂતઃ ખમૂર્તિમાન્ ॥

એકાક્ષરં પરં બ્રહ્મ પ્રાણાયામાઃ પરં તપઃ
સાવિત્ર્યાસ્ તુ પરં નાન્યન્ મૌનાત્ સત્યં વિશિષ્યતે ॥

ક્ષરન્તિ સર્વા વૈદિક્યો જુહોતિયજતિક્રિયાઃ
અક્ષરં ત્વ્ અક્ષરં જ્ઞેયં બ્રહ્મા ચૈવ પ્રજાપતિઃ ॥

વિધિયજ્ઞાજ્ જપયજ્ઞો વિશિષ્ટો દશભિર્ ગુણૈઃ
ઉપાંશુઃ સ્યાચ્ છતગુણઃ સહસ્રો માનસઃ સ્મૃતઃ ॥

યે પાકયજ્ઞાશ્ ચત્વારો વિધિયજ્ઞસમન્વિતાઃ
તે સર્વે જપયજ્ઞસ્ય કલાં નાર્હન્તિ ષોડશીમ્ ॥

જપ્યેનૈવ તુ સંસિધ્યેદ્ બ્રાહ્મણો નાત્ર સંશયઃ
કુર્યાદ્ અન્યન્ ન વા કુર્યાન્ મૈત્રો બ્રાહ્મણ ઉચ્યતે ॥