વિષ્ણુપુરાણ (સમીક્ષિત આવૃત્તિ) · અધ્યાય 5.8

ગાઃ પાલયન્તૌ ચ પુનઃ સહિતૌ બલકેશવૌ
ભ્રમમાણૌ વને તસ્મિન્ રમ્યં તાલવનં ગતૌ ॥

તત્ તુ તાલવનં નિત્યં ધેનુકો નામ દાનવઃ
નૃગોમાંસકૃતાહારઃ સદાધ્યાસ્તે ખરાકૃતિઃ ॥

તત્ તુ તાલવનં પક્વ ફલસંપત્સમન્વિતમ્
દૃષ્ટ્વા સ્પૃહાન્વિતા ગોપાઃ ફલાદાને ઽબ્રુવન્ વચઃ ॥

હે રામ હે કૃષ્ણ સદા ધેનુકેનૈષ રક્ષ્યતે
ભૂપ્રદેશો યતસ્ તસ્માત્ પક્વાનીમાનિ સન્તિ વૈ ॥

ફલાનિ પશ્ય તાલાનાં ગન્ધામોદિતદિંશિ ચ
વયમ્ એતાન્ય્ અભીપ્સામઃ પાત્યન્તાં યદિ રોચતે ॥

ઇતિ ગોપકુમારાણાં શ્રુત્વા સંકર્ષણો વચઃ
કૃષ્ણશ્ ચ પાતયામ્ આસ ભુવિ તાલફલાનિ વૈ ॥

એતત્ કથવ્યમ્ ઇત્યુક્ત્વા પાતયામ્ આસ તાનિ વૈ ॥

ફલાનાં પતતાં શબ્દમ્ આકર્ણ્ય સુદુરાસદઃ
આજગામ સ દુષ્ટાત્મા કોપાદ્ દૈતેયગર્દભઃ ॥

પદ્ભ્યામ્ ઉભાભ્યાં સ તદા પશ્ચિમાભ્યાં બલી બલમ્
જઘાનોરસિ તાભ્યાં ચ સ ચ તેનાપ્ય્ અગૃહ્યત ॥

ગૃહીત્વા ભ્રામણેનૈવ સો ઽમ્બરે ગતજીવિતમ્
તસ્મિન્ન્ એવ સ ચિક્ષેપ વેગેન તૃણરાજનિ ॥

તતઃ ફલાન્ય્ અનેકાનિ તાલાગ્રાન્ નિપતન્ ખરઃ
પૃથિવ્યાં પાતયામ્ આસ મહાવાતો ઽમ્બુદાન્ ઇવ ॥

અન્યાન્ અપ્ય્ અસ્ય વૈ જ્ઞાતીન્ આગતાન્ દૈત્યગર્દભાન્
કૃષ્ણશ્ ચિક્ષેપ તાલાગ્રે બલભદ્રશ્ ચ લીલયા ॥

ક્ષણેનાલંકૃતા પૃથ્વી પક્વૈસ્ તાલફલૈસ્ તથા
દૈત્યગર્દભદેહૈશ્ ચ મૈત્રેય શુશુભે ઽધિકમ્ ॥

તતો ગાવો નિરાબાધાસ્ તસ્મિંસ્ તાલવને દ્વિજ
નવશષ્પં સુખં ચેરુર્ યન્ ન ભુક્તમ્ અભૂત્ પુરા ॥

બલઃ પ્રવિશ્ય બાહુભ્યામ્ તાલાન્ સંપરિકમ્પયન્ ॥

ફલાનિ પાતયામ્ આસ મતઙ્ગજ ઇવૌજસા ॥

ફલાનાં પતતાં શબ્દં નિશમ્યાસુરરાસભઃ ॥

અભ્યધાવત્ ક્ષિતિતલં સ નગં પરિકમ્પયન્ ॥

સમેત્ય તરસા પ્રત્યગ્ દ્વાભ્યાં પદ્ભ્યાં બલં બલી ॥

નિહત્યોરસિ કા શબ્દં મુઞ્ચન્ પર્યચરત્ ખરઃ ॥

પુનર્ આસાદ્ય સંરબ્ધ ઉપક્રોષ્ટાપરાસ્થિતઃ ॥

ચરણાવ્ અપરૌ રાજન્ બલાય પ્રાક્ષિપદ્ રુષા ॥

સ તં ગૃહીત્વા પ્રદદૌ ભ્રામયિત્વૈકપાણિના ॥

ચિક્ષેપ તૃણરાજાગ્રે ભ્રામણત્યક્તજીવિતમ્ ॥

તેનાહતો મહાતાલો વેપમાનો બૃહચ્છિરાઃ ॥

પાર્શ્વસ્થં xxx ભગ્નઃ સ ચાન્યં સો ઽપિ ચાપરમ્ ॥

બાલસ્ય લીલયોત્સૃષ્ટસ્ ખરદેહહતાહતાઃ ॥

તાલાશ્ ચકમ્પિરે સર્વે મહાવાતેરિતા ઇવ ॥

નૈતચ્ ચિત્રં ભગવતિ હ્ય્ અનન્તે જગદીશ્વરે ॥

ઓતપ્રોતમ્ ઇદં તસ્મિંસ્ તન્તુષ્વ્ અઙ્ગૌ યથા પટઃ ॥

તતઃ કૃષ્ણં ચ રામં ચ જ્ઞાતયો ધેનુકસ્ય યે ॥

ક્રોષ્ટારો વ્યદ્રવન્ સર્વે સંરબ્ધા હતબાન્ધવાઃ ॥

તાંસ્ તાન્ આપતતઃ કૃષ્ણો રામશ્ ચ નૃપલીલયા ॥

ગૃહીતપશ્ચાચ્ચરણાન્ પ્રાહિણોત્ તૃણરાજસુ ॥

તયોસ્ તુ સુમહત્ કર્મ નિશમ્ય વિબુધાદયઃ ॥

મુમુચુઃ પુષ્પવર્ષાણિ ચક્રુર્ વાદ્યાનિ તુષ્ટુવુઃ ॥

અથ તાલફલાન્ય્ આદન્ મનુષ્યા ગતસાધ્વસાઃ ॥

તૃણં ચ પશવશ્ ચેરુર્ હતધેનુકકાનને ॥

કૃષ્ણઃ કમલપત્રાક્ષઃ પુણ્યશ્રવણકીર્તનઃ ॥

સ્તૂયમાનાનુગૈર્ ગોપૈઃ સાગ્રજો વ્રજમ્ આવિશત્ ॥