વિષ્ણુપુરાણ (સમીક્ષિત આવૃત્તિ) · અધ્યાય 5.36
મૈત્રેય શ્રૂયતાં તસ્ય બલસ્ય બલશાલિનઃ
કૃતં યદ્ અન્યત્ તેનાભૂત્ તદ્ અપિ શ્રૂયતાં ત્વયા ॥
નરકસ્યાસુરેન્દ્રસ્ય દેવપક્ષવિરોધિનઃ
સખાભવન્ મહાવીર્યો દ્વિવિદો નામ વાનરઃ ॥
વૈરાનુબન્ધં બલવાન્ સ ચકાર સુરાન્ પ્રતિ
નરકં હતવાન્ કૃષ્ણો દેવરાજેન ચોદિતઃ ॥
કરિષ્યે સર્વદેવાનાં તસ્માદ્ એષ પ્રતિક્રિયામ્
યજ્ઞવિધ્વંસનં કુર્વન્ મર્ત્યલોકક્ષયં તથા ॥
તતો વિધ્વંસયામ્ આસ યજ્ઞાન્ અજ્ઞાનમોહિતઃ
બિભેદ સાધુમર્યાદાં ક્ષયં ચક્રે ચ દેહિનામ્ ॥
દદાહ ચપલો દેશાન્ પુરગ્રામાન્તરાણિ ચ
ક્વચિચ્ ચ પર્વતાક્ષેપૈર્ ગ્રામાદીન્ સમચૂર્ણયત્ ॥
શૈલાન્ ઉત્પાટ્ય તોયેષુ મુમોચામ્બુનિધૌ તથા
પુનશ્ ચાર્ણવમધ્યસ્થઃ ક્ષોભયામ્ આસ સાગરમ્ ॥
તેન વિક્ષોભિતશ્ ચાબ્ધિર્ ઉદ્વેલો દ્વિજ જાયતે
પ્લાવયંસ્ તીરજાન્ ગ્રામાન્ પુરાદીન્ અતિવેગવાન્ ॥
કામરૂપી મહારૂપં કૃત્વા સસ્યાન્ય્ અશેષતઃ
લુઠન્ ભ્રમણસંમર્દૈઃ સંચૂર્ણયતિ વાનરઃ ॥
તેન વિપ્રકૃતં સર્વં જગદ્ એતદ્ દુરાત્મના
નિઃસ્વાધ્યાયવષટ્કારં મૈત્રેયાસીત્ સુદુઃખિતમ્ ॥
એકદા રૈવતોદ્યાને પપૌ પાનં હલાયુધઃ
રેવતી ચ મહાભાગા તથૈવાન્યા વરસ્ત્રિયઃ ॥
ઉપગીયમાનો વિલસલ્ લલનામૌલિમધ્યગઃ
રેમે યદુવરશ્રેષ્ઠઃ કુબેર ઇવ મન્દરે ॥
તતઃ સ વાનરો ઽભ્યેત્ય ગૃહીત્વા સીરિણો હલમ્
મુસલં ચ ચકારાસ્ય સંમુખં સવિડમ્બનમ્ ॥
તથૈવ યોષિતાં તાસાં જહાસાભિમુખં કપિઃ
પાનપૂર્ણાંશ્ ચ કરકાઞ્ ચિક્ષેપાહત્ય વૈ પદા ॥
તતઃ કોપપરીતાત્મા ભર્ત્સયામ્ આસ તં બલઃ
તથાપિ તમ્ અવજ્ઞાય ચક્રે કિલકિલાધ્વનિમ્ ॥
તતઃ સમુત્થાય બલો જગૃહે મુસલં રુષા
સો ઽપિ શૈલશિલાં ભીમાં જગ્રાહ પ્લવગોત્તમઃ ॥
ચિક્ષેપ ચ સ તાં ક્ષિપ્તાં મુસલેન સહસ્રધા
બિભેદ યાદવશ્રેષ્ઠઃ સા પપાત મહીતલે ॥
આપતન્ મુસલં ચાસૌ સમુલ્લઙ્ઘ્ય પ્લવંગમઃ
વેગેનાગમ્ય રોષેણ તલેનોરસ્ય્ અતાડયત્ ॥
તતો બલેન કોપેન મુષ્ટિના મૂર્ધ્નિ તાડિતઃ
પપાત રુધિરોદ્ગારી દ્વિવિદઃ ક્ષીણજીવિતઃ ॥
પતતા તચ્છરીરેણ ગિરેઃ શૃઙ્ગમ્ અશીર્યત
મૈત્રેય શતધા વજ્રિ વજ્રેણેવ હિ તાડિતમ્ ॥
પુષ્પવૃષ્ટિં તતો દેવા રામસ્યોપરિ ચિક્ષિપુઃ
પ્રશશંસુસ્ તથાભ્યેત્ય સાધ્વ્ એતત્ તે મહત્ કૃતમ્ ॥
અનેન દુષ્ટકપિના દૈત્યપક્ષોપકારિણા
જગન્ નિરાકૃતં વીર દિષ્ટ્યા સ ક્ષયમ્ આગતઃ ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા દિવમ્ આજગ્મુર્ દેવા હૃષ્ટાઃ સગુહ્યકાઃ ॥
એવંવિધાન્ય્ અનેકાનિ બલદેવસ્ય ધીમતઃ
કર્માણ્ય્ અપરિમેયાનિ શેષસ્ય ધરણીભૃતઃ ॥
મૂળ પાઠ: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0